Po odejściu męża, gdy dzieci mieszkają daleko, a znajomych jest coraz mniej, dni potrafią się dłużyć. Samotność to nie tylko smutek. Duże badanie z Tulane University w USA pokazuje, iż wiąże się ona z krótszym życiem bez chorób, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Wyjaśniamy, co dokładnie zbadano i czego z tego możemy się nauczyć.
Ponad 277 tysięcy osób
Wyniki opublikowano w 2026 roku w czasopiśmie Nature Communications. Badacze przeanalizowali dane 277 489 dorosłych w wieku od 40 do 69 lat. Na początku nikt z nich nie chorował na żadną z siedmiu poważnych chorób przewlekłych: cukrzycę, choroby serca, choroby płuc, demencję, nowotwór, depresję ani zaburzenia lękowe. Obliczenia odniesiono do 50. roku życia. Zespołem kierował prof. Lu Qi.
Samotność a izolacja to nie to samo
Badacze rozróżnili dwie rzeczy:
- izolacja społeczna to obiektywny brak kontaktów z ludźmi,
- samotność to subiektywne poczucie, iż relacje nas nie satysfakcjonują, niezależnie od tego, z iloma osobami się spotykamy.
Można więc mieć wokół siebie rodzinę i czuć się samotną. Można też żyć dość samotnie i nie cierpieć z tego powodu.
Ile lat zdrowia traciły kobiety
Porównano osoby, które były jednocześnie samotne i odizolowane, z osobami, które nie doświadczały ani jednego, ani drugiego. Kobiety samotne i izolowane miały średnio:
- o 2,4 roku krótsze życie bez chorób fizycznych,
- o około 3,7 roku krótsze życie bez zaburzeń psychicznych.
U mężczyzn straty wyniosły 1,7 roku w przypadku chorób fizycznych i około 5,8 roku w przypadku zaburzeń psychicznych. Prof. Qi uważa, iż mężczyźni są bardziej podatni na skutki samotności, ale to jego interpretacja, a nie wynik osobnego testu. jeżeli więc mąż albo tata po przejściu na emeryturę zamykają się w domu, to także sygnał do działania.
Zdrowe nawyki pomagają, ale nie na wszystko
Najciekawszy wniosek dotyczy stylu życia. Lepsza dieta, regularny ruch, wystarczająca ilość snu i niepalenie wyraźnie zmniejszały utratę zdrowych lat związaną z izolacją społeczną. Na straty związane z samotnością zdrowy styl życia nie miał już istotnego wpływu. Autorzy sugerują, iż izolacja i samotność mogą wymagać innych sposobów działania.
Badanie jest obserwacyjne, więc nie dowodzi, iż to samotność powoduje choroby. Zespół planuje badania kliniczne, które mają to sprawdzić.
Problem wielu ludzi
Według raportu z 2023 roku, na który powołują się autorzy, mniej więcej połowa dorosłych Amerykanów doświadcza samotności, a niemal tyle samo jest odizolowanych społecznie. Badacze zapowiadają też kolejne badania w innych grupach ludności.
Co możesz zrobić
Skoro przy samotności nie wystarczy dbać o dietę i ruch, warto zatroszczyć się o jakość relacji, a nie tylko o ich liczbę. Kilka pomysłów:
- umów się na stały dzień spotkań z koleżanką, sąsiadką albo siostrą,
- zapisz się na zajęcia, gdzie poznasz ludzi o podobnych zainteresowaniach, na przykład w klubie seniora, na uniwersytecie trzeciego wieku czy w chórze,
- łącz ruch z towarzystwem, na przykład spacer z kijkami w grupie,
- dzwoń do bliskich, a nie czekaj, aż oni zadzwonią.
Jeśli poczucie samotności nie mija, towarzyszy mu przygnębienie, bezsenność lub brak chęci do życia, skonsultuj się z lekarzem lub psychologiem.
Ilustracja: wygenerowana przez AI
