Nić dentystyczna a zdrowie jamy ustnej. Wyniki 10-letniej obserwacji

dentonet.pl 1 dzień temu
Zdjęcie: Nić dentystyczna a zdrowie jamy ustnej. Wyniki 10-letniej obserwacji


Trwające dekadę badanie z udziałem dorosłych z Brazylii wskazuje, iż osoby, które nie używały nici dentystycznej, częściej miały krwawiące dziąsła i kamień nazębny. Były także bardziej narażone na utratę zębów z powodu próchnicy. Wyniki dostarczają kolejnych argumentów za oczyszczaniem przestrzeni międzyzębowych, choć nie rozstrzygają wszystkich wątpliwości dotyczących skuteczności tej metody.

Nić dentystyczna jest od lat jednym z podstawowych narzędzi higieny jamy ustnej, ale wielu pacjentów przez cały czas jej nie używa. W badaniu opublikowanym w październiku 2026 r. naukowcy z Brazylii przyjrzeli się temu, jak zmiany w nawykach związanych z nitkowaniem wiążą się ze stanem zębów i dziąseł.

Autorzy podkreślają, iż choć nić dentystyczna jest powszechnie zalecana jako uzupełnienie szczotkowania, długoterminowych badań oceniających jej znaczenie dla zdrowia jamy ustnej jest niewiele. Ich analiza miała pomóc ustalić, czy regularne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych wiąże się z rzadszym występowaniem problemów stomatologicznych u osób dorosłych.

Dziesięć lat obserwacji i trzy grupy uczestników

Badanie przeprowadzili dr Icaro Santiago de Aquino i wsp. z uniwersytetów federalnych w stanie Ceará oraz Rio Grande do Norte. Objęło ono 260 osób w wieku od 27 do 31 lat, zamieszkałych w brazylijskim mieście Sobral. Ich stan zdrowia jamy ustnej oceniano dwukrotnie – w 2012 oraz 2022 r.

Uczestników podzielono na trzy grupy w zależności od deklarowanego używania nici dentystycznej. Do pierwszej zakwalifikowano osoby, które nie stosowały jej ani w 2012, ani w 2022 r. Drugą stanowiły osoby deklarujące używanie nici tylko podczas jednego z badań, a trzecią – te, które sięgały po nią w obu okresach.

Ponad połowa badanych (53,8%) nigdy nie używała nici dentystycznej. Jej stosowanie tylko w jednym z dwóch badań deklarowało 25,4% uczestników, natomiast 20,8% korzystało z niej w obu okresach obserwacji. Naukowcy oceniali między innymi występowanie próchnicy, utratę zębów z jej powodu, krwawienie dziąseł, obecność kamienia nazębnego i kieszonek przyzębnych. W analizach uwzględniono również płeć, dochód rodziny oraz częstość szczotkowania zębów.

Brak nitkowania powiązany z częstszym krwawieniem dziąseł i obecnością kamienia

Wyniki pokazały, iż osoby, które przez analizowany okres nie używały nici dentystycznej, częściej doświadczały określonych problemów stomatologicznych. Po uwzględnieniu płci, dochodu i częstości szczotkowania prawdopodobieństwo występowania krwawienia dziąseł było w tej grupie o 36% wyższe niż wśród osób regularnie używających nici. O 32% wyższe było także prawdopodobieństwo stwierdzenia kamienia nazębnego.

Istotną różnicę odnotowano również w odniesieniu do utraty zębów z powodu próchnicy. U uczestników, którzy nigdy nie nitkowali, ryzyko utraty zębów było o 7% wyższe niż u osób deklarujących stosowanie nici w obu badanych okresach. W przypadku osób sięgających po nią sporadycznie wzrost wynosił 13%.

Nie wszystkie analizowane wskaźniki wykazały jednak istotne statystycznie zależności. Badacze nie stwierdzili takiego związku między sposobem używania nici dentystycznej a częstością nowych przypadków próchnicy ani obecnością kieszonek przyzębnych. Średnia liczba zębów, w których rozwinęła się próchnica, była wprawdzie najwyższa w grupie osób, które nigdy nie nitkowały, jednak różnice nie były istotne statystycznie po uwzględnieniu pozostałych czynników.

Co badanie potwierdza, a czego nie rozstrzyga?

Autorzy zwracają uwagę, iż badanie nie pozwala jednoznacznie określić, jak często uczestnicy używali nici dentystycznej. W ankiecie pytano jedynie, czy ją stosują – odpowiedź ograniczała się do „tak” lub „nie”. Nie oceniano też sposobu oczyszczania przestrzeni międzyzębowych.

To istotne ograniczenia, ponieważ samo deklarowanie używania nici nie musi oznaczać skutecznego usuwania biofilmu. Nie wiadomo również, czy nawyki uczestników pozostawały niezmienne przez całą dekadę między badaniami. W analizie uwzględniono ponadto dane tylko 260 osób, które wzięły udział w obu etapach badania.

Warto też pamiętać, iż badanie miało charakter obserwacyjny. Wykazane zależności nie dowodzą, iż brak nitkowania sam w sobie prowadzi do krwawienia dziąseł, odkładania się kamienia czy utraty zębów. Na zdrowie jamy ustnej wpływa wiele czynników, a część z nich mogła być pominięta w analizie.

Mimo tych zastrzeżeń wyniki wskazują na znaczenie higieny przestrzeni międzyzębowych w codziennej profilaktyce. Dla zespołów stomatologicznych to również przypomnienie, iż warto nie tylko zalecać pacjentom nić dentystyczną, ale także pokazywać, jak prawidłowo jej używać, i zachęcać do regularnego stosowania.

Badanie pt. „Dental Flossing and Oral Health Outcomes in Adults Over A 10-Year Period: A Cohort Study” ukazało się 1 października 2026 r. w czasopiśmie „International Journal of Dental Hygiene”.

Pobieżne przekazywanie pacjentowi informacji, stosowanie zbyt specjalistycznej nomenklatury, nieuwzględnianie czynników ekonomicznych przy rekomendowaniu pacjentowi konkretnych produktów – to najczęstsze błędy popełniane przez higienistki stomatologiczne podczas instruktażu higieny jamy ustnej. – Dobrym rozwiązaniem jest przygotowanie sobie protokołu, który stosujemy i dzięki temu wiemy, na jakim etapie instruktażu w danej chwili jesteśmy – radzi mgr dypl. hig. stom. Anna Makówka, higienistka stomatologiczna, technik dentystyczny oraz specjalistka promocji zdrowia, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, członek Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, uczestniczka oraz prowadząca liczne kursy i szkolenia dla asystentek oraz higienistek.

Idź do oryginalnego materiału