Styczeń to dla wielu z nas czas wielkich nadziei i jeszcze większych obietnic składanych samym sobie. Niestety, statystyki są nieubłagane: większość noworocznych planów porzucamy już przed końcem miesiąca. Problemem nie zawsze jest jednak brak silnej woli, ale niewłaściwa konstrukcja celu. Poznaj metodę S.M.A.R.T. – naukowe podejście do zmiany, które sprawia, iż Twoje postanowienie przestaje być marzeniem, a staje się konkretnym planem działania
Fot. Warszawa w Pigułce
Czym są postanowienia noworoczne i dlaczego je wyznaczamy?
Postanowienia noworoczne to świadome deklaracje zmiany zachowania, nawyków lub dążenia do konkretnego osiągnięcia, które podejmujemy wraz z nadejściem nowego roku kalendarzowego. Nasz mózg uwielbia ramy czasowe – poniedziałki, pierwsze dni miesiąca, a zwłaszcza 1 stycznia. Postrzegamy je jako symboliczną granicę, która pozwala nam oddzielić „dawnego siebie” od „nowego siebie” (pełnego potencjału). Wyznaczamy je, ponieważ dają nam one poczucie sprawstwa i kontroli nad własnym życiem, co jest najważniejsze dla naszego dobrostanu psychicznego.
Dlaczego tak często nie udaje nam się osiągnąć celu?
Głównym powodem, dla którego porzucamy zmiany, jest ich abstrakcyjność. Hasła takie jak „będę zdrowszy”, „zaoszczędzę pieniądze” czy „nauczę się języka” są zbyt ogólne. Mózg nie wie, jakie konkretne działanie ma podjąć w danej chwili, co prowadzi do prokrastynacji i frustracji z powodu nieosiągnięcia danych sobie postanowień. Rozwiązaniem jest systematyczne podejście do planowania.
Zastosuj metodę S.M.A.R.T. – Twój klucz do sukcesu
Metoda S.M.A.R.T. to akronim pięciu cech, które musi posiadać dobrze sformułowany cel:
- S (Specific) – Skonkretyzowany: Zamiast „chcę schudnąć”, powiedz: „chcę schudnąć 5 kilogramów do czerwca 2026 roku”. Cel musi być jasny i jednoznaczny.
- M (Measurable) – Mierzalny: Musisz wiedzieć, jak zmierzysz postęp. jeżeli Twoim celem jest oszczędzanie, ustal kwotę, np. „będę odkładać 200 zł miesięcznie”.
- A (Achievable) – Osiągalny: Cel powinien być dla Ciebie istotny i ekscytujący, ale jednocześnie możliwy do zrealizowania. Wyznaczanie nierealnych celów to prosta droga do zniechęcenia.
- R (Relevant) – Istotny/ Realistyczny: Zadaj sobie pytanie: czy ten cel jest mi naprawdę potrzebny? Czy pasuje do mojego stylu życia i wartości? Ważnym również jest aby nie kopiować postanowień innych ludzi.
- T (Time-bound) – Określony w czasie: Wyznacz termin końcowy. „Nauczę się 500 nowych słówek z hiszpańskiego do końca czerwca 2026 roku”.
Przykład zmiany: Transformacja postanowienia
Błędne postanowienie: „W 2026 roku zacznę więcej czytać”.
Postanowienie S.M.A.R.T.: „Przeczytam 12 książek do 31 grudnia 2026 roku (jedna miesięcznie), czytając minimum 15 minut każdego wieczora przed snem”.
WAŻNE
Należy podkreślić jeszcze jedną istotną rzecz: zmiana to proces, a nie wydarzenie. jeżeli zdarzy Ci się potknięcie, nie porzucaj całego planu. Metoda S.M.A.R.T. pozwala na szybką korektę i powrót na adekwatne tory bez poczucia totalnej klęski. W 2026 roku postaw na jakość swoich planów, a nie ich liczbę.
Należy również być dla siebie wyrozumiałym, nikt bowiem nie osiągnął sukcesu w kilka dni. Najgorszą rzeczą jaką możemy dla siebie zrobić jest samokrytyka i dostrzeganie wyłącznie swoich niedociągnięć i “porażek”. Warto udokumentować swój stan początkowy oraz dalszy progres np. poprzez zdjęcie lub wpis w dzienniku.
Dla przykładu, gdy postanawiamy zacząć biegać aby przygotować się do maratonu, warto zapisać dystans jaki za pierwszym razem uda nam się przebiec, a w późniejszym czasie zapisywać o ile ten dystans się zwiększył na przestrzeni kolejnych dni lub tygodni. Taka metoda pozwoli nam na monitorowanie swojego postępu, a także zapewni wielką satysfakcję i poczucie dumy. Pamiętajmy przy tym o systematyczności, zwłaszcza w kwestii uprawiania sportu, pielęgnowania nawyków zdrowotnych (np. regularne spacery) lub nauki (np. nowego języka).
DBAJMY O ZDROWIE
Najważniejszym jest monitorowanie zdrowia zarówno fizycznego jak i psychicznego. Postanowienia i wyznaczane cele nie powinny przekraczać naszych możliwości i powodować napięcia lub negatywnych emocji (złości, przygnębienia, lęku, poczucia winy lub wstydu). Istotną kwestią jest pozwolenie sobie na odpoczynek – regeneracja sił i zredukowanie stresu pozwoli nam iść do przodu i zachować pozytywny nastrój.
