W ostatnim roku w Anglii odnotowano niepokojący wzrost liczby hospitalizacji dzieci i młodzieży z powodu próchnicy wymagającej ekstrakcji zębów. Choroba ta – choć w większości przypadków możliwa do zapobiegania – przez cały czas pozostaje najczęstszą przyczyną zabiegów chirurgicznych u dzieci w brytyjskich szpitalach.
Z danych NHS England za rok finansowy 2024/2025 wynika, iż w szpitalach na terenie Anglii wykonano ponad 56 000 zabiegów usunięcia zębów u dzieci i młodzieży do 19. roku życia. W porównaniu z poprzednim rokiem oznacza to wzrost o około 14%. Z tej liczby niemal 34 000 przypadków (około 60%) dotyczyło zębów usuwanych z powodu próchnicy. Odsetek ten pozostało wyższy w najmłodszych grupach wiekowych – sięga 80–86% wśród dzieci w wieku 0–4 oraz 5–9 lat. Oznacza to, iż w zdecydowanej większości przypadków za konieczność leczenia szpitalnego najmłodszych pacjentów odpowiada właśnie próchnica zębów.
Nierówności społeczne i różnice regionalne
Statystyki wskazują na utrzymujące się nierówności społeczne i geograficzne. Dzieci mieszkające w najmniej zamożnych społecznościach mają choćby trzykrotnie wyższe ryzyko usunięcia zębów niż ich rówieśnicy z lepiej sytuowanych środowisk. Dane NHS pokazują także wyraźne różnice regionalne. Spośród regionów Anglii najwyższe wskaźniki zabiegów u dzieci i młodzieży z powodu próchnicy odnotowano w Yorkshire and the Humber, natomiast najniższe w East Midlands. Różnice te odzwierciedlają szersze nierówności zdrowotne i ekonomiczne występujące w różnych częściach kraju.
Jak ograniczyć skalę problemu?
Eksperci i organizacje zdrowotne apelują przede wszystkim o zintensyfikowanie działań profilaktycznych. Najczęściej wskazywane rozwiązania to:
- edukacja rodziców i dzieci w zakresie higieny jamy ustnej,
- ograniczanie spożycia cukrów oraz napojów słodzonych,
- wdrażanie i rozwijanie programów nadzorowanego szczotkowania zębów w przedszkolach i szkołach,
- poprawa dostępu najmłodszych pacjentów do opieki stomatologicznej finansowanej przez NHS,
- rozszerzanie programów fluoryzacji wody w społecznościach lokalnych.
Specjaliści zwracają też uwagę na konieczność zmniejszania barier w rejestracji dzieci u dentysty oraz zapewnienia wczesnego kontaktu z zespołem stomatologicznym.
Wezwanie do ostrożnej interpretacji danych
Z kolei Brytyjskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej (BSPD) apeluje o ostrożność w interpretowaniu opublikowanych statystyk. Organizacja podkreśla, iż dane dotyczące hospitalizacji nie przedstawiają pełnego obrazu sytuacji. Dr Urshla Devalia, prezes BSPD, zaznaczyła: – Należy zachować ostrożność, aby nie wyciągać zbyt daleko idących wniosków z opublikowanych statystyk dotyczących hospitalizacji, ponieważ informacje te nie stanowią pełnego zestawu danych. Działalność w ramach usług świadczonych w społecznościach lokalnych jest znacząca i często nie jest uwzględniana.
BSPD wzywa też decydentów do konsekwentnego skupienia się na działaniach, które – jak pokazują badania – realnie poprawiają stan zdrowia jamy ustnej dzieci, takich jak nadzorowane szczotkowanie zębów, fluoryzacja wody oraz wczesny dostęp do zespołów stomatologicznych.
Źródło: https://www.dental-nursing.co.uk/
Nastawienie lekarza do małego pacjenta, otoczenie i wystrój gabinetu, podejście całego zespołu stomatologiczna i wiedza rodziców dotycząca tego, jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty – to, zdaniem lek. dent. Mai Lipiec, kilka czynników, które mogą pomóc uchronić młodych pacjentów przed rozwojem dentofobii.
