Przyjmowanie paracetamolu w czasie ciąży nie zwiększa ryzyka autyzmu, zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) ani niepełnosprawności intelektualnej u dzieci – wynika z najnowszej, najbardziej kompleksowej analizy dowodów naukowych opublikowanej w czasopiśmie „The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health”. Badanie zostało przeprowadzone przez zespół naukowców z City St George’s University Hospital w Londynie.
Autorzy pracy wykonali systematyczny przegląd i metaanalizę 43 badań o najwyższej jakości metodologicznej. Celem było zweryfikowanie obaw, które pojawiły się we wrześniu 2025 r. w przestrzeni publicznej, sugerujących możliwy negatywny wpływ paracetamolu stosowanego w ciąży na rozwój neurologiczny dzieci. Pisaliśmy o tym TUTAJ.
Dlaczego wcześniejsze doniesienia budziły wątpliwości
Wcześniejsze badania, na których opierały się te obawy, wskazywały jedynie na niewielkie zależności statystyczne między stosowaniem paracetamolu w ciąży a ryzykiem autyzmu. Były one jednak obarczone istotnymi ograniczeniami metodologicznymi, m.in. podatnością na błędy systematyczne oraz brakiem analiz porównawczych między rodzeństwem, które pozwalają uwzględnić czynniki genetyczne i środowiskowe wspólne dla danej rodziny.
W nowej metaanalizie szczególną uwagę poświęcono właśnie badaniom typu „sibling comparison”, porównującym rodzeństwo urodzone przez tę samą matkę, z których jedno było narażone na działanie paracetamolu w życiu płodowym, a drugie nie.
Brak związku z autyzmem, ADHD i niepełnosprawnością intelektualną
Analiza objęła dane dotyczące 262 852 dzieci ocenianych pod kątem autyzmu, 335 255 dzieci w kontekście ADHD oraz 406 681 dzieci pod kątem niepełnosprawności intelektualnej. Wyniki jednoznacznie wykazały, iż stosowanie paracetamolu w ciąży nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żadnego z tych zaburzeń rozwojowych.
Jak podkreśla prof. Asma Khalil, profesor położnictwa w City St George’s University Hospital w Londynie oraz główna autorka badania, wcześniejsze obserwowane zależności najprawdopodobniej wynikały z predyspozycji genetycznych lub innych czynników matczynych, a nie z bezpośredniego działania paracetamolu. – Przekaz jest jasny: paracetamol pozostaje bezpiecznym lekiem w ciąży, o ile jest stosowany zgodnie z zaleceniami – zaznacza badaczka.
Znaczenie kliniczne i implikacje dla stomatologii
Wszystkie analizowane prace zostały ocenione pod kątem ryzyka błędu metodologicznego dzięki narzędzia QUIPS, a brak związku między paracetamolem a zaburzeniami neurorozwojowymi utrzymywał się również w badaniach z okresem obserwacji przekraczającym pięć lat.
Autorzy zwracają uwagę na pewne ograniczenia – m.in. brak wystarczających danych umożliwiających analizę wpływu trymestru ciąży, płci dziecka czy częstości przyjmowania leku. Mimo to wnioski badania są spójne z rekomendacjami czołowych organizacji medycznych na świecie.
Wyniki te mają istotne znaczenie także dla stomatologii. Paracetamol jest powszechnie stosowany w leczeniu bólu zębów oraz dolegliwości pozabiegowych, również u kobiet w ciąży. Aktualne dane potwierdzają, iż jego racjonalne stosowanie pozostaje bezpieczną i uzasadnioną opcją terapeutyczną. Unikanie skutecznego leczenia bólu lub gorączki – także w kontekście infekcji jamy ustnej – może bowiem stanowić realne zagrożenie zarówno dla zdrowia matki, jak i rozwijającego się płodu.
Wyniki badania opublikowano w artykule „Prenatal paracetamol exposure and child neurodevelopment: a systematic review and meta-analysis” na łamach „The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health”.
Źródło: https://www.citystgeorges.ac.uk
www.thelancet.com
– Stany zapalne w jamie ustnej mogą powodować szereg poważnych chorób ogólnoustrojowych. Mogą to być choroby sercowo-naczyniowe, zapalenie nerek, płuc i stawów. Mogą to być problemy z narządem wzroku, słuchu, cukrzyca czy choroba Alzheimera. U kobiet w ciąży stany zapalne w jamie ustnej wiążą się z ryzykiem przedwczesnego porodu, niskiej masy urodzeniowej dziecka czy wystąpienia stanu przedrzucawkowego – mówi dypl. hig. stom. Katarzyna Obarska, higienistka stomatologiczna i magister pielęgniarstwa, promotorka zdrowego stylu życia, edukatorka m.in. z zakresu diabetologii, onkologii i geriatrii.
