Nadmiar witamin i składników mineralnych przyjmowanych w suplementach może obciążać wątrobę, zaburzać rytm serca i wchodzić w interakcje z lekami — ostrzegają lekarze cytowani przez serwisy prevention.com, health.clevelandclinic.org i webmd.com. Pierwsze objawy bywają na tyle zwyczajne, iż pacjenci je bagatelizują.
Popularność suplementów opiera się w dużej mierze na przekonaniu, iż skoro witaminy występują w żywności, to w kapsułce też nie mogą zaszkodzić.
— Ludzie myślą o suplementach tak samo jak o owocach. Myślą, iż skoro żurawina czy winogrona mogą sprawić, iż nie zachorują, to jeżeli spożyją ich więcej, będą zdrowsi — mówi Robert J. Fontana, profesor medycyny z University of Michigan Medical School.Olivia Thomas z Boston Medical Center zwraca uwagę, iż przed sięgnięciem po preparat pacjent powinien wiedzieć, jaki konkretnie niedobór chce uzupełnić. Suplement ma wypełniać lukę żywieniową, a nie zastępować zbilansowaną dietę.
Kto ryzykuje najbardziej
Ostrożność zalecana jest osobom przewlekle chorym i przyjmującym leki na stałe, kobietom w ciąży, karmiącym piersią oraz starającym się o dziecko. Ryzyko rośnie u pacjentów z chorobami wątroby, nerek i serca, w trakcie terapii onkologicznej oraz przy leczeniu przeciwzakrzepowym. W tych grupach choćby powszechnie dostępny preparat może wywołać komplikacje.
Objawy, których nie wolno przeoczyć
Kołatanie serca i ból w klatce piersiowej należą do sygnałów alarmowych. Dr Fontana wskazuje, iż część preparatów zawiera duże dawki kofeiny i podnosi ciśnienie — takie dolegliwości wymagają konsultacji lekarskiej.
Cindy Reuter, dyrektorka medyczna medycyny integracyjnej w Dartmouth Health Alice Peck Day Memorial Hospital, wymienia wysypki i reakcje przypominające alergię. Zmiany skórne mogą oznaczać, iż organizm źle znosi preparat albo dostaje go za dużo.
Ciemny mocz i żółknąca skóra to powód do pilnej wizyty u lekarza.
— Choć zdarza się to rzadko, suplementy mogą powodować uszkodzenie wątroby — wyjaśnia dr Fontana.Na liście znajdują się też zawroty i bóle głowy, mrowienie rąk i stóp oraz kłopoty ze snem, które mogą towarzyszyć nadmiarowi żelaza i innych składników zaburzających pracę układu nerwowego. Częste są dolegliwości żołądkowo-jelitowe: wzdęcia, gazy, biegunki, nudności i wymioty.
Niebezpieczne połączenia
— Wapń i żelazo konkurują ze sobą o wchłanianie, więc nie powinny być przyjmowane w tym samym czasie — podkreśla Olivia Thomas.Oba pierwiastki zaburzają też wchłanianie lewotyroksyny stosowanej przy niedoczynności tarczycy. Witamina K osłabia działanie warfaryny, a dziurawiec wchodzi w interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi.
Osobnym problemem jest łączenie kilku preparatów o zbliżonym składzie — witaminy D, witaminy A czy witamin z grupy B — oraz środków „na energię”, koncentrację i odchudzanie. Lekarze radzą, by przed dołączeniem nowego suplementu porozmawiać z lekarzem, a na wizytę zabrać wszystkie opakowania już przyjmowanych preparatów.
