Przekazany do konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianach w świadczeniach opieki zdrowotnej zakłada przyspieszenie procesu taryfikacji świadczeń, nowe kompetencje dla Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), kontrolę standardu rachunku kosztów w placówkach medycznych oraz nowe sankcje za naruszenie przepisów. Celem zmian ma być lepsze dopasowanie wycen świadczeń do rzeczywistych kosztów ich realizacji.
Przypomnijmy – kilka dni temu ministerstwo zdrowia przekazało do konsultacji publicznych „Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw”. Jest to najważniejszy element reform w sektorze ochrony zdrowia zapowiedzianych przez rząd.
Do najważniejszych założeń projektu zalicza się zmiana zasad zatrudniania i wynagradzania pracowników medycznych realizujących świadczenia finansowane przez NFZ, w tym ograniczenie liczby miejsc pracy, limity wynagrodzeń oraz zakaz ustalania pensji jako procentu wartości wykonywanych procedur (pisaliśmy o tym TUTAJ), a także zmiana dotycząca funkcjonowania Narodowego Funduszu Zdrowia i sposobu prowadzenia kontroli u świadczeniodawców, w tym zwiększenie skuteczności nadzoru nad publicznymi pieniędzmi przeznaczanymi na świadczenia zdrowotne, ujednolicenie procedur kontrolnych oraz wyposażenie Funduszu w nowe narzędzia pozwalające sprawniej reagować na nieprawidłowości (więcej informacji na ten temat znajduje się TUTAJ).
Projekt ustawy wprowadza także zmiany w procesie taryfikacji świadczeń, zakładając przyspieszenie ustalania ich wycen oraz nadając nowe uprawnienia AOTMiT.
Taryfy mają szybciej odpowiadać rzeczywistym kosztom
Autorzy projektu wskazują, iż obecny system nie zawsze nadąża za dynamicznie zmieniającymi się kosztami udzielania świadczeń. W efekcie przez długi czas mogą obowiązywać taryfy, które są zbyt niskie albo zbyt wysokie względem rzeczywistych kosztów ponoszonych przez świadczeniodawców.
Dlatego projekt przewiduje możliwość szybszego wszczynania postępowań taryfikacyjnych poza przyjętym planem prac Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
– Przyznanie Prezesowi Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji kompetencji do inicjowania zmiany taryf poza planem taryfikacji zwiększy elastyczność systemu taryfikacji i umożliwi podejmowanie działań w oparciu o aktualne dane oraz rzeczywiste potrzeby systemu ochrony zdrowia. Jednocześnie rozwiązanie to nie oznacza automatycznej zmiany taryfy, ale jedynie umożliwia wszczęcie postępowania taryfikacyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami – podkreślono w uzasadnieniu.
Nowe postępowania mają być uruchamiane m.in. wtedy, gdy dane przekazywane przez świadczeniodawców, NFZ lub administrację publiczną będą wskazywały na istotne niedoszacowanie albo przeszacowanie obowiązujących wycen.
Krótsze raporty, większy nacisk na dane kosztowe
Projekt przewiduje również zmiany w sposobie przygotowywania raportów będących podstawą ustalenia taryf świadczeń. Autorzy chcą ograniczyć zakres analiz, które – ich zdaniem – nie mają bezpośredniego wpływu na wysokość taryfy i często powielają informacje przygotowywane już na wcześniejszych etapach oceny świadczeń.
Większy nacisk ma zostać położony na analizę rzeczywistych kosztów udzielania świadczeń, relację podaży i popytu, skutki finansowe proponowanych zmian oraz wpływ nowych taryf na organizację systemu ochrony zdrowia.
Projekt zakłada również, iż analizy dotyczące finansowania świadczeń w innych państwach nie będą już obowiązkowe. Będą przygotowywane jedynie wtedy, gdy dostępne dane okażą się wiarygodne i rzeczywiście porównywalne z polskim systemem.
Według resortu zdrowia, pozwoli to skrócić postępowania taryfikacyjne i skoncentrować analizy na informacjach mających największe znaczenie dla ustalenia adekwatnej wyceny świadczeń.
AOTMiT skontroluje sposób prowadzenia rachunku kosztów
Jedną z najważniejszych nowości ma być przyznanie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji prawa do kontrolowania, czy podmioty lecznicze prawidłowo wdrożyły i stosują standard rachunku kosztów obowiązujący od 2020 r.
Ministerstwo argumentuje, iż od pięciu lat placówki miały wystarczająco dużo czasu w dostosowanie swoich systemów finansowych do obowiązujących wymagań. W tym okresie Agencja prowadziła liczne szkolenia, webinaria, konsultacje oraz publikowała materiały instruktażowe wspierające wdrażanie nowych zasad. – Prawidłowo prowadzony rachunek kosztów stanowi istotne narzędzie zarządcze, umożliwiające efektywne planowanie działalności, monitorowanie kosztów, ocenę rentowności poszczególnych rodzajów działalności, racjonalizację wykorzystania zasobów oraz podejmowanie decyzji opartych na rzetelnych danych finansowych. Jednocześnie zapewnia wiarygodne informacje niezbędne do prowadzenia procesu taryfikacji świadczeń opieki zdrowotnej – napisano w uzasadnieniu.
Zdaniem autorów, ujednolicenie sposobu prowadzenia rachunku kosztów ma poprawić jakość danych wykorzystywanych do ustalania taryf świadczeń oraz zwiększyć przejrzystość finansowania publicznej ochrony zdrowia.
Możliwe kary za poważne naruszenia
Projekt przewiduje również mechanizmy dyscyplinujące świadczeniodawców. W przypadku rażących naruszeń zasad prowadzenia rachunku kosztów, prezes NFZ-u będzie mógł nałożyć na placówkę karę umowną. Co jednak bardzo ważne, rozwiązanie ma być stosowane wyłącznie w ostateczności – wobec podmiotów, które mimo wieloletniego okresu dostosowawczego i wsparcia ze strony AOTMiT nie wdrożyły standardu rachunku kosztów choćby w podstawowym zakresie.
Zmiany obejmują także nowe sankcje za naruszenie obowiązków dotyczących zatrudniania i wynagradzania pracowników medycznych oraz przekazywania wymaganych danych do NFZ-u. Projekt zakłada rozszerzenie katalogu wykroczeń określonych w ustawie o świadczeniach.
Projekt przewiduje również odpowiedzialność kierowników podmiotów leczniczych za niewykonywanie nowych obowiązków. Za naruszenie przepisów dotyczących zatrudnienia, wynagradzania oraz obowiązków informacyjnych wobec NFZ-u będzie mogła zostać nałożona grzywna w wysokości do 30 tys. zł.
– Kwalifikacja sankcji za wykroczenia wobec tych obowiązków jest uzasadniona względami proporcjonalności. Wartości życia i zdrowia ludzkiego są zabezpieczone na gruncie Kodeksu wykroczeń sankcją grzywny do kwoty 30 000 zł, co uzasadnia analogiczne zabezpieczenie realizacji obowiązków nakładanych przez ustawę o świadczeniach na kierowników podmiotów leczniczych – czytamy w uzasadnieniu.
Według projektodawców wszystkie proponowane zmiany mają prowadzić do ulepszenia procesu taryfikacji świadczeń, poprawy jakości danych wykorzystywanych do ustalania ich wyceny oraz zwiększenia efektywności wydatkowania środków publicznych. W dłuższej perspektywie ma to pozwolić na lepsze dostosowanie finansowania świadczeń do rzeczywistych kosztów ich udzielania oraz zwiększyć przejrzystość funkcjonowania publicznego systemu ochrony zdrowia.
Źródło: https://legislacja.gov.pl/
