Multiwitaminę łyka wiele osób, często bez przekonania, czy to w ogóle coś daje. Analiza opublikowana w marcu 2026 roku w czasopiśmie „Nature Medicine” sugeruje, iż u starszych osób codzienna tabletka może nieco spowalniać wskaźniki biologicznego starzenia. Różnica jest jednak skromna i dotyczy markerów we krwi, a nie długości życia.
Skąd te wyniki
Dane pochodzą z dużego amerykańskiego badania COSMOS. Uczestnicy byli losowo przydzielani do czterech grup: przyjmowali ekstrakt kakaowy z multiwitaminą, ekstrakt kakaowy z placebo, placebo z multiwitaminą albo samo placebo. Przy takim badaniu, z losowym przydziałem i grupą placebo, można dokładniej porównać efekt tabletki niż przy zwykłej obserwacji.
Do nowej analizy naukowcy z Mass General Brigham wybrali losowo 958 zdrowych uczestników w wieku średnio 70 lat. Pobierali od nich krew na początku, po roku i po dwóch latach.
Co to jest wiek biologiczny
Wiek z dowodu to wiek metrykalny. Wiek biologiczny próbuje oddać, jak gwałtownie starzeje się organizm. Naukowcy mierzyli go dzięki pięciu tak zwanych zegarów epigenetycznych. To testy, które na podstawie zmian w DNA, a dokładniej w jego metylacji, szacują tempo starzenia. Dwa z tych pięciu zegarów pozwalają przewidywać ryzyko zgonu.
Takie zegary są dziś jednym z popularniejszych narzędzi w badaniach nad starzeniem. Nie są jednak badaniem, które zleca się w przychodni, i nie ma ustalonych norm, do których można by porównać własny wynik. Dlatego reklamy testów „wieku biologicznego” warto traktować z rezerwą.
Wyniki
- u osób biorących multiwitaminę wszystkie pięć zegarów pokazywało wolniejsze starzenie niż w grupie samego placebo,
- w przypadku dwóch zegarów związanych z ryzykiem zgonu różnica była istotna statystycznie,
- w sumie przez dwa lata odpowiadało to około 4 miesiącom mniejszego przyrostu wieku biologicznego,
- najbardziej skorzystały osoby, które na początku były biologicznie starsze niż wskazywałaby ich metryka.
Autor prowadzący badanie, dr Howard Sesso, powiedział, iż ekscytujące było zobaczenie korzyści z multiwitaminy w markerach biologicznego starzenia. Zauważył też, iż wiele osób bierze multiwitaminę, nie wiedząc, czy ma to jakieś korzyści.
Czego jeszcze nie wiadomo
Tu potrzebna jest uczciwość. Wynik dotyczy markerów we krwi, a nie tego, czy ktoś żyje dłużej albo rzadziej choruje. Naukowcy sami wymieniają otwarte pytania:
- czy spowolnienie utrzymuje się po zakończeniu przyjmowania tabletek,
- jak zmiany w zegarach epigenetycznych przekładają się na zdrowie w praktyce,
- czy wiąże się to z innymi efektami, które zespół COSMOS badał wcześniej, na przykład w zakresie pamięci czy zaćmy.
Analiza objęła 958 osób, a nie wszystkich uczestników badania. Badani byli zdrowi, więc wyniki nie muszą dotyczyć osób z chorobami przewlekłymi. Współautor, dr Yanbin Dong, zapowiada dalsze badania.
Kto prowadził badanie
Analizę przygotowali naukowcy z Mass General Brigham w Bostonie razem z zespołem z Medical College of Georgia przy Augusta University. Autorem prowadzącym jest dr Howard Sesso, wicedyrektor oddziału medycyny prewencyjnej w Mass General Brigham. Współautorem jest dr Yanbin Dong, dyrektor Georgia Prevention Institute. Wyniki opublikowało czasopismo „Nature Medicine”, jedno z najbardziej cenionych pism medycznych.
Ciekawe jest też to, kto skorzystał najbardziej. Były to osoby, u których na początku wiek biologiczny był wyższy niż metrykalny. To sugeruje, iż efekt może zależeć od stanu organizmu, a nie dotyczyć wszystkich jednakowo. Analiza nie odpowiada też na pytanie, która z witamin czy minerałów w tabletce mogła mieć znaczenie.
Czy to powód, żeby kupić witaminy
Cztery miesiące w ciągu dwóch lat to wynik ciekawy, ale nie cudowny. Multiwitamina nie zastąpi ruchu, snu, warzyw na talerzu ani leczenia chorób przewlekłych. Nie łącz też kilku preparatów naraz, bo łatwo wtedy przekroczyć bezpieczne dawki niektórych składników, na przykład witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
Jeśli zastanawiasz się nad codzienną suplementacją, zabierz na wizytę listę leków i suplementów, które już przyjmujesz. Lekarz lub farmaceuta sprawdzi, czy nie ma przeciwwskazań i interakcji, a decyzję o suplementacji przy chorobach przewlekłych podejmij razem z lekarzem.
Źródło: News-Medical, Mass General Brigham, „Nature Medicine” (Li i in., 2026).
Ilustracja: wygenerowana przez AI
