ARTYKUŁ SPONSOROWANY
Po lecie warto pokazać dermatologowi przede wszystkim znamiona, które są nowe albo zmieniły kształt, kolor lub wielkość, a także przebarwienia, które nie bledną, i trądzik wracający wraz z sezonem grzewczym. Jesień sprzyja takiej wizycie, bo słabsze słońce pozwala bezpiecznie zaplanować zabiegi i kuracje, których nie łączy się z intensywnym promieniowaniem UV.
Po lecie skóra ma za sobą miesiące słońca, potu, chlorowanej wody i filtrów nakładanych w biegu. Jesienią widać to najlepiej: pojawiają się nowe plamy, któreś znamię wydaje się ciemniejsze niż w maju, a trądzik, który latem przycichł, wraca razem z ogrzewaniem.
Dlaczego dermatolodzy lubią jesień
Słońce jest jesienią słabsze, a dni są krótsze. Dzięki temu łatwiej zaplanować zabiegi i kuracje, przy których skóra przez jakiś czas nie powinna być wystawiana na promieniowanie UV. Dotyczy to usuwania zmian skórnych, kuracji retinoidami, peelingów kwasami i leczenia przebarwień.
Po sezonie łatwiej też ocenić znamiona. Słońce potrafi pobudzić je do zmian, a różnicę między wiosną a jesienią dobrze widać na zdjęciach. jeżeli robisz fotografie skóry co kilka miesięcy, zabierz je na wizytę.
Znamiona: co sprawdzić samemu przed wizytą
Samokontrola nie zastąpi badania, ale pomaga zauważyć zmianę na czas. Dermatolodzy od lat polecają prostą regułę ABCDE:
- A – asymetria. Jedna połowa znamienia wygląda inaczej niż druga.
- B – brzegi. Są nierówne, postrzępione albo rozmyte.
- C – kolor. W jednym znamieniu widać kilka odcieni brązu, czerni, czerwieni albo szarości.
- D – średnica. Zmiana ma więcej niż około 6 mm.
- E – ewolucja. Znamię rośnie, zmienia kształt, kolor albo zaczyna swędzieć lub krwawić.
Druga przydatna wskazówka to tak zwany znak brzydkiego kaczątka. Większość znamion u jednej osoby wygląda podobnie, więc zmiana wyraźnie inna od pozostałych zasługuje na uwagę, choćby jeżeli nie spełnia żadnego z kryteriów ABCDE.
Dermatoskopia, czyli znamię w powiększeniu
Każde niepokojące znamię dermatolog ogląda dermatoskopem. To manualne urządzenie z podświetleniem, które pokazuje skórę w powiększeniu i ujawnia struktury niewidoczne gołym okiem. Badanie jest bezbolesne, nie wymaga przygotowania i można je bezpiecznie powtarzać, także w ciąży.
Dermatoskopia pozwala zdecydować, czy znamię wymaga tylko okresowej kontroli, czy trzeba je usunąć i wysłać do badania histopatologicznego. Szczególnie przydaje się osobom z grupy większego ryzyka. Należą do niej:
- osoby z jasną karnacją, które łatwo ulegają oparzeniom słonecznym,
- osoby z dużą liczbą znamion albo znamionami nietypowymi,
- osoby po oparzeniach słonecznych w dzieciństwie,
- osoby korzystające z solarium,
- osoby, u których w rodzinie wystąpił czerniak.
Jak często kontrolować znamiona, ustala lekarz po pierwszym badaniu. Osoby z grupy ryzyka zwykle zgłaszają się raz w roku, a przy zmianach pod obserwacją częściej.
Usuwanie zmian skórnych – dlaczego właśnie teraz
Wiele niegroźnych zmian skórnych przeszkadza głównie estetycznie albo drażni się przy goleniu, pod paskiem czy ramiączkiem stanika. Brodawki wirusowe, brodawki łojotokowe, włókniaki czy prosaki dermatolog może usunąć metodą kriochirurgii, czyli miejscowego zamrożenia ciekłym azotem. Zabieg nie wymaga znieczulenia ani szwów, a skóra goi się zwykle w ciągu kilku do kilkunastu dni.
W tym czasie świeżo wygojona skóra jest wrażliwa na słońce i łatwo się na niej robią przebarwienia. Jesienią to ryzyko jest mniejsze, więc to dobra pora na takie zabiegi.
Ważne zastrzeżenie: znamion podejrzanych nie usuwa się mrożeniem. Takie zmiany wycina się chirurgicznie i bada pod mikroskopem, bo tylko wtedy wiadomo, czym były.
Przebarwienia, trądzik, łuszczyca – kiedy kosmetyczka to za mało
Gabinet kosmetyczny dobrze sprawdza się w pielęgnacji, ale nie w diagnozowaniu. Część plam, które wyglądają na zwykłe przebarwienia posłoneczne, to w rzeczywistości zmiany wymagające oceny lekarza, na przykład rogowacenie słoneczne. Dlatego przed serią zabiegów rozjaśniających warto pokazać skórę dermatologowi.
Na wizytę u lekarza lepiej się umówić, gdy:
- zmiana na skórze nie goi się dłużej niż kilka tygodni, krwawi albo swędzi,
- trądzik zostawia blizny albo pojawił się po raz pierwszy po trzydziestce,
- twarz czerwienieje i piecze po ciepłych napojach, wysiłku czy zmianie temperatury, co może wskazywać na trądzik różowaty,
- łuszczyca albo atopowe zapalenie skóry zaostrzają się wraz z początkiem sezonu grzewczego,
- przebarwienia na twarzy wracają mimo stosowania filtrów i kosmetyków rozjaśniających.
Jesienne zaostrzenia chorób zapalnych skóry nie są przypadkiem. Suche powietrze w ogrzewanych mieszkaniach osłabia barierę naskórkową, a mniej słońca oznacza, iż część osób z łuszczycą traci jego łagodzący wpływ.
Skóra dziecka po wakacjach
U dzieci nowe znamiona pojawiają się naturalnie aż do okresu dojrzewania. Po lecie warto jednak obejrzeć skórę dziecka i zwrócić uwagę na znamię, które gwałtownie rośnie, zmienia kolor, krwawi albo wyraźnie odstaje od pozostałych.
Wakacje na basenach często kończą się też kurzajkami i mięczakiem zakaźnym, a jesień przynosi zaostrzenia atopowego zapalenia skóry. Skóra dziecka różni się od skóry dorosłego, więc przy takich problemach najlepiej skonsultować się z dermatologiem dziecięcym. Przykładowo w UNiMED zmianami skórnymi u najmłodszych zajmuje się osobna poradnia – zespół dermatologa dziecięcego, który prowadzi pacjentów od okresu noworodkowego po wiek nastoletni.
Jak przygotować się do kontroli skóry
- Przyjdź bez makijażu i samoopalacza w okolicy zmian, które chcesz pokazać.
- Jeśli problem dotyczy paznokci, zmyj lakier.
- Zabierz zdjęcia zmian sprzed kilku miesięcy. Pokazują ich dynamikę lepiej niż opis.
- Spisz kosmetyki i leki, których używasz, zwłaszcza preparaty z retinoidami i kwasami.
- Zastanów się, które znamiona są dla ciebie nowe albo się zmieniły.
Gdzie zrobić kontrolę skóry
Najwygodniej, gdy konsultacja, dermatoskopia i ewentualny zabieg kriochirurgii realizowane są w jednym miejscu. jeżeli szukasz takiej placówki na Podlasiu, dermatolog w Białymstoku przyjmuje w Centrum Medycznym UNiMED przy ul. Towarowej 3. Konsultacje prowadzi zespół lekarzy z tytułami naukowymi, a wizyty są prywatne i nie wymagają skierowania.
Poradnia przyjmuje od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty od 8:00 do 14:00. Wizytę można umówić telefonicznie albo online przez stronę unimedbialystok.pl.
