Usuwanie zębów mądrości należy do najczęściej wykonywanych zabiegów stomatologicznych, a jednocześnie wywołuje u pacjentów duże emocje. Wielu młodych dorosłych jeszcze przed wizytą wyobraża sobie silny ból, poważny obrzęk czy długą rekonwalescencję. Tymczasem wyniki badania opublikowanego w lutym 2026 r. w czasopiśmie „Advances in Oral and Maxillofacial Surgery” wskazują, iż obawy pacjentów są zwykle większe niż rzeczywiste doświadczenia po zabiegu.
Autorzy pracy – z zespołu dr. Jurjena Schortinghuisa z Treant Scheper Hospital w Emmen (Niderlandy) – sprawdzili, czy oczekiwania pacjentów przed usunięciem trzeciego zęba trzonowego żuchwy różnią się od faktycznego przebiegu ekstrakcji.
Lęk przed zabiegiem jest powszechny
Dla chirurgów stomatologicznych usuwanie zębów mądrości jest procedurą rutynową, choć złożoną. Dla wielu pacjentów bywa jednak pierwszym poważnym zabiegiem chirurgicznym w obrębie jamy ustnej, dlatego często towarzyszy mu silny stres. Pacjenci obawiają się przede wszystkim bólu, powikłań pozabiegowych oraz długiej przerwy w normalnym funkcjonowaniu. W wielu przypadkach wyobrażenia te powstają na podstawie opowieści znajomych lub informacji znalezionych w Internecie, które nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty przebieg leczenia.
Autorzy badania pt. „Patient expectations on third molar removal” zwrócili uwagę, iż negatywne oczekiwania są bardzo częste wśród pacjentów kierowanych na ekstrakcję. – Pacjenci często spodziewają się gorszego przebiegu ekstrakcji zęba mądrości, niż wynika to z prawdziwych doświadczeń po zabiegu. Oznacza to, iż osoby przygotowujące się do usunięcia ósemki zwykle oczekują znacznie gorszych doświadczeń niż te, które faktycznie mają – napisali naukowcy z Emmen.
Metody badania oczekiwań pacjentów
Badanie przeprowadzono w grupie młodych dorosłych w wieku od 18 do 30 lat, którzy mieli po raz pierwszy poddać się chirurgicznemu usunięciu dolnego zęba mądrości. Uczestnicy wypełniali rozbudowany kwestionariusz obejmujący 66 pytań dotyczących różnych aspektów zabiegu oraz okresu rekonwalescencji. Pytania dotyczyły m.in. bólu w trakcie zabiegu, obrzęku po ekstrakcji, trudności w jedzeniu i mówieniu, a także wpływu procedury na codzienne życie, pracę czy naukę.
Pacjenci oceniali swoje przewidywania jeszcze przed zabiegiem. Następnie na te same pytania odpowiadali dzień po ekstrakcji oraz miesiąc później. Dzięki temu możliwe było bezpośrednie porównanie oczekiwań z rzeczywistymi doświadczeniami.
Rzeczywistość mniej traumatyczna niż wyobrażenia
Analiza wyników przyniosła bardzo interesujące wnioski. Okazało się, iż w zdecydowanej większości przypadków pacjenci znacznie przeceniali skalę problemów, które miały pojawić się po ekstrakcji. W aż 45 z 66 analizowanych aspektach uczestnicy badania zgłaszali po zabiegu mniejszy dyskomfort, niż wcześniej przewidywali.
Dotyczyło to bólu, obrzęku oraz trudności w wykonywaniu codziennych czynności. Pacjenci zakładali również, iż powrót do normalnej aktywności zajmie więcej czasu, niż miało to miejsce w rzeczywistości. Średni czas potrzebny na powrót do codziennych zajęć wyniósł około 2,7 dnia – czyli znacznie krócej niż uczestnicy badania spodziewali się przed zabiegiem.
Skąd bierze się lęk przed usunięciem ósemek?
Lęk przed zabiegami stomatologicznymi jest zjawiskiem dobrze znanym w medycynie. W przypadku ekstrakcji zębów mądrości szczególnie duże znaczenie mają wyobrażenia dotyczące bólu oraz samego charakteru zabiegu chirurgicznego. Dla wielu pacjentów wizja nacięcia dziąsła czy usunięcia zatrzymanego zęba wydaje się bardzo traumatyczna.
Nie bez znaczenia pozostaje także sposób przekazywania informacji. Pacjenci często poszukują wiedzy w Internecie, gdzie trafiają na skrajne relacje lub materiały pokazujące trudniejsze przypadki chirurgiczne. Takie obrazy mogą wzmacniać przekonanie, iż zabieg zawsze wiąże się z dużym bólem i długą rekonwalescencją.
Znaczenie rozmowy z pacjentem
Autorzy badania podkreślają, iż wyniki ich pracy mają praktyczne znaczenie dla lekarzy. Odpowiednia komunikacja przed zabiegiem może znacznie ograniczyć poziom lęku pacjenta. Dla stomatologów oznacza to, iż oprócz prawidłowego przeprowadzenia samego zabiegu równie ważne jest spokojne przygotowanie pacjenta do tej procedury. Kilka minut rozmowy, wyjaśnienie kolejnych etapów leczenia oraz realistyczne omówienie procesu gojenia mogą sprawić, iż usunięcie ósemek przestanie być dla pacjenta źródłem nadmiernego stresu.
Źródło: https://www.drbicuspid.com/
https://www.sciencedirect.com/
– Guided Tissue Regeneration i Guided Bone Regeneration są zabiegami, które wykorzystuje się od lat w tzw. sterowanej regeneracji tkanek. Może ona dotyczyć tkanki miękkiej, przede wszystkim chodzi tutaj o dziąsło otaczające ząb we wszelkiego rodzaju recesjach i oczywiście ubytki kostne. Żeby przejść do tych zabiegów, pacjent musi być zakwalifikowany, musi być wykluczona możliwość innego leczenia, np. zachowawczego – mówi dr hab. n. med. Maciej Czerniuk, specjalista z zakresu periodontologii i chirurgii stomatologicznej, adiunkt w Zakładzie Chirurgii Stomatologicznej na Wydziale Lekarsko-Stomatologicznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
