Diaminofluorek srebra (SDF) pozwala zatrzymać zmiany próchnicowe, ale jego zastosowanie ma istotną wadę – powoduje trwałe, ciemne przebarwienie tkanek objętych próchnicą. Badanie przeprowadzone w Brazylii wykazało, iż rodzice znacznie częściej akceptują taki efekt na zębach mlecznych bocznych niż przednich. Wyniki zwracają uwagę na znaczenie rozmowy z opiekunami przed wyborem metody leczenia.
Diaminofluorek srebra jest stosowany w stomatologii dziecięcej jako nieinwazyjna metoda zatrzymywania próchnicy. Może być używany między innymi wtedy, gdy konwencjonalne leczenie zachowawcze jest trudne do przeprowadzenia. Jego zastosowanie wiąże się jednak z trwałym ciemnym zabarwieniem tkanek objętych zmianą próchnicową, co może zniechęcać rodziców, zwłaszcza gdy zmiany dotyczą zębów przednich.
Zespół badaczy z Brazylii sprawdził, jak opiekunowie oceniają ten efekt estetyczny w zależności od lokalizacji zęba. Badanie pt. „Parental acceptance of silver diamine fluoride staining in anterior and posterior teeth in Brazil” opublikowano 28 września 2026 r. w czasopiśmie „Discover Pediatrics”.
Rodzice częściej akceptują przebarwienia zębów bocznych
W badaniu przekrojowym uczestniczyło 103 rodziców lub opiekunów prawnych dzieci z doświadczeniem próchnicy. Badanie przeprowadzono między styczniem a majem 2025 r. w poradni stomatologii dziecięcej działającej przy uczelni medycznej w Brasílii.
Uczestnicy otrzymali ujednoliconą informację o leczeniu z zastosowaniem SDF, a następnie oceniali fotografie zębów mlecznych przed aplikacją preparatu i po niej. Badacze porównali akceptację przebarwień na zębach przednich i bocznych.
Ciemne przebarwienia zębów bocznych zaakceptowało 62,1% badanych, natomiast w przypadku zębów przednich odsetek ten wyniósł zaledwie 27,2%. Różnica była istotna statystycznie (p < 0,001). Innymi słowy, przebarwienia na zębach przednich akceptowała niespełna jedna trzecia badanych.
Wyniki pokazują, iż lokalizacja zęba ma duże znaczenie dla oceny efektu estetycznego leczenia. Nie oznaczają jednak, iż wszyscy rodzice zaakceptują SDF w przypadku zębów bocznych ani iż odrzucą tę metodę przy zmianach dotyczących zębów przednich.
SDF w leczeniu próchnicy – skuteczność a efekt estetyczny
Diaminofluorek srebra łączy działanie jonów srebra i fluoru. Jest stosowany do zatrzymywania zmian próchnicowych, a jego aplikacja nie wymaga mechanicznego opracowania ubytku w sposób typowy dla tradycyjnego leczenia zachowawczego. Nie oznacza to jednak, iż preparat będzie odpowiednim rozwiązaniem w każdym przypadku – wybór metody zależy od stanu klinicznego zęba i potrzeb dziecka.
Najbardziej charakterystycznym skutkiem zastosowania SDF jest trwałe, ciemne zabarwienie tkanek objętych próchnicą. W przypadku zębów przednich zmiana jest zwykle bardziej widoczna, co może wpływać na decyzję opiekunów.
Dlatego przed zabiegiem lekarz dentysta powinien wyjaśnić rodzicom, na czym polega leczenie, jakiego efektu mogą się spodziewać oraz jakie są dostępne alternatywy. Pomocne może być pokazanie fotografii przedstawiających zęby po zastosowaniu preparatu. Pozwala to omówić konsekwencje estetyczne przed podjęciem decyzji, zamiast dopiero po wykonaniu zabiegu.
Co ogranicza wnioski z badania?
Autorzy podkreślają, iż uzyskanych wyników nie należy bezpośrednio przenosić na całą populację rodziców w Brazylii ani na inne kraje. Badanie przeprowadzono w jednej placówce, a uczestnicy oceniali fotografie, nie zaś rzeczywisty efekt leczenia własnego dziecka.
Deklarowana akceptacja nie musi zatem odpowiadać decyzji podejmowanej w konkretnej sytuacji klinicznej. Znaczenie mogą mieć między innymi wiek dziecka, rozległość zmian próchnicowych, możliwość przeprowadzenia tradycyjnego leczenia oraz wcześniejsze doświadczenia związane z wizytami stomatologicznymi.
Badacze analizowali również zależność między poziomem wykształcenia a akceptacją przebarwień zębów przednich. W jednej z kategorii wykształcenia stwierdzono istotnie mniejszą akceptację przebarwień niż w grupie osób z wykształceniem podyplomowym. Wynik ten należy jednak interpretować ostrożnie – w tej kategorii tylko jedna osoba zaakceptowała przebarwienia, a przedział ufności był szeroki. Nie stwierdzono natomiast jednolitej zależności między wykształceniem a akceptacją przebarwień ani istotnego związku między wysokością dochodów rodziny a ich akceptacją.
W praktyce najważniejszy wniosek dotyczy komunikacji z opiekunami. Przed zastosowaniem SDF warto jasno przedstawić zarówno korzyści kliniczne, jak i trwały efekt estetyczny, a następnie wspólnie z rodzicami ocenić, czy ta metoda będzie odpowiednia w przypadku ich dziecka.
Źródło: https://link.springer.com/
Diagnostyka chorób ogólnych, przygotowanie dzieci do zabiegów stomatologicznych oraz wspólne działania w kierunku profilaktyki – to zdaniem prof. dr hab. n. med. Doroty Olczak-Kowalczyk – główne obszary współpracy lekarzy dentystów z lekarzami specjalistami pediatrii w zakresie opieki nad małymi pacjentami. – Lekarz pediatra również powinien oceniać stan jamy ustnej i jeżeli widzi jakiekolwiek nieprawidłowości – skierować dziecko do stomatologa – podkreśla konsultant krajowa ds. stomatologii dziecięcej i prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej.
