Zdrowie jamy ustnej integralną częścią opieki medycznej

Zdrowie jamy ustnej powinno być uwzględniane nie tylko podczas wizyt stomatologicznych, ale także w codziennej praktyce lekarzy innych specjalności. Na łamach „Future Healthcare Journal” – czasopisma wydawanego przez Royal College of Physicians – eksperci zaapelowali o ściślejsze powiązanie stomatologii z medycyną ogólną. Podkreślili, iż lepsza kooperacja może usprawnić profilaktykę, diagnostykę i leczenie chorób ogólnoustrojowych.

Jama ustna jest integralną częścią organizmu, a jej stan może mieć znaczenie dla ogólnego zdrowia pacjenta. Mimo to zagadnienia stomatologiczne nie zawsze są wystarczająco uwzględniane w codziennej praktyce lekarskiej. Najnowsze wydanie „Future Healthcare Journal” – czasopisma naukowego wydawanego przez Royal College of Physicians (RCP) – poświęcono właśnie związkom między zdrowiem jamy ustnej a kondycją całego organizmu. Autorzy zwrócili uwagę na potrzebę lepszej współpracy lekarzy i lekarzy dentystów, większego nacisku na profilaktykę oraz wyrównywania szans pacjentów w dostępie do leczenia.

W opublikowanych artykułach wskazano na znaczenie zdrowia jamy ustnej na różnych etapach życia – od dzieciństwa po późną starość. Poruszono w nich także kwestię przygotowania lekarzy do rozpoznawania problemów stomatologicznych i adekwatnego reagowania na ich objawy.

Zdrowie jamy ustnej w codziennej praktyce lekarskiej

Jednym z głównych postulatów przedstawionych w czasopiśmie jest uwzględnianie zdrowia jamy ustnej w rutynowej ocenie stanu pacjenta. W artykule „The forgotten organ” dr Victoria Sampson – ceniona brytyjska dentystka, jedna z pionierek badań nad mikrobiomem jamy ustnej w tym kraju – opisała rolę mikrobiomu i jego związki z takimi problemami zdrowotnymi, jak choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca czy niekorzystne wyniki ciąży.

– Jama ustna nie jest odizolowana od reszty organizmu, a zdrowie jamy ustnej powinno być bardziej konsekwentnie uwzględniane w ogólnej ocenie stanu zdrowia i profilaktyce – podkreśliła.

Autorzy przyjrzeli się również edukacji przyszłych lekarzy – m.in. temu, czy programy studiów medycznych powinny w większym stopniu obejmować zagadnienia stomatologiczne, w tym rozpoznawanie zmian w jamie ustnej, które mogą wskazywać na choroby ogólnoustrojowe. Stwierdzono, iż szersza wiedza w tym zakresie pomogłaby lekarzom skuteczniej promować zachowania prozdrowotne i lepiej współpracować z dentystami. Zwrócono jednak uwagę na ryzyko nadmiernego obciążenia już rozbudowanych programów nauczania oraz przenoszenia odpowiedzialności za opiekę stomatologiczną na lekarzy innych specjalności.

– Przeniesienie odpowiedzialności za zdrowie zębów na lekarzy nie rozwiąże problemów systemu stomatologicznego NHS, który nie zaspokaja potrzeb pacjentów. Może natomiast zwiększyć ryzyko opóźnień, błędnej diagnozy i niewłaściwego postępowania – podkreśliła dr Clarissa Hjalmarsson, specjalistka chirurgii szczękowo-twarzowej.

Profilaktyka i równy dostęp do leczenia

W publikacji nie zabrakło refleksji na temat przyszłości stomatologii. Dr Sara Hurley – była naczelna lekarz dentystka Anglii (Chief Dental Officer for England) – przedstawiła swoją wizję opieki stomatologicznej w 2050 r. Jej zdaniem powinna ona opierać się na profilaktyce, wczesnym rozpoznawaniu chorób i ścisłej współpracy stomatologii z pozostałymi obszarami ochrony zdrowia.

W artykule podkreśliła, iż postęp naukowy i technologiczny przyniesie rzeczywistą poprawę wyników leczenia tylko wtedy, gdy jego osiągnięcia będą dostępne dla wszystkich pacjentów. W przeciwnym razie nowe rozwiązania mogą pogłębić istniejące nierówności. Autorka ujęła to jako konieczność ponownego „włączenia jamy ustnej do organizmu – w wymiarze klinicznym, cyfrowym, kontraktowym i politycznym”.

Osobny artykuł poświęcono stomatologii specjalnej, czyli opiece nad osobami, które z powodu ograniczeń fizycznych, stanu zdrowia lub trudnej sytuacji społecznej mają utrudniony dostęp do standardowych świadczeń stomatologicznych. Autorzy wskazali na obciążenie placówek zajmujących się takimi pacjentami oraz potrzebę zapewnienia im odpowiedniej, dostępnej opieki.

To istotny aspekt dyskusji o zdrowiu jamy ustnej. Sama wiedza na temat profilaktyki nie wystarczy, jeżeli pacjent nie może skorzystać z potrzebnego leczenia. Dlatego poprawa sytuacji wymaga zarówno edukacji, jak i rozwiązań systemowych, które ułatwią dostęp do świadczeń osobom szczególnie narażonym na wykluczenie.

W numerze znalazły się także artykuły dotyczące opieki nad osobami z wieloma chorobami przewlekłymi, wdrażania innowacji w ochronie zdrowia, oceny pracy klinicznej prowadzonej z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych oraz podejmowania decyzji w warunkach niepewności diagnostycznej.

Świadomość – nieodłączny element pracy lekarza

Redaktor naczelny „Future Healthcare Journal” dr Andrew Duncombe podkreślił, iż świadomość zależności między zdrowiem jamy ustnej a chorobami ogólnoustrojowymi powinna być dziś nieodłącznym elementem pracy lekarza. – Wszyscy lekarze muszą dziś być świadomi wpływu zdrowia jamy ustnej na poszczególne układy narządów i choroby ogólnoustrojowe – zaznaczył.

Przesłanie publikacji jest jednoznaczne: zdrowie jamy ustnej powinno być traktowane jako integralny element zdrowia ogólnego. Włączenie zagadnień stomatologicznych do codziennej praktyki lekarskiej, lepsze przygotowanie personelu i ściślejsza kooperacja między specjalistami mogą pomóc w szybszym rozpoznawaniu problemów oraz zapewnieniu pacjentom bardziej kompleksowej opieki.

Źródło: https://www.einpresswire.com

Współpraca lekarzy dentystów z lekarzami ogólnymi, zarówno POZ, jak i specjalistami z różnych dziedzin medycyny, powinna być niezbędnym elementem skutecznej, holistycznej profilaktyki stomatologicznej. – Bardzo się cieszę, iż zagadnienia z zakresu stomatologii znalazły się w ramach specjalizacji z medycyny rodzinnej. Z kolei elementy medycyny rodzinnej i POZ-u powinny również znaleźć się w programach kształcenia dla stomatologii. Powoli pojawiają się takie wytyczne unijne – mówi prof. dr hab. n. med. Marzena Dominiak, prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, prorektor ds. umiędzynarodowienia Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, kierownik Katedry i Zakładu Chirurgii Stomatologicznej wrocławskiej uczelni.