Precyzja, koncentracja i szybkie podejmowanie decyzji – tak wygląda codzienność pracy w gabinecie. Nie może więc dziwić, iż wielu dentystów czy higienistek stomatologicznych pracuje w stanie chronicznego zmęczenia. Coraz częściej mówi się o zjawisku określanym jako „kryzys energii” w stomatologii. Nie chodzi wyłącznie o fizyczne zmęczenie po długim dniu pracy, ale o stan wyczerpania, który może wpływać na koncentrację, jakość podejmowanych decyzji i ogólne samopoczucie zespołu medycznego.
Praca w stomatologii wymaga nieustannej uwagi. Lekarz dentysta musi jednocześnie analizować obraz kliniczny, interpretować badania radiologiczne, oceniać stan tkanek jamy ustnej i reagować na potrzeby pacjenta. Do tego dochodzi obsługa dokumentacji medycznej, planowanie leczenia oraz komunikacja z zespołem.
Taki poziom wielozadaniowości powoduje duże obciążenie. W praktyce oznacza to, iż mózg przez wiele godzin pozostaje w stanie intensywnej pracy. jeżeli brakuje regeneracji, pojawia się tzw. zmęczenie poznawcze, które może prowadzić do spadku koncentracji i poczucia wyczerpania.
Dlaczego stomatolodzy tracą energię w ciągu dnia
Jedną z najczęstszych przyczyn obciążenia odczuwanego przez personel medyczny w stomatologii jest nieregularny tryb dnia. W wielu gabinetach przerwy między pacjentami są krótkie, dlatego lekarzom czy asyście brakuje czasu w posiłki lub są one spożywane w pośpiechu. Spadek poziomu glukozy we krwi gwałtownie przekłada się na spadek energii i pogorszenie koncentracji. Kolejnym czynnikiem jest niedobór snu. Wielu lekarzy pracuje w intensywnym rytmie, podejmując pracę w więcej niż jednym miejscu, do tego dochodzą szkolenia oraz obowiązki administracyjne. W efekcie regeneracja organizmu jest często niewystarczająca.
Nie bez znaczenia pozostaje również stres zawodowy. Odpowiedzialność za zdrowie pacjenta, presja czasu oraz konieczność utrzymania możliwie najwyższej jakości pracy sprawiają, iż układ nerwowy medyka przez większość dnia funkcjonuje w stanie podwyższonego napięcia.
Współczesna stomatologia to także stały kontakt z technologią. telefony, powiadomienia, komunikatory czy e-maile sprawiają, iż uwaga jest nieustannie przerywana. choćby krótkie sprawdzanie telefonu między wizytami powoduje, iż mózg musi wielokrotnie „przełączać się” między zadaniami. Badania pokazują, iż takie „przełączanie” uwagi zwiększa zmęczenie mentalne i utrudnia utrzymanie głębokiej koncentracji.
Cztery proste sposoby na odzyskiwanie energii
Specjaliści zajmujący się ergonomią pracy podkreślają, iż poziom energii w ciągu dnia mogą znacząco poprawić choćby niewielkie zmiany w codziennych nawykach.
- Pierwszym krokiem jest regularnie spożywanie śniadania przed rozpoczęciem pracy. Zbilansowany posiłek pomaga ustabilizować poziom cukru we krwi i zapewnia energię potrzebną do intensywnej pracy umysłowej.
- Drugim elementem jest zaplanowana przerwa w ciągu dnia. choćby krótki lunch, spacer lub kilka minut na świeżym powietrzu pozwala układowi nerwowemu częściowo się zregenerować.
- Kolejną metodą jest ograniczenie cyfrowych rozproszeń. Wyłączenie powiadomień w telefonie lub odkładanie telefonu na czas pracy z pacjentem pomaga utrzymać koncentrację.
- Ostatnim elementem jest trening uwagi. Regularne czytanie, ćwiczenia oddechowe lub krótkie praktyki mindfulness mogą poprawiać zdolność skupienia i odporność na zmęczenie mentalne. Mindfulness to technika polegająca na świadomym kierowaniu uwagi na chwilę obecną – najczęściej na oddech lub odczucia z ciała – bez oceniania i rozpraszania się myślami o przeszłości czy przyszłości.
Energia jako element profesjonalizmu
W stomatologii dużo mówi się o profilaktyce zdrowia jamy ustnej, jednak coraz częściej podkreśla się również znaczenie profilaktyki zawodowej. Dbanie o własną energię, koncentrację i regenerację nie powinno być traktowane jako luksus, ale jako element odpowiedzialnej praktyki medycznej.
Pozytywną informacją jest, iż w środowisku stomatologicznym rośnie świadomość, iż jakość leczenia zależy nie tylko od technologii i umiejętności klinicznych, ale również od kondycji psychicznej i poznawczej zespołu medycznego. Małe codzienne nawyki mogą więc mieć duże znaczenie – zarówno dla lekarza czy higienistki, jak i dla ich pacjentów.
Źródło: https://www.dentistryiq.com/
Wypalenie zawodowe to problem, który może dotknąć każdego lekarza dentystę. Mówi o nim dr Dorota Merecz-Kot, kierownik Zakładu Psychologii Pracy Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi.
