Całkowity zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych, nocna prohibicja w całym kraju oraz wyższe opłaty za zezwolenia na sprzedaż alkoholu – to najważniejsze zmiany przewidziane w nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Sejm poparł projekt, ale po poprawkach przyjętych przez Senat regulacja ponownie trafi pod obrady posłów. jeżeli wejdzie w życie, nowe zasady zaczną obowiązywać w czerwcu 2027 r.
Ograniczenie dostępności alkoholu i zmniejszenie jego obecności w przestrzeni publicznej – takie cele przyświecają nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Proponowane regulacje obejmują nie tylko godziny sprzedaży czy zasady promocji napojów alkoholowych, ale również obowiązki sprzedawców, oznakowanie opakowań i wysokość opłat ponoszonych przez przedsiębiorców. Szczególnie dużo emocji wzbudza pomysł całkowitego zakazu reklamy alkoholu, który może objąć również piwo bezalkoholowe.
Reklama alkoholu pod lupą. Senat chce wyjątku dla piwa 0,0%
Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w nowelizacji jest całkowity zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa. Za jego naruszenie będzie grozić grzywna w wysokości od 30 tys. zł do choćby 1 mln zł albo kara ograniczenia wolności.
Projekt poparł Sejm – za jego przyjęciem głosowało 400 posłów, przeciw było 9, a 4 wstrzymało się od głosu. Ustawę przygotowała Lewica, a prace nad nią prowadzono łącznie z projektem Polski 2050. W toku prac parlamentarnych zgłoszono 37 poprawek.
Senat przyjął ustawę jednogłośnie, ale zaproponował kilka istotnych zmian. Najwięcej uwagi przyciągnęła poprawka dotycząca piwa bezalkoholowego, która ma umożliwić jego reklamowanie. Jej przyjęcie rozstrzygnęło się zaledwie jednym głosem – poparło ją 46 senatorów, a 45 było przeciw.
Senatorowie opowiedzieli się również za dopuszczeniem reklamy alkoholu w hurtowniach, lokalach gastronomicznych oraz punktach, których wyłącznym przedmiotem działalności jest sprzedaż napojów alkoholowych. Zaproponowali ponadto wyjątki dotyczące organizacji wydarzeń edukacyjnych i turystyki kulinarnej przez browary rzemieślnicze.
Jednocześnie nowe przepisy mają zdecydowanie ograniczyć możliwości promowania alkoholu poprzez atrakcyjne warunki zakupu. Zakazane będą m.in. rabaty, zestawy promocyjne, bony, bezpłatne nagrody oraz udział w programach lojalnościowych. Oznacza to koniec popularnych akcji sprzedażowych typu „6+6” czy „12+12”.
Ustawa wraca teraz do Sejmu, który rozpatrzy senackie poprawki. Ostateczny kształt przepisów nie jest więc jeszcze przesądzony.
Nocna prohibicja, nowe ostrzeżenia i wyższe opłaty za sprzedaż alkoholu
Zakaz reklamy to tylko jeden z elementów planowanej reformy. Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie ogólnokrajowego zakazu sprzedaży alkoholu w godzinach od 22:00 do 6:00. Ograniczenie ma dotyczyć sprzedaży detalicznej, a wyjątkiem będą m.in. lokale gastronomiczne, w których alkohol jest przeznaczony do spożycia na miejscu. Senat zaproponował także rozwiązanie umożliwiające nocną sprzedaż alkoholu na lotniskach.
Samorządy otrzymają dodatkowo możliwość wprowadzania lokalnych ograniczeń sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem zakupu. Zakaz będzie mógł obowiązywać w wybranych godzinach: od 21:00 do 22:00 lub od 6:00 do 9:00.
Zmiany obejmą także sprzedawców. W przypadku wątpliwości dotyczących wieku kupującego sprawdzenie dokumentu potwierdzającego pełnoletność stanie się obowiązkiem, a nie – jak dotychczas – jedynie uprawnieniem pracownika. jeżeli klient odmówi okazania dokumentu, sprzedawca będzie musiał odmówić sprzedaży alkoholu.
Nowelizacja wprowadzi również nowe wymagania dotyczące opakowań. Napoje alkoholowe w opakowaniach o pojemności do 300 ml będą mogły być sprzedawane wyłącznie w opakowaniach szklanych lub metalowych. Na opakowaniach pojawią się ponadto widoczne ostrzeżenia dotyczące szczególnej szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży i osoby poniżej 18. roku życia, a także zagrożeń związanych z prowadzeniem pojazdów po spożyciu alkoholu.
Istotną zmianą z punktu widzenia przedsiębiorców będzie również podwyższenie opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W przypadku napojów o zawartości alkoholu do 18% stawka wzrośnie z 525 zł do 1050 zł, natomiast dla alkoholi powyżej 18% – z 2100 zł do 4200 zł.
Zgodnie z przyjętym harmonogramem nowe przepisy mają wejść w życie w czerwcu 2027 r. – czyli sześć miesięcy później, niż pierwotnie zakładano. Ostateczny zakres zmian zależy jednak od dalszych prac Sejmu nad poprawkami Senatu.
