Krwawienie dziąseł to jeden z tych objawów, które w praktyce stomatologicznej obserwuje się najczęściej. Pacjenci traktują je nierzadko jako „normalne” zjawisko podczas szczotkowania, a część dentystów automatycznie przypisuje mu etiologię bakteryjną. Tymczasem krwawienie dziąseł nie jest jednostką chorobową, ale sygnałem klinicznym, którego przyczyny mogą być bardzo zróżnicowane. Mogą one wynikać zarówno z czynników miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Prawidłowe rozpoznanie wymaga przemyślanej diagnostyki różnicowej oraz świadomego podejścia do leczenia.
Krwawienie dziąseł oznacza obecność krwi w obrębie dziąsła, zwykle w reakcji na bodźce mechaniczne lub chemiczne. Najczęściej kojarzone jest ze stanem zapalnym dziąseł, jednak samo w sobie nie stanowi diagnozy choroby. Jest to raczej objaw, który wymaga dalszej oceny. W praktyce stomatologicznej często obserwuje się pacjentów, u których dziąsła krwawią podczas mycia zębów lub nitkowania, mimo iż stan zapalny jest minimalny, a biofilm bakteryjny niewielki. Takie obserwacje wskazują, iż krwawienie dziąseł samo w sobie nie może być traktowane jako jednoznaczny wskaźnik choroby przyzębia.
Różnicowanie przyczyn
Krwawienie dziąseł może mieć wiele przyczyn, dlatego diagnostyka powinna obejmować zarówno czynniki lokalne, jak i ogólnoustrojowe. Do tych pierwszych najczęściej zalicza się niedostateczną higienę jamy ustnej, nadmierny nacisk podczas szczotkowania, urazy mechaniczne, obecność kamienia nazębnego oraz nieprawidłowe wypełnienia lub wadliwie wykonane uzupełnienia protetyczne.
Z kolei czynniki ogólnoustrojowe obejmują zaburzenia krzepnięcia krwi, choroby wątroby, niedobory witamin (przede wszystkim C i K), cukrzycę, a także stosowanie leków przeciwzakrzepowych lub hormonalnych. Dodatkowo krwawienie dziąseł może towarzyszyć infekcjom jamy ustnej lub chorobom ogólnoustrojowym.
Diagnostyka różnicowa
Diagnostyka powinna rozpocząć się od szczegółowego wywiadu, obejmującego czas występowania krwawienia, przyjmowane leki, choroby przewlekłe oraz dietę pacjenta. Następnie niezbędne jest dokładne badanie kliniczne dziąseł i przyzębia, obejmujące ocenę stanu zapalnego, głębokości kieszonek dziąsłowych oraz obecności kamienia i biofilmu. W przypadkach, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń krzepnięcia lub chorób ogólnoustrojowych, warto wykonać badania dodatkowe, takie jak morfologia krwi czy parametry wątrobowe, a także skonsultować pacjenta z lekarzem rodzinnym lub hematologiem. Istotnym elementem diagnostyki jest również dokumentowanie zmian w czasie, co pozwala monitorować skuteczność podejmowanych działań i obserwować ewolucję stanu przyzębia.
Znaczenie dla leczenia i profilaktyki
Sposób leczenia zależy od ustalenia przyczyny krwawienia dziąseł. W przypadkach, gdy czynnik sprawczy ma charakter miejscowy, skuteczne mogą być profesjonalna higienizacja, dokładny instruktaż higieny jamy ustnej oraz stosowanie past i płukanek z fluorem i środkami przeciwbakteryjnymi. W sytuacjach wymagających leczenia periodontologicznego, takich jak aktywne zapalenie przyzębia, korzystne jest zastosowanie metod minimalnie inwazyjnych, np. skalingu, root planingu czy laseroterapii.
W przypadku czynników ogólnoustrojowych leczenie powinno obejmować suplementację witamin, modyfikację leków (po konsultacji z lekarzem prowadzącym) oraz leczenie chorób przewlekłych. Jednocześnie niezmiernie istotna jest edukacja pacjenta, który powinien traktować krwawienie dziąseł jako sygnał alarmowy, a nie normalne zjawisko, które można ignorować.
Podsumowanie
Krwawienie dziąseł nie powinno być traktowane jako samoistne rozpoznanie choroby. Kluczowa jest dokładna diagnostyka różnicowa, obejmująca zarówno czynniki miejscowe, jak i ogólnoustrojowe, która pozwala skutecznie planować leczenie i profilaktykę. Pomaga to lekarzom dentystom precyzyjniej dobierać metodę leczenia, edukować pacjenta oraz zwiększać skuteczność terapii minimalnie inwazyjnej. Prawidłowe określenie przyczyny krwawienia pozwala również unikać zbędnych zabiegów oraz – w razie potrzeby – skierować pacjentów do specjalistów, co poprawia bezpieczeństwo i efektywność opieki stomatologicznej.
Źródło: https://www.rdhmag.com/
Zaczerwienienie dziąseł, krwawienie – zarówno samoistne, jak i podczas szczotkowania lub nitkowania, obecność pogłębionych kieszonek przyzębnych – m.in. na te objawy powinna zwracać uwagę higienistka stomatologiczna w kontekście diagnostyki zapalenia dziąseł u pacjentów. – Najważniejszym narzędziem, które powinna posiadać higienistka w swoim pakiecie jest sonda periodontologiczna – mówi hig. stom. Alicja Chudziak – absolwentka studiów na kierunku BSc. Oral Health Sciences na University of Dundee, laureatka uczelnianej nagrody za najlepsze osiągnięcia kliniczne, przez kilka lat pracująca samodzielnie z ponad 11 tys. pacjentów z różnych grup wiekowych, głównie periodontologicznych i implantologicznych.
