Naturalnie występujący wirus może pomóc w walce z chorobami dziąseł

Naukowcy wykazali, iż naturalnie występujący wirus może niszczyć złożone społeczności bakterii odpowiedzialnych za ciężkie choroby przyzębia. Badanie wskazało, iż bakteriofagi mogą w przyszłości stanowić bardziej precyzyjną alternatywę dla tradycyjnej antybiotykoterapii.

Choroby przyzębia należą do najczęstszych problemów zdrowotnych jamy ustnej. Ich rozwój wiąże się m.in. z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej i powstawaniem biofilmu, w którym współistnieją i współpracują różne gatunki bakterii. Naukowcy z La Trobe University sprawdzili, czy można wykorzystać bakteriofagi – wirusy infekujące bakterie, ale nieszkodliwe dla człowieka – do selektywnego zwalczania mikroorganizmów uczestniczących w tym procesie.

Bakteriofag zaatakował kluczową bakterię

Badanie – określane przez autorów jako pierwsze pokazujące taki efekt – koncentrowało się na bakteriofagu FNU1. Naukowcy wykazali, iż wirus ten selektywnie atakuje Fusobacterium polymorphum – gatunek bakterii, który pomaga innym drobnoustrojom związanym z chorobami przyzębia łączyć się w większe, bardziej stabilne społeczności i rozwijać w obrębie płytki bakteryjnej.

Efekt działania bakteriofaga był wyraźny. Po zastosowaniu FNU1 całkowita liczba bakterii zmniejszyła się o 94%, a w badanym biofilmie pozostało około 6% jego pierwotnej, chorobotwórczej populacji.

Co istotne, wirus oddziaływał bezpośrednio tylko na jeden gatunek bakterii. Mimo to doprowadził do znacznego zmniejszenia wielkości i gęstości całej społeczności bakteryjnej. Poziom trzech innych bakterii powiązanych z chorobami dziąseł spadł o ponad 85%.

„Udało nam się destabilizować całą społeczność płytki”

Jak podkreślił dr Mwila Kabwe – mikrobiolog, główny autor badania, pracownik naukowy w Holsworth Biomedical Research Centre na La Trobe University – wyniki są szczególnie istotne ze względu na skalę problemu, jakim są choroby przyzębia. Dotyczą one ponad połowy światowej populacji i pozostają jedną z głównych przyczyn utraty zębów.

– Obecne metody leczenia chorób dziąseł nie są ukierunkowane bezpośrednio na zaburzenia równowagi bakteryjnej, które napędzają rozwój choroby, a gęste warstwy bakterii tworzące się wokół zębów mogą być odporne na działanie antybiotyków – powiedział dr Kabwe.

– Atakując jedną z kluczowych bakterii, która pomaga utrzymywać te chorobotwórcze społeczności razem, byliśmy w stanie zdestabilizować całą społeczność płytki – dodał.

Zdaniem badacza wyniki wskazują, iż bakteriofagi mogą w przyszłości umożliwić bardziej precyzyjne leczenie chorób dziąseł, przy jednoczesnym zachowaniu korzystnych bakterii naturalnie występujących w jamie ustnej.

Obiecujące wyniki, ale do praktyki klinicznej jeszcze daleko

Bakteriofagi, nazywane również fagami, to wirusy, które infekują bakterie. W przeciwieństwie do antybiotyków mogą być projektowane lub dobierane pod kątem działania na określone gatunki bakterii, co czyni je interesującym przedmiotem badań nad alternatywnymi metodami zwalczania infekcji.

Autorzy podkreślili jednak, iż uzyskane wyniki pochodzą z badań laboratoryjnych. Zanim terapia oparta na bakteriofagach mogłaby znaleźć zastosowanie w gabinetach stomatologicznych, konieczne są kolejne analizy, w tym ocena jej skuteczności i bezpieczeństwa w warunkach klinicznych.

Badanie jest częścią projektu prowadzonego przez dr Mwila Kabwe, poświęconego możliwości wykorzystania bakteriofagów do zwalczania szkodliwych bakterii związanych z chorobami jamy ustnej oraz innymi przewlekłymi schorzeniami.

Jego wyniki opublikowano w artykule „Fusobacterium bacteriophage FNU1 disrupts complex periodontal pathogenic biofilms comprising Fusobacterium polymorphum, Porphyromonas gingivalis, Tannerella forsythia and Prevotella intermedia” na łamach „Journal of Oral Microbiology”.

Źródła: https://www.latrobe.edu.au

https://www.tandfonline.com

Jak skutecznie edukować pacjentów, aby mieli świadomość, iż zdrowie dziąseł i przyzębia może mieć wpływ na ich zdrowie ogólne, a w konsekwencji – także na długość życia? Jakie cechy – wiedza, doświadczenie, a może intuicja – są potrzebne, aby lekarz dentysta mógł stać się mistrzem stomatologii? Zapytaliśmy o to dr hab. n. med. Ewę Dolińską – specjalistkę periodontologii, adiunkta w Zakładzie Chorób Przyzębia i Błony Śluzowej Jamy Ustnej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.