Maraton z biletem lotniczym. Czy zagraniczne biegi odbierają uczestników polskim imprezom?

bieganie.pl 1 dzień temu

Zdjęcie: Maraton z biletem lotniczym. Czy zagraniczne biegi odbierają uczestników polskim imprezom?

Kilka tygodni, a choćby miesięcy przygotowań, setki przebiegniętych kilometrów, długie wybiegania i weekendy, podczas których zamiast odpoczywać, podporządkowujemy swój czas kolejnym treningom. Do tego dziesiątki spożytych żeli energetycznych, hektolitry wypitych elektrolitów i suplementy, które można liczyć już tylko garściami. A wszystko po to, żeby pewnego dnia stanąć na starcie maratonu i przez następne 42 kilometry oraz 195 metrów przekonać się, czy wykonana praca rzeczywiście przyniesie wymarzony rezultat. Kiedy jednak zaczynamy planować ten najważniejszy start sezonu, coraz częściej okazuje się, iż samo pytanie o profil trasy, termin zawodów czy przewidywaną pogodę już nie wystarcza. Coraz częściej sprawdzamy ceny lotów, szukamy hoteli, zastanawiamy się, czy warto zostać kilka dni dłużej i przy okazji zwiedzić miasto, do którego być może nigdy byśmy nie polecieli.

Może Barcelona w marcu, Amsterdam jesienią, a może ucieczka z grudniowego chłodu do ciepłej Walencji? jeżeli uda się zdobyć pakiet, to Londyn albo Chicago, a jeżeli szukamy czegoś mniej oczywistego, możemy rozważyć Madryt, Zurych czy np. Pragę. Sam, uczestnicząc w maratonach w różnych częściach świata, coraz częściej zastanawiam się, co skłania biegaczy do tego, iż wybieramy inne kraje niż Polska i jak duży wpływ takie wyjazdy mogą mieć na rozwój polskiego rynku biegowego. Bo przecież zawodnik, który zamiast Warszawy wybiera Berlin, a zamiast Poznania Amsterdam, nie przestaje interesować się królewskim dystansem. przez cały czas trenuje, inwestuje w bieganie i chce realizować swoje sportowe ambicje. Zmienia jedynie miejsce, w którym zamierza wykorzystać wypracowaną formę.

W jednym z moich wcześniejszych artykułów Jak rozwija się rynek imprez biegowych w Polsce? Rekordy frekwencji, droższe starty i nowe biegowe trendy, przeanalizowałem największe krajowe maratony, półmaratony oraz biegi na 10 km. Wyniki pokazały, iż polski rynek rozwija się bardzo dynamicznie, choć poszczególne dystanse rosną w zupełnie innym tempie. W latach 2024-2026 liczba finiszerów dziesięciu analizowanych półmaratonów zwiększyła się aż o 81,8%, podczas gdy w przypadku sześciu dużych maratonów wzrost wyniósł 35,4%.

Są to oczywiście bardzo dobrze wyglądające rezultaty, które pokazują niezmienny wzrost popularności biegania amatorskiego i długodystansowego w Polsce. Jednak wgłębiając się w przedstawione rezultaty, można zastanawiać się, czy wolniejszy wzrost frekwencji polskich maratonów może mieć związek z tym, iż polscy biegacze coraz częściej realizują swoje sportowe ambicje poza granicami kraju? Idąc tym tropem,postanowiłem więc sprawdzić, jak zmieniała się liczba Polaków kończących największe maratony świata, porównać te wyniki z krajowymi imprezami, a następnie spojrzeć na zjawisko z drugiej strony, czyli sprawdzić, ilu zagranicznych zawodników przyjeżdża w tej chwili na maratony do Polski. Jak się okazuje, liczby pokazują znacznie ciekawszy obraz niż prosta teza, iż Polacy coraz częściej rezygnują z krajowych wydarzeń na rzecz zagranicznych biegów.

Polacy na największych maratonach świata. Dziewięć lat naprawdę dużych zmian

Do analizy wybrałem 17 dużych i rozpoznawalnych maratonów organizowanych w Europie, Stanach Zjednoczonych oraz Japonii. W zestawieniu uwzględniłem wyniki z lat 2016-2018 oraz 2023-2026, dzięki czemu możemy spojrzeć zarówno na okres sprzed pandemii, jak i ostatnie bieżące dane. Obok najbardziej prestiżowych wydarzeń znalazły się również m.in. maratony w Barcelonie, Madrycie, Zurychu czy Pradze, ponieważ nie każdy biegacz marzy przecież wyłącznie o zdobyciu sześciu gwiazdek World Marathon Majors.

Żeby pozyskać dane do poniższej tabeli, przyjąłem podstawę, w której do analizy zostały wzięte wyniki zawodników, którzy przekroczyli linię mety i jako narodowość wybrali Polskę. Uściślając, nie jest to równoznaczne z liczbą osób zamieszkałych na stałe w Polsce, ponieważ część biegaczy może przebywać za granicą, więc mówimy ogólnie o liczbie polskich ukończeń, a nie unikalnych osobach czy rzeczywistej liczbie zagranicznych podróży.

Liczba polskich finiszerów w wybranych maratonach zagranicznych w latach 2016-2026

Maraton	2016	2017	2018	2023	2024	2025	2026	Zmiana 2016-2025
TCS London Marathon	38	61	76	262	294	298	438	+684,2%
Bank of America Chicago Marathon	111	139	188	269	341	438	304	+294,6%
TCS New York City Marathon	291	259	342	304	343	366	337	+25,8%
Mainova Frankfurt Marathon	108	97	136	113	92	91	147	−15,7%
Haspa Marathon Hamburg	82	68	44	82	78	70	56	−14,6%
ČSOB Bratislava Marathon	42	57	62	81	82	88	70	+109,5%
Prague International Marathon	147	124	192	254	299	339	381	+130,6%
Schneider Electric Marathon de Paris	282	314	291	300	325	280	285	−0,7%
Vienna City Marathon	248	221	141	213	285	238	173	−4,0%
BMW Berlin Marathon	597	598	613	602	907	720	660	+20,6%
Maratón Valencia Trinidad Alfonso Zurich	49	107	119	479	849	1012	Bieg dopiero się odbędzie	+1965,3%
TCS Amsterdam Marathon	116	134	128	193	172	290	296	+150,0%
Boston Marathon	34	48	69	72	119	151	202	+344,1%
Tokyo Marathon	53	39	52	115	110	175	158	+230,2%
Zurich Rock ’n’ Roll Running Series Madrid	79	53	60	52	92	99	155	+25,3%
Zurich Marató Barcelona	250	312	213	200	294	463	Brak danych	+85,2%
Zürich Marathon	13	18	12	37	56	59	75	+353,8%
Łącznie	2540	2649	2738	3628	4738	5177	3737	+103,8%

Już samo spojrzenie na podsumowanie tabeli pokazuje, jak bardzo zmieniła się polska obecność na największych zagranicznych maratonach. W 2016 roku w analizowanych 17 imprezach odnotowano 2540 polskich ukończeń, natomiast w 2025 roku było ich już aż 5177. Oznacza to wzrost o 103,8%, czyli ponad dwukrotnie więcej ukończeń niż dziewięć lat wcześniej. Co ciekawe, spośród 17 analizowanych wydarzeń aż 13 zanotowało wzrost liczby polskich finiszerów, choć dynamika zmian była bardzo zróżnicowana.

Największe wrażenie robi oczywiście Walencja, gdzie liczba polskich zawodników zwiększyła się z zaledwie 49 w 2016 roku do 1012 w 2025 roku, czyli o imponujące 1965,3%. Bez wątpieniahiszpański maraton w ostatnich latach stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń na świecie, a jak widać, polscy zawodnicy coraz chętniej wykorzystują jego szybką trasę, grudniowy termin i sprzyjające warunki pogodowe. Warto jednak zwrócić uwagę również na Londyn, gdzie liczba polskich finiszerów wzrosła z 38 do 298 (+684,2%), Boston ze wzrostem z 34 do 151 (+344,1%) czy Chicago, w którym liczba Polaków na mecie zwiększyła się ze 111 do 438 (+294,6%).

Nie wszystkie imprezy rozwijają się jednak w podobnym tempie. W Paryżu liczba polskich finiszerów pozostała praktycznie niezmieniona, natomiast we Frankfurcie, Hamburgu i Wiedniu odnotowano niewielkie spadki. Jeszcze ciekawiej wygląda Berlin, w którym w 2024 roku sklasyfikowano aż 907 Polaków, rok później 720, a w 2026 roku 660. Z kolei w Londynie w ostatnim sezonie liczba naszych zawodników wzrosła z 298 do 438, a w Pradze z 339 do 381. To pokazuje, iż rosnąca popularność zagranicznych maratonów nie oznacza automatycznie wzrostu zainteresowania każdym z nich, a preferencje startowe polskich biegaczy mogą zmieniać się z roku na rok.

Warto również wspomnieć o Nowym Jorku, który 1 listopada 2026 roku ukończyło 337 Polaków, wobec 366 rok wcześniej. Cała impreza ponownie pobiła rekord frekwencji, a linię mety przekroczyło ponad 61 tysięcy zawodników. Jest to więc kolejny przykład pokazujący, iż rosnąca popularność konkretnego maratonu nie musi przekładać się na zwiększenie liczby uczestników z każdego państwa.

Ponad milion chętnych na Londyn. Ilu Polaków choćby nie dostało szansy na start?

Analizując starty Polaków m.in. w maratonach należących do World Marathon Majors, należy pamiętać, iż w większości tych imprez jedną z podstawowych dróg zdobycia numeru startowego jest loteria. Istnieją oczywiście również inne możliwości, jednak niekoniecznie są one prostsze. Kwalifikacje czasowe wymagają osiągnięcia odpowiedniego poziomu sportowego, natomiast pakiety charytatywne czy oficjalne programy turystyczne często wiążą się ze znacznie większymi wydatkami. Dlatego w tabeli widzimy wyłącznie zawodników, którym udało się zdobyć pakiet, stanąć na starcie i dotrzeć do mety. Nie widzimy natomiast tych, którzy przez kilka kolejnych lat próbują swoich sił w losowaniach, ale za każdym razem otrzymują informację, iż tym razem nie udało się zdobyć miejsca. A jak pokazują dane organizatorów, ta grupa potrafi być wielokrotnie większa od liczby uczestników samego wydarzenia.

Przykładowo, do publicznego losowania miejsc na Maraton Londyński w 2027 roku zgłosiły się aż 1 338 544 osoby, czyli o około 18% więcej niż rok wcześniej, kiedy liczba aplikacji wyniosła 1 133 813. Trudno także jest dostać się do Nowego Jorku, gdzie do losowania na edycję 2026 zgłosiło się ponad 240 tysięcy osób ze 160 państw, a pozytywną odpowiedź otrzymało zaledwie około 1% aplikujących.

Podobny problem dotyczy już także Walencji, która w 2026 roku po raz pierwszy zdecydowała się na wprowadzenie ogólnodostępnej loterii. Tym samym o 20 755 numerów udostępnionych w otwartym losowaniu ubiegały się aż 57 572 osoby, czyli średnio prawie trzech kandydatów na jedno dostępne miejsce. Wcześniej 15 245 pakietów zostało przydzielonych uczestnikom poprzedniej edycji w ramach programu lojalnościowego, a całkowity limit wyniósł 36 tysięcy numerów startowych.

A jak na tym tle wyglądają Polacy? I tutaj pojawia się największa luka w dostępnych statystykach, ponieważ organizatorzy często publikują ogólną liczbę zgłoszeń oraz narodowości uczestników, ale nie udostępniają pełnych zestawień pokazujących, ilu zawodników z poszczególnych państw bezskutecznie ubiegało się o miejsce.

Możliwe więc, iż rzeczywiste zainteresowanie Polaków zagranicznymi maratonami jest znacznie większe, niż sugerują same listy finiszerów. jeżeli w Londynie wystartowało kilkuset naszych zawodników, nie oznacza to przecież, iż tylko tyle osób chciało tam pobiec. Można przypuszczać, iż ta liczba jest być może kilku lub kilkunastokrotnie większa, choć niestety bez dostępu do szczegółowych danych rejestracyjnych nie jesteśmy w stanie wiarygodnie określić skali tego zjawiska.

Nie trzeba być Majorsem, żeby przyciągać Polaków

Warto jednak pamiętać, iż świat maratonów nie kończy się na imprezach należących do Abbott World Marathon Majors. W Europie mamy przecież wiele wydarzeń, które co roku przyciągają tysiące zagranicznych zawodników, mimo iż nie oferują prestiżowej gwiazdki ani nie są częścią najbardziej rozpoznawalnego światowego cyklu.

Dobrym przykładem jest np. Barcelona, która w ostatnich latach wyraźnie zwiększa skalę swojego maratonu. W 2016 roku w polskim zestawieniu wyników znalazło się 250 zawodników, w 2024 roku było ich 294, natomiast w 2025 roku już 463, co oznacza wzrost aż o 57,5% w ciągu zaledwie jednego roku. Warto też zauważyć, iż w 2026 roku około 63% uczestników stanowili biegacze z zagranicy, natomiast według najnowszych danych organizatorów wśród osób zapisanych na edycję 2027 odsetek ten wzrósł już do 65%. Wpływ na to może mieć fakt, iż nie jest to impreza wymagająca równie skomplikowanej drogi do zdobycia pakietu jak np. na maraton w Bostonie czy Nowym Jorku, choć również tutaj coraz większa popularność sprawia, iż rejestracja z odpowiednim wyprzedzeniem staje się koniecznością.

Zupełnie inny charakter ma Madryt, którego trasa uchodzi za bardziej wymagającą, ale sama impreza przyciąga ogromną liczbę biegaczy dzięki rozbudowanemu festiwalowi obejmującemu maraton, półmaraton oraz bieg na 10 km. Co ciekawe, w 2023 roku maraton ukończyło 52 Polaków, rok później 92, w 2025 roku 99, natomiast w 2026 roku już 155. Oznacza to, iż w ciągu trzech lat liczba polskich finiszerów w Madrycie zwiększyła się niemal trzykrotnie. To kolejny przykład pokazujący, iż nie tylko najbardziej prestiżowe maratony świata mogą przyciągać coraz więcej zawodników z Polski.

Jak zagraniczne maratony wpływają na polski rynek biegowy? Porównanie lat 2024-2026

W tym miejscu warto wrócić do wyników z mojej poprzedniej analizy rynku biegowego, ponieważ dopiero zestawienie krajowych i zagranicznych maratonów pozwala spojrzeć na całe zjawisko z nieco innej perspektywy. W sześciu analizowanych polskich imprezach liczba finiszerów zwiększyła się z 20 571 w 2024 roku do 27 856 w 2026 roku, czyli o 35,4%. Czy podobny wzrost obserwujemy wśród Polaków startujących za granicą?

Dla pełnego i dokładnego obrazu należy spojrzeć na porównanie wyłącznie lat 2024-2025, dla których dysponujemy już kompletem wartości we wszystkich 17 analizowanych maratonach. W 2024 roku odnotowano w nich 4738 polskich ukończeń, natomiast rok później 5177, co oznacza wzrost o 9,3%. Dla porównania w sześciu analizowanych maratonach w Polsce ogólna frekwencja zwiększyła się w tym samym czasie z 20 571 do 24 994 finiszerów, czyli o 21,5%. Oznacza to, iż największe krajowe imprezy rozwijały się w tym okresie pod względem całkowitej liczby ukończeń szybciej niż polska reprezentacja w analizowanych maratonach zagranicznych.

A jak wygląda porównanie obejmujące pełne 3 ostatnie sezony? Żeby zachować porównywalność, ograniczyłem zagraniczne zestawienie do 15 maratonów, dla których są dostępne pełne dane za lata 2024-2026. Wykluczyłem Walencję, której tegoroczna edycja jeszcze się nie odbyła oraz Barcelonę, ponieważ nie udało mi się pozyskać wiarygodnych wyników obejmujących polskich finiszerów z 2026 roku.

Polska kontra zagranica: porównanie liczby ukończeń w latach 2024-2026

Analizowana grupa	2024	2025	2026	Zmiana 2024-2026
6 maratonów w Polsce (wszyscy finiszerzy)	20 571	24 994	27 856	+35,4%
15 maratonów za granicą (polscy finiszerzy)	3595	3702	3737	+4,0%

I tutaj pojawia się chyba najbardziej zaskakujący wniosek z całej analizy, ponieważ biorąc pod uwagę wyłącznie ostatnie 3 sezony, to duże polskie maratony zwiększyły frekwencję o ponad 35%, podczas gdy liczba polskich finiszerów w analizowanych 15 zagranicznych imprezach wzrosła zaledwie o 4%. Nie oznacza to oczywiście, iż Polacy przestali interesować się zagranicznymi startami, bo liczba startujących rodaków utrzymuje się na wysokim poziomie i ciągle rośnie, ale pokazuje, iż przynajmniej w analizowanej grupie wydarzeń nie możemy mówić o znacznie szybszym wzroście liczby polskich ukończeń za granicą niż frekwencji największych imprez organizowanych w Polsce.

Warto jednak pamiętać, iż nie porównujemy dokładnie tych samych zjawisk. Polski wynik obejmuje wszystkich finiszerów, w tym coraz liczniejszych zawodników zagranicznych, natomiast zagraniczne zestawienie dotyczy wyłącznie osób sklasyfikowanych jako Polacy. Co więcej, rosnąca liczba imprez na świecie sprawia, iż nasi zawodnicy mogą wybierać także wydarzenia nieuwzględnione w tej analizie. Nie możemy również zapominać, iż w przypadku najbardziej prestiżowych maratonów liczba uczestników nie zależy wyłącznie od zainteresowania, ale również od dostępności pakietów i obowiązujących limitów.

Co by było, gdyby wszyscy zostali w Polsce? Mały eksperyment z liczbami

Spróbujmy na chwilę puścić wodze fantazji i wyobrazić sobie sytuację, w której wszyscy Polacy, którzy w 2026 roku ukończyli 15 analizowanych maratonów zagranicznych, postanowiliby wystartować w jednym z sześciu największych maratonów w Polsce. Mówimy przecież o 3737 ukończeniach, które w takim hipotetycznym scenariuszu mogłyby zasilić krajowe statystyki. Gdybyśmy dodali je do tegorocznej frekwencji, otrzymalibyśmy nie 27 856, ale aż 31 593 finiszerów, a wzrost względem rzeczywistego wyniku z 2024 roku wyniósłby 53,6% zamiast 35,4%. To już znacznie większa dynamika, choć przez cały czas daleka od 81,8% odnotowanych w analizowanych półmaratonach.

Jest jednak pewien haczyk, który sprawia, iż eksperyment staje się jeszcze ciekawszy. Gdybyśmy bowiem założyli, iż również w 2024 roku wszyscy Polacy z tych samych zagranicznych maratonów wybrali krajowe imprezy, musielibyśmy do ówczesnej frekwencji doliczyć kolejne 3595 ukończeń. Wówczas porównywalne wartości wyniosłyby 24 166 w 2024 roku i 31 593 w 2026 roku, a wzrost między tymi sezonami wyniósłby zaledwie 30,7%, czyli choćby mniej niż w rzeczywistości.

Oczywiście jest to wyłącznie matematyczna zabawa liczbami, zakładająca, iż każde zagraniczne ukończenie zostało zastąpione dodatkowym startem w Polsce, bez nakładania się wyników tych samych osób i bez uwzględniania limitów uczestników. Pokazuje jednak coś naprawdę interesującego, a mianowicie, iż choćby gdyby polskie maratony przejęły wszystkie analizowane zagraniczne starty, znacząco zwiększyłaby się ich frekwencja, ale niekoniecznie tempo rozwoju rynku.

Polska również staje się maratońskim celem podróży

Rozmawiając o polskich maratończykach podróżujących na zagraniczne imprezy, łatwo przeoczyć, iż podobny proces zachodzi również w przeciwnym kierunku. Polska coraz częściej staje się celem podróży zawodników z innych państw, a najlepszym przykładem pozostaje Maraton Warszawski, który w ostatnich latach nie tylko znacząco zwiększył liczbę uczestników, ale również wyraźnie zmienił strukturę swojej frekwencji.

Jeszcze w 2024 roku w Warszawie odnotowano 844 zagranicznych finiszerów, którzy stanowili około 11,9% całej stawki. Rok później było ich już 1571 (16,5%), natomiast w 2026 roku aż 2310, czyli 21,3% wszystkich zawodników, którzy ukończyli maraton. Co więcej, między 2025 a 2026 rokiem ogólna frekwencja zwiększyła się o 1302 osoby, ale aż 739 dodatkowych ukończeń przypadło na wzrost liczby zawodników z zagranicy. Tym samym zagraniczni biegacze odpowiadali za 56,8% całego przyrostu frekwencji Maratonu Warszawskiego. Warto jednak spojrzeć również na inne polskie imprezy, ponieważ podobne zmiany zachodzą także m.in. w Krakowie.

Zagraniczni finiszerzy wybranych polskich maratonów w latach 2024-2026

Maraton	2024	2025	2026	Zmiana 2024-2026
Maraton Warszawski	844	1571	2310	+173,7%
Cracovia Maraton	405	725	828	+104,4%
Silesia Marathon	60	67	107	+78,3%
Łącznie	1309	2363	3245	+147,9%

Jak widać, w ciągu zaledwie dwóch lat liczba zagranicznych ukończeń w tych trzech maratonach zwiększyła się aż o 147,9%. Szczególnie imponująco wygląda Warszawa, w której zagraniczni zawodnicy stanowią już 21,3% wszystkich finiszerów, podczas gdy w 2024 roku było to niespełna 12%. W Krakowie ich udział zwiększył się do 12,4%, natomiast w Silesia Marathon do 3,8%. Pokazuje to, iż umiędzynarodowienie polskich maratonów nie jest wyłącznie pojedynczym przypadkiem. Te dane potwierdzają tylko, iż największe krajowe maratony coraz wyraźniej funkcjonują na międzynarodowym rynku, a ich potencjalna grupa odbiorców nie ogranicza się już wyłącznie do polskich zawodników.

Z perspektywy organizatorów jest to naprawdę istotna zmiana. Skoro polscy maratończycy coraz częściej planują wyjazdy na zagraniczne imprezy, to dlaczego zagraniczni biegacze nie mieliby w podobny sposób traktować Warszawy, Krakowa czy Poznania? Szczególnie iż polskie miasta mają wiele do zaoferowania, zarówno pod względem atrakcyjności turystycznej, jak i jakości organizacji największych wydarzeń biegowych.

Jednak tak jak w przypadku zagranicznych biegów, tak i w Polsce warto pamiętać, iż zagraniczna narodowość zawodnika nie oznacza automatycznie przyjazdu z innego państwa, ponieważ część uczestników może na stałe mieszkać w Polsce. Dane pokazują zatem przede wszystkim zmianę struktury narodowościowej imprez, a nie dokładną liczbę zagranicznych turystów biegowych.

Maraton jako pomysł na podróż, czyli coraz popularniejszy trend race-cation

W ostatnich latach coraz mocniej rozwija się trend race-cation, który wywodzi się z połączenia słów race i vacation, co oznacza udział w zawodach sportowych połączony z podróżą, urlopem i wypoczynkiem. Sama idea nie jest oczywiście nowa, ponieważ biegacze od dawna podróżują na imprezy biegowe, ale dzisiaj takie wyjazdy coraz częściej stają się świadomie planowanym elementem całego sezonu.

W praktyce wygląda to dosyć prosto i polega na tym, iż wybieramy interesujący maraton, rezerwujemy lot i hotel, a następnie planujemy kilka dodatkowych dni pobytu, podczas których zawody są najważniejszym punktem podróży, ale niekoniecznie jedyną atrakcją. Jest to dobra opcja na połączenie pasji z życiem rodzinnym i towarzyskim. Przed startem możemy zwiedzać miasto, po biegu odpocząć, spróbować lokalnej kuchni i spędzić czas z bliskimi, którzy niekoniecznie są uczestnikami biegu.

Dlaczego wybieramy zagraniczne biegi?

Przygotowania do maratonu zajmują nam kilkanaście tygodni, a jego ukończenie jest ważnym sportowym celem, który może stać się jeszcze atrakcyjniejszy, gdy zostanie połączony z wyjazdem do innego kraju. Oczywiście wiąże się to również z wyższymi kosztami, niż udział w imprezie organizowanej kilkadziesiąt kilometrów od domu, ale dla części biegaczy dodatkowe wydatki mogą być łatwiejsze do zaakceptowania, o ile cały wyjazd traktują również jako urlop, zarówno samotny jak i ten z rodziną lub znajomymi.

I właśnie tutaj pojawia się pewna trudność dla polskich organizatorów. Bo jak się okazuje, ich konkurencją nie jest już wyłącznie sam inny maraton, ale często cały pomysł na spędzenie kilku dni w nowym miejscu i połączenie go z szeroko pojętym wypoczynkiem. Biegacz nie musi uważać krajowej imprezy za źle zorganizowaną, żeby wybrać zagraniczny start. Może po prostu chcieć pobiec w miejscu, które zna z transmisji lub opowieści innych biegaczy, poczuć doping na ulicach Londynu albo spełnić marzenie o ukończeniu maratonu w Nowym Jorku.

Nie bez znaczenia pozostaje również zwykła ciekawość. Część biegaczy chce po prostu na własne oczy zobaczyć, jak wyglądają największe maratony świata, jak organizatorzy radzą sobie z organizacją wydarzenia na 30, 40 czy choćby 60 tysięcy uczestników, jak funkcjonują strefy startowe, punkty odżywcze, depozyty, strefa expo i przede wszystkim, jak wygląda doping na trasie. Z własnego doświadczenia, licznych rozmów oraz publikacji innych biegaczy amatorów, okazuje się, iż czasami najbardziej zapadają nam w pamięć rzeczy, których nie doświadczymy podczas mniejszych lub krajowych imprez.

Przykładowo, w Chicago ogromne wrażenie może robić widok tysięcy bluz, kurtek i innych ubrań, które zawodnicy zrzucają tuż przed startem, tworząc na ulicach miasta prawdziwy deszcz ubrań, który przeistacza się w morze porzuconej odzieży, zbieranej później i przekazywanej na cele charytatywne. Z kolei w Nowym Jorku emocje zaczynają się jeszcze przed pierwszym krokiem na trasie, gdzie trudno nie mieć ciarek, kiedy na moście Verrazzano rozbrzmiewa hymn Stanów Zjednoczonych, chwilę później huk armaty daje sygnał do startu, a tysiące biegaczy ruszają przy dźwiękach „New York, New York” Franka Sinatry. Do tego helikoptery filmujące wydarzenie z powietrza i niesamowity doping na trasie.

Oczywiście podobne emocje można przeżyć również podczas polskich imprez, które mają własne tradycje i charakterystyczną atmosferę. Jednak każdy wielki bieg oferuje coś niepowtarzalnego, czego zwyczajnie nie da się skopiować. I być może właśnie dlatego czasami jesteśmy gotowi wydać znacznie więcej pieniędzy i przejechać kilka tysięcy kilometrów, żeby nie tylko pokonać kolejne 42,195 km, ale przede wszystkim przekonać się, jak smakuje maraton w zupełnie innym wydaniu.

Badania naukowe potwierdzają trendy

Znaczenie atmosfery wydarzenia potwierdzają również badania naukowe. Przykładowo w analizie „Experience Marketing As an Accelerator of Customer Satisfaction on the Sport Tourism Market”autorstwa Zygmunta Waśkowskiego, która została oparta na ankiecie przeprowadzonej wśród 1993 polskich maratończyków, aż 78,8% respondentów wskazało atmosferę wydarzenia jako jeden z powodów polecania maratonu innym biegaczom. Na następnych miejscach znalazły się m.in.:

Sprawność organizacyjna (74,2%);
Doping na trasie (54,2%);
Duża liczba uczestników (42,5%)
Pakiet startowy (26,5%);
Szybka i płaska trasa (23,1%);
Wydarzenia towarzyszące i dodatkowe atrakcje (23%);
Zaplecze i infrastruktura wydarzenia (14,3%).

I choć są to wyniki sprzed ponad dekady, to jasno pokazują, iż dla części uczestników już wtedy liczyło się coś więcej niż sam profil trasy i zawartość pakietu.

Cykle biegowe budują frekwencję

Do wszystkich opisanych wcześniej zmian dochodzi jeszcze jeden element, który może w kolejnych latach coraz mocniej wpływać na decyzje startowe biegaczy. Mowa o krajowych i międzynarodowych cyklach maratońskich, w których ukończenie jednego wydarzenia nie jest już celem samym w sobie, ale kolejnym etapem większego wyzwania.

Oczywiście najbardziej rozpoznawalnym i prestiżowym cyklem maratońskim pozostaje Abbott World Marathon Majors, stanowiący dla wielu amatorów jedno z największych sportowych marzeń. Co istotne, jest to cykl, który cały czas się rozwija, ponieważ w 2025 roku dołączył do niego Sydney Marathon, a w 2027 roku swój debiut w randze Majorsów zaliczy Kapsztad. W takim przypadku decyzja o kolejnym starcie często nie wynika już wyłącznie z chęci poprawienia rekordu życiowego, a chęci zdobycia medali ze wszystkich biegów, choćby o ile oznacza to wyższe koszty i bardziej skomplikowaną organizację podróży. Każdy maraton staje się bowiem częścią znacznie większego planu, który zawodnik chce realizować przez kilka kolejnych sezonów.

Z ciekawostek warto wspomnieć, iż na koniec 2025 roku prestiżowy medal Six Star Finisher, przyznawany za ukończenie wszystkich sześciu oryginalnych maratonów World Marathon Majors, zdobyło 267 Polaków, którzy stanowili zaledwie 1,15% spośród 23 260 wyróżnionych zawodników z całego świata. Jeszcze mniejsza grupa, licząca 34 Polaków, ukończyła wszystkie siedem maratonów, łącznie z Sydney.

Co szczególnie interesujące z polskiej perspektywy, podobny mechanizm zaczyna rozwijać się również w Europie, gdzie w 2026 roku uruchomiono cykl European Marathon Classics, który łączy osiem maratonów w Rzymie, Wiedniu, Madrycie, Londynie, Kopenhadze, Warszawie, Lizbonie i Frankfurcie. Aby zdobyć wyróżnienie EMC Finisher, należy ukończyć pięć różnych imprez należących do cyklu, przy czym organizatorzy nie wprowadzili żadnego limitu czasowego i umożliwiają zaliczanie również historycznych wyników.

A jak wygląda zainteresowanie tym projektem wśród Polaków? Według oficjalnego podsumowania opublikowanego 30 października 2026 roku pierwszą grupę zdobywców European Marathon Classics stanowiło 140 zawodników z różnych części świata, a wśród nich znalazło się aż 34 Polaków. Tym samym byliśmy najliczniej reprezentowaną narodowością w inauguracyjnym gronie zdobywców medalu, odpowiadając za ponad 24% wszystkich wyróżnionych.

To pokazuje, iż polscy maratończycy już teraz mają bardzo mocną reprezentację w międzynarodowych projektach, a wyzwania obejmujące kilka różnych imprez mogą być dla nich wyjątkowo interesującym sposobem planowania kolejnych sezonów.

Z perspektywy polskiego rynku szczególnie istotna jest obecność Warszawy w tym cyklu, ponieważ ten projekt może działać w obie strony, zachęcając polskich zawodników do odwiedzania kolejnych europejskich miast, a jednocześnie dając zagranicznym biegaczom dodatkowy powód, aby uwzględnić naszą stolicę w swoim kalendarzu startowym.

Czy zagraniczne maratony rzeczywiście odbierają uczestników polskim imprezom?

Po przeanalizowaniu wszystkich wyników wracam do najważniejszego pytania, które pojawiło się już na początku artykułu, czyli: Czy rosnąca popularność zagranicznych maratonów powoduje, iż polskie imprezy tracą potencjalnych uczestników?

I tutaj odpowiedź nie jest już tak klarowna, jak mogłoby się wydawać na samym początku. Moim zdaniem taki mechanizm może występować, ale na podstawie dostępnych statystyk nie jesteśmy jednak w stanie określić jego rzeczywistej skali. o ile zawodnik planuje jeden najważniejszy maraton w okresie i zamiast Warszawy wybiera Berlin, to rzeczywiście krajowa impreza traci potencjalnego uczestnika. Problem polega jednak na tym, iż nie wiemy, ile takich decyzji zapada każdego roku, a ilu biegaczy po prostu dodaje zagraniczny start do swojego kalendarza.

Nie możemy również zakładać, iż każdy Polak przekraczający metę w Walencji czy Amsterdamie to jedna osoba mniej na starcie krajowych zawodów. Ten sam biegacz może w jednym sezonie ukończyć dwa albo trzy maratony, a część zagranicznych uczestników może mieszkać na stałe poza Polską. Z drugiej strony dla niektórych osób właśnie możliwość wyjazdu do wyjątkowego miasta może być jedynym powodem, dla którego w ogóle decydują się na przygotowania do maratonu.

Co więcej, dane z lat 2024-2026 nie potwierdzają prostego przekonania, iż największe zagraniczne maratony przyciągają Polaków szybciej, niż rośnie frekwencja krajowych imprez. W analizowanej grupie 15 maratonów liczba polskich ukończeń zwiększyła się jedynie o 4%, podczas gdy największe polskie wydarzenia zwiększyły swoją frekwencję o ponad jedną trzecią.

Dlatego znacznie ważniejsze od samego porównania dwóch tabel wydaje mi się zrozumienie, jak bardzo zmienił się sposób planowania sezonu przez współczesnych maratończyków. Być może nie chodzi wcale o to, iż Polacy odwracają się od krajowych imprez, ale o to, że coraz częściej przestają traktować polski kalendarz biegowy jako jedyny punkt odniesienia.

Polski maraton na coraz większej mapie biegania

Kiedy spojrzymy na całość przeanalizowanych danych, wyłania się obraz rynku, który nie tylko rozwija się pod względem liczby uczestników, ale również staje się coraz bardziej międzynarodowy. W ciągu dziewięciu lat liczba polskich ukończeń w 17 wybranych zagranicznych maratonach zwiększyła się ponad dwukrotnie, a w niektórych imprezach, takich jak Walencja czy Londyn, wzrost był jeszcze większy. Jednocześnie największe polskie maratony notują bardzo dobre wyniki frekwencyjne, a coraz większą część ich uczestników stanowią zawodnicy z innych państw.

Nie oznacza to oczywiście, iż wszystkie krajowe wydarzenia rozwijają się równie szybko, podobnie jak nie wszystkie zagraniczne maratony przyciągają coraz więcej Polaków. Właśnie ta różnorodność pokazuje jednak, jak mocno zmienił się rynek biegowy, w którym znaczenie mają już nie tylko profil trasy, termin startu czy wysokość wpisowego, ale również atmosfera, rozpoznawalność wydarzenia, możliwości podróżowania oraz przynależność do międzynarodowych cykli.

Z perspektywy organizatorów może to oznaczać konieczność nieco innego spojrzenia na rozwój własnych imprez. Dobrze przygotowany maraton przez cały czas pozostaje podstawą, ale coraz większą rolę może odgrywać to, czy biegacz będzie chciał przyjechać na niego z innego miasta lub państwa, spędzić tam kilka dni, a następnie polecić wydarzenie znajomym. W tym kontekście sukces nie musi oznaczać wyłącznie kolejnego rekordu frekwencji, ale również budowanie marki, która będzie rozpoznawalna daleko poza granicami kraju.

I być może właśnie w tym tkwi najciekawsza zmiana. Polski maratończyk coraz częściej traktuje cały świat jako potencjalne miejsce swojego kolejnego startu, a największe polskie imprezy zaczynają być postrzegane w podobny sposób przez biegaczy z innych państw. Bo maraton, choć zawsze ma te same 42 km i 195 metrów, nie musi za każdym razem oznaczać tej samej podróży.

Idź do oryginalnego materiału