Maria Skłodowska-Curie – Warszawianka, która pracując w środowisku paryskim stała się pionierką w dziedzinie radioaktywności i pierwszą kobietą nagrodzoną Nagrodą Nobla – to postać, która zrewolucjonizowała naukę. Jej odkrycia, w tym rad i polon, miały ogromny wpływ na medycynę i przemysł, ale jej praca skutkowała poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, w tym problemami stomatologicznymi.
Wczesne badania nad promieniowaniem prowadzone przez Marię Skłodowską-Curie (1867-1934) były nowatorskie, ale także niezwykle niebezpieczne, ponieważ na przełomie XIX i XX w. wiedza na temat skutków zdrowotnych narażenia na promieniowanie była wciąż bardzo ograniczona. W związku z tym Skłodowska-Curie używała materiałów radioaktywnych bez odpowiednich środków ochrony i często miała bezpośredni kontakt z substancjami takimi jak rad i polon.
Objawy i dolegliwości po latach pracy
Zespół objawów, które wystąpiły u Skłodowskiej-Curie, można przypisać długotrwałemu narażeniu na promieniowanie. Zachowana dokumentacja medyczna wskazuje, iż naukowczyni miała problemy ze zdrowiem, w tym cierpiała na chroniczne bóle głowy oraz zmagała się ze zmęczeniem i osłabieniem organizmu. Niektóre teksty i wspomnienia dotyczące jej zdrowia sugerują, iż Maria miała również problemy z jamą ustną, w tym ze stanem zębami. Choć konkretne informacje na temat jej problemami stomatologicznymi są ograniczone, wiele źródeł odnosi się do ogólnego pogorszenia stanu zdrowia, które mogło obejmować choroby dziąseł oraz próchnicę zębów.
Ostateczna diagnoza, jaką postawiono Skłodowskiej-Curie – aplazja szpiku kostnego i anemia – jest związana z narażeniem na promieniowanie i jego następstwami. Przypadek badaczki zwrócił uwagę na potrzeby ochrony zdrowia w kontekście badań nad promieniowaniem. Dopiero po śmierci Marii w wieku niespełna 67 lat, naukowcy zaczęli wdrażać środki ochrony w laboratoriach, co miało najważniejsze znaczenie dla przyszłych pokoleń badaczy zajmujących się substancjami radioaktywnymi.
Problemy stomatologiczne jako skutek pracy nad promieniotwórczością
Warto zauważyć, iż wiedza na temat wpływu promieniowania na zdrowie jamy ustnej oraz uzębienie była w tamtym okresie również ograniczona. Dość powiedzieć, iż na kilka miesięcy przed śmiercią lekarze podejrzewali u Marii grypę, a następnie gruźlicę. w tej chwili wiadomo, iż narażenie na promieniowanie, zwłaszcza jonizujące, może skutkować uszkodzeniem komórek i tkanek jamy ustnej, co może prowadzić do zaburzeń mineralizacji szkliwa, próchnicy popromiennej oraz chorób przyzębia.
Maria Skłodowska-Curie pozostaje do dziś symbolem poświęcenia dla nauki i walki o prawa kobiet w świecie zdominowanym wówczas przez mężczyzn. Jej dziedzictwo jest nieocenione, ale jej historia również przypomina o niebezpieczeństwach związanych z brakiem ochrony zdrowia w badaniach naukowych. Problemy zdrowotne, które dotknęły naukowczynię, w tym te związane z zdrowiem jamy ustnej, były skutkiem jej pasji do nauki.
Źródła: Quinn S., Marie Curie: A Biography.
Goldsmith B., The Life and Legacy of Marie Curie
Doss R. A., Radiation: Effects and Sources
Fot. Wikipedia.org