13 października 2026 roku w Camas w stanie Waszyngton kilkanaście uczennic odmówiło udziału w biegu przełajowym, protestując przeciwko dopuszczeniu osoby transpłciowej do rywalizacji w kategorii dziewcząt. Biegaczki po strzale startera ruszyły przed siebie marszem. Poświęciły przez to punkty dla szkoły. W USA sport szkolny i zawody przełajowe mają szczególne znaczenie, a poświęcenie wyniku w imię protestu jest czymś, co odbiega od bojkotu „zwykłego” biegu. Zdarzenie wywołało dyskusję na temat zasad uczestnictwa osób transpłciowych w szkolnych zawodach sportowych.
Do protestu doszło podczas zawodów między drużynami szkół średnich Camas High School i Battle Ground High School. Gdy rozpoczął się bieg, część zawodniczek z Camas zamiast ruszyć do rywalizacji spokojnie odeszła od linii startu w kierunku pobliskich drzew. Według doniesień medialnych z udziału w biegu zrezygnowała około połowa z 24 dziewcząt należących do drużyny.
Powodem protestu była decyzja o dopuszczeniu do startów w kategorii dziewcząt osoby określającej się jako transpłciowa, która wcześniej w tym sezonie rywalizowała w drużynie chłopców. Protestujące zawodniczki i część ich rodzin wyrażały obawy dotyczące sprawiedliwych warunków sportowej rywalizacji.
Jeszcze piątego września tego roku osoba ta startowała podczas zawodów chłopców kończąc je na 76. miejscu.
Władze okręgu szkolnego Camas poinformowały, iż postępują zgodnie z obowiązującymi przepisami stanu Waszyngton oraz regulacjami stanowej organizacji sportu szkolnego. Zasady te pozwalają uczniom uczestniczyć w zawodach zgodnie z ich tożsamością płciową, a nie płcią biologiczną. Przedstawiciele szkoły podkreślili również znaczenie bezpieczeństwa, prywatności i szacunku wobec wszystkich uczniów.
Incydent ponownie zwrócił uwagę opinii publicznej na spór dotyczący udziału sportowców transpłciowych w kobiecych i dziewczęcych konkurencjach. Jedni wskazują na konieczność zapewnienia osobom transpłciowym równych praw i możliwości uczestnictwa w sporcie, inni podnoszą kwestie uczciwości rywalizacji i ochrony kategorii dziewcząt. Wydarzenia w Camas stały się kolejnym przykładem tego, jak trudne i budzące emocje jest znalezienie rozwiązań uwzględniających różne interesy uczestników sportu szkolnego.
Przedstawiciel stanu Waszyngton bronił stanowiska i prawa stanu. Stwierdził, iż stan od 2007 roku zezwala uczniom na udział w zajęciach sportowych zgodnych z ich tożsamością płciową i będzie przez cały czas egzekwował swoje prawo, chyba iż Kongres lub sądy federalne zmienią wymogi prawne. Od dłuższego czasu w USA toczy się na ten temat spór. Prezydent Trump wydał w 2025 rozporządzenie nakazujące agencjom federalnym ochronę możliwości uprawiania sportu przez kobiety i priorytetowe egzekwowanie przepisów zapewniających im równą rywalizację.
Sprawa w USA budzi wiele kontrowersji. Kraj szczycący się wielkimi swobodami obywatelskimi jest jednocześnie krajem, gdzie podczas zawodów szkolnych w Waszyngtonie rodzice są wypraszani z trasy zawodów, jeżeli mają transparenty nawołujące do sprawiedliwego traktowania ich córek podczas zawodów.
Temat transpłciowości jest bardzo delikatny i trudny dla osób, które osobiście go przeżywają. Z drugiej strony zezwolenie na rywalizację szkolną osób, które biologicznie są chłopcami w rywalizacji dziewcząt jest jawną niesprawiedliwością biorąc pod uwagę różnice biologiczne między płciami jak m.in. masa mięśniowa, procentowy udział tkanki tłuszczowej, cykl hormonalny, czy inna pojemność płuc i poziom maksymalnego poboru tlenu.
W stanie Waszyngton do głosowania poddany zostanie projekt ustawy 638, który zabraniałaby uczniom, których definiuje jako biologicznie mężczyzn, udziału w niektórych międzyszkolnych zawodach sportowych przeznaczonych wyłącznie dla kobiet. Wymagałaby od uczniów ubiegających się o udział w tych zawodach przedstawienia potwierdzenia płci biologicznej od pracownika służby zdrowia. Głosownie te i ewentualne wejście w życie prawa będzie miało miejsce już po tegorocznym sezonie przełajowym.
