Lekarze dentyści mogą zyskać nowe możliwości formalnego potwierdzania dodatkowych kompetencji zawodowych. Ministerstwo zdrowia przygotowało projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów. Przewiduje on m.in. wprowadzenie certyfikatu ze stomatologii geriatrycznej, a także zmiany w zasadach dostępu do certyfikacji w kilku innych obszarach. Projekt określa również kwalifikacje, jakie trzeba będzie spełnić, aby ubiegać się o poszczególne certyfikaty.
Kilka tygodni temu ministerstwo zdrowia opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów. Dokument stanowi nowelizację rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 czerwca 2023 r. w sprawie umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów. Jego celem jest dostosowanie katalogu certyfikowanych umiejętności do rozwoju współczesnej medycyny, nowych technologii diagnostycznych i terapeutycznych oraz zmieniających się potrzeb klinicznych.
Trzy zasadnicze zmiany w katalogu umiejętności zawodowych
Projekt przewiduje trzy zasadnicze zmiany w katalogu umiejętności zawodowych: podzielenie dwóch dotychczasowych, szeroko zdefiniowanych umiejętności na trzy bardziej szczegółowe, dodanie 15 nowych pozycji oraz zastąpienie siedmiu odrębnych umiejętności jedną wspólną. Zmiany obejmują również katalog kwalifikacji wymaganych do ubiegania się o certyfikat. W praktyce oznacza to nie tylko poszerzenie dostępnej oferty certyfikacji, ale także dopuszczenie do niej kolejnych grup specjalistów.
Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu, certyfikaty mają umożliwiać lekarzom i lekarzom dentystom formalne potwierdzanie kompetencji zdobytych poza programem ich szkolenia specjalizacyjnego. Chodzi o umiejętności pozwalające wykonywać określone procedury i udzielać świadczeń zdrowotnych w węższych, wyspecjalizowanych obszarach, bez konieczności rozpoczynania kolejnego szkolenia specjalizacyjnego. Jednocześnie autorzy projektu wyraźnie zaznaczyli, iż certyfikat umiejętności zawodowej nie zastępuje tytułu specjalisty ani nie jest z nim równoważny.
Jakie certyfikaty będą mogli uzyskać lekarze dentyści?
Dla środowiska stomatologicznego szczególnie istotne jest uwzględnienie w projekcie nowych możliwości potwierdzania kompetencji w zakresie stomatologii geriatrycznej. To nowa pozycja w katalogu umiejętności zawodowych, oznaczona kodem 050. O certyfikat będą mogli ubiegać się lekarze dentyści posiadający prawo wykonywania zawodu. Wprowadzenie tej umiejętności wpisuje się w potrzebę rozwijania opieki nad pacjentami w wieku podeszłym, u których leczenie stomatologiczne często wymaga uwzględnienia chorób współistniejących, wielolekowości, ograniczeń funkcjonalnych i specyficznych potrzeb zdrowotnych.
Projekt przewiduje również możliwość certyfikowania kilku innych umiejętności istotnych dla lekarzy dentystów. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do projektu, kwalifikacje uprawniające do ubiegania się o certyfikat obejmują:
- implantologię stomatologiczną (kod 019) – wymagane jest prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty oraz co najmniej pięcioletni staż pracy w zawodzie (jest to szczególny warunek formalny, ponieważ projekt wskazuje konkretny minimalny okres doświadczenia zawodowego),
- medycynę estetyczno-naprawczą (kod 028) – o certyfikat będą mogli ubiegać się lekarze i lekarze dentyści posiadający prawo wykonywania zawodu,
- medycynę bólu (kod 027) – możliwość ubiegania się o certyfikat przewidziano dla osób posiadających specjalizację lekarską lub lekarsko-dentystyczną,
- odontologię sądową (kod 036) – wśród uprawnionych wymieniono lekarzy dentystów posiadających prawo wykonywania zawodu, a także specjalistów medycyny sądowej,
- radiologię szczękowo-twarzową (kod 046) – certyfikat będzie dostępny dla lekarzy i lekarzy dentystów posiadających prawo wykonywania zawodu,
- stomatologię geriatryczną (kod 050) – wymagane będzie prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty.
Dodatkowo projekt przewiduje możliwość ubiegania się przez lekarzy dentystów o certyfikaty z zakresu organizacji ochrony zdrowia wojsk, orzecznictwa lekarskiego oraz tanatologii sądowej. W tych przypadkach tabela kwalifikacji wskazuje wszystkie specjalności lekarskie i lekarsko-dentystyczne.
Istotne są również cztery umiejętności związane z diagnostyką i leczeniem ran: odleżyn (kod 061), owrzodzeń goleni (kod 062), ran nowotworowych i atypowych (kod 063) oraz stopy cukrzycowej (kod 064). Projekt dopuszcza do ubiegania się o certyfikaty w tych obszarach przedstawicieli wszystkich specjalności lekarskich i lekarsko-dentystycznych, pod warunkiem posiadania co najmniej 2-letniego stażu pracy związanego z leczeniem ran lub stałej pracy z pacjentami z ranami przewlekłymi.
Dostęp do poszczególnych certyfikatów nie będzie zatem jednolity. W zależności od wybranej umiejętności wymagane może być samo prawo wykonywania zawodu, określony staż pracy albo posiadanie tytułu specjalisty.
Jak będzie wyglądać certyfikacja i co oznaczają planowane zmiany?
Projekt zakłada, iż certyfikaty umiejętności zawodowych będą przyznawane przez towarzystwa naukowe lub instytuty badawcze. Te ostatnie mają również opracowywać – na zlecenie ministra zdrowia – minimalne standardy certyfikacji poszczególnych umiejętności. Nadzór nad prawidłowością przeprowadzania procesu certyfikacyjnego ma sprawować Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.
W dokumentach podkreślono znaczenie ujednolicenia zasad potwierdzania dodatkowych kompetencji oraz zapewnienia odpowiedniej jakości kształcenia. Przywołano również stanowisko Europejskiej Unii Lekarzy Specjalistów (UEMS), która wskazuje na potrzebę prowadzenia szkoleń w akredytowanych jednostkach, według określonych programów, a także rozdzielenia podmiotów prowadzących szkolenia od jednostek przeprowadzających egzaminy końcowe. Należy jednak zaznaczyć, iż załączone dokumenty nie określają jeszcze szczegółowych programów szkoleniowych, zakresu egzaminów ani liczby wymaganych procedur dla poszczególnych certyfikatów. Nie można więc na tym etapie przesądzać o konkretnym przebiegu postępowania certyfikacyjnego.
Projekt nowelizacji znajduje się w tej chwili na etapie konsultacji publicznych. Wśród podmiotów zaproszonych do przedstawienia stanowiska znalazły się m.in. Naczelna Rada Lekarska, Polskie Towarzystwo Stomatologiczne, Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej, Polskie Towarzystwo Periodontologiczne oraz Polskie Towarzystwo Endodontyczne.
Projekt zakłada wejście w życie rozporządzenia po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia.
Szybkie starzenie się społeczeństwa stawia przed stomatologią zupełnie nowe wyzwania. Pacjenci geriatryczni często zmagają się z wielochorobowością oraz zaburzeniami funkcji poznawczych, co wymaga od zespołu stomatologicznego szczególnego podejścia, elastyczności oraz poświęcenia większej ilości czasu podczas wizyty. – Pacjent senioralny korzysta z takiego samego, skromnego koszyka świadczeń gwarantowanych jak każdy dorosły. Wymaga jednak od nas specjalnej atencji, dostosowania czasu i pory wizyt do jego stanu ogólnego oraz cierpliwej komunikacji. Istnieje ogromna potrzeba zaproponowania seniorom szerszego, lepiej finansowanego zakresu świadczeń – na podobnej zasadzie, jak ma to miejsce w przypadku dzieci – wskazuje prof. Agnieszka Mielczarek, dziekan Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego WUM, kierownik Zakładu Stomatologii Zachowawczej warszawskiej uczelni, konsultant krajowa ds. stomatologii zachowawczej z endodoncją, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Geriatrycznej.
