Z badania przeglądowego, które zostało opublikowane 9 stycznia w czasopiśmie naukowym „International Dental Journal” wynika, iż nieświeży oddech może być spowodowany przez co najmniej kilka grup leków. Są wśród nich m.in. leki przeciwgrzybicze oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
Jak podali autorzy, poznanie mechanizmów, poprzez które leki te przyczyniają się do powstawania halitozy, może pomóc lekarzom w skuteczniejszej diagnostyce i leczeniu tego schorzenia. – Halitoza może być następstwem stosowania niektórych leków, a jej źródło może być zarówno wewnątrzustne, jak i zewnątrzustne – napisała współautorka pracy dr Mina Iranitalab z Wydziału Stomatologii Uniwersytetu w Toronto.
Zakres i metodologia przeglądu
Przegląd objął analizę piśmiennictwa opublikowanego w okresie od stycznia 2015 r. do grudnia 2024 r., wybranego przy pomocy elektronicznych baz danych. Artykuły zostały poddane selekcji, a dane zebrano, sklasyfikowano i opisano jako przyczyny halitozy o pochodzeniu wewnątrzustnym lub zewnątrzustnym.
W przeglądzie zidentyfikowano kilka leków powiązanych z halitozą o pochodzeniu zewnątrzustnym, w tym m.in. ranitydynę, cysteaminę, leki przeciwgrzybicze, olejek miętowy, aspirynę i inne NLPZ, PX-12, sylibinę, disulfiram, dimetylosulfotlenek, l-karnitynę, azotany, azotyny oraz leki zawierające jod.
Przykłady i możliwe mechanizmy działania
Przykładowo ranitydyna, która ogranicza wydzielanie kwasu żołądkowego, była zgłaszana jako przyczyna halitozy o pochodzeniu zewnątrzustnym u około jednego na 110 pacjentów przyjmujących dawkę 150 mg na dobę. Natomiast cysteamina, stosowana w leczeniu cystynozy i choroby Huntingtona, podobnie jak kilka leków przeciwgrzybiczych, była związana z występowaniem halitozy – często poprzez działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.
Olejek miętowy, przepisywany w zespole jelita drażliwego, był powiązany z halitozą w jednym badaniu klinicznym, jednak późniejsze badania nie potwierdziły tego związku w sposób jednoznaczny. Aspiryna i inne NLPZ przyczyniały się do halitozy poprzez mechanizmy związane z refluksem i zgagą, natomiast inhibitory nowotworowe, takie jak PX-12 i sylibina, wykazywały zależność dawka-efekt w odniesieniu do występowania halitozy.
Halitoza wewnątrzustna i inne leki
Inne leki, w tym disulfiram, dimetylosulfotlenek oraz l-karnityna, były zgłaszane jako przyczyna halitozy w wyniku powstawania i wydychania lotnych, nieprzyjemnie pachnących metabolitów. Halitoza o pochodzeniu wewnątrzustnym była związana przede wszystkim ze stanami miejscowymi jamy ustnej, takimi jak nalot na języku, choroby przyzębia, niewłaściwa higiena jamy ustnej oraz stosowanie leków powodujących kserostomię lub polekową martwicę kości szczęk.
Autorzy stwierdzili jednak, iż konieczne są dalsze badania w celu adekwatnej oceny fetor ex ore jako działania niepożądanego leków, ponieważ kilka z przeprowadzonych dotąd badań monitorowało to zjawisko jako odrębny skutek.
– Wiedza na temat leków, które z większym prawdopodobieństwem mogą powodować te stany, może pomóc klinicystom w skuteczniejszej diagnostyce oraz leczeniu przyczyn halitozy – podsumowali autorzy artykułu pt. „Drug-Related Halitosis: A Narrative Review”.
Źródło: https://www.drbicuspid.com/
https://www.sciencedirect.com/
– Na pacjenta warto spojrzeć jako na całokształt, nie tylko na jego zęby. Istotna jest kooperacja z lekarzami ogólnymi. Nie wszyscy lekarze mają świadomość, jak istotny wpływ mają choroby ogólne na zęby, a także odwrotnie – jak istotny wpływ mają zęby na choroby ogólne. Często nie widzimy tego, by kierowali pacjentów do stomatologa w ramach leczenia – mówi o wyzwaniach w opiece stomatologicznej nad pacjentami obciążonymi chorobami ogólnoustrojowymi dr n. med. Anna Sokołowska, adiunkt w Zakładzie Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej i Przyzębia Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
