31 lipca 2026 r. do Głównego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęła petycja dotycząca rozszerzenia listy leków dostępnych w punktach aptecznych. Zwraca ona też uwagę, na narastający problem dostępności leków na obszarach wiejskich. Autor petycji postuluje pilne podjęcie prac legislacyjnych w celu dodania 12 kluczowych substancji czynnych do wykazu leków dopuszczonych do obrotu w punktach aptecznych.
Mniejsze miejscowości przed wyzwaniem zdrowotnym
Liczba aptek ogólnodostępnych w Polsce sukcesywnie spada, co uderza przede wszystkim w mieszkańców gmin wiejskich oraz mniejszych miejscowości. W takich rejonach kluczową rolę w zapewnieniu podstawowej opieki farmaceutycznej pełnią punkty apteczne.
– Obowiązujący wykaz produktów leczniczych dopuszczonych do sprzedaży w punktach aptecznych nie odpowiada w pełni aktualnym i wciąż zwiększającym się potrzebom zdrowotnym lokalnych społeczności – uważa autor petycji.
Nowoczesne terapie stosowane w chorobach przewlekłych — takich jak zaburzenia psychiczne, cukrzyca czy otyłość — nie są dziś dostępne w punktach aptecznych, co zmusza pacjentów do uciążliwych dojazdów do większych miast. Autor petycji przekonuje, iż rozszerzenie wykazu o kolejne produkty, przy zachowaniu odpowiednich wymagań dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania, przyczyni się do poprawy dostępności leczenia, ograniczenia nierówności w dostępie do świadczeń zdrowotnych oraz utrzymania ciągłości terapii. Szczególnie w regionach o ograniczonej dostępności usług farmaceutycznych.
Lista 12 wnioskowanych substancji czynnych
W petycji złożonej do Głównego Inspektora Farmaceutycznego zaproponowano rozszerzenie wykazu o 12 substancji czynnych:
-
Sertralinum (Sertralina) – lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI.
-
Venlafaxinum (Wenlafaksyna) – lek przeciwdepresyjny z grupy SNRI.
-
Trazodone (Trazodon) – lek stosowany w zaburzeniach depresyjnych i zaburzeniach snu.
-
Semaglutidum (Semaglutyd) – nowożytny analog GLP-1 stosowany w terapii cukrzycy typu 2 i otyłości.
-
Dulaglutidum (Dulaglutyd) – lek inkretynowy w terapii cukrzycy.
-
Liraglutidum (Liraglutyd) – analog GLP-1 wspomagający kontrolę glikemii i masę ciała.
-
Quetiapinum (Kwetiapina) – atypowy lek przeciwpsychotyczny.
-
Fremanezumabum (Fremanezumab) – przeciwciało monoklonalne w profilaktyce przewlekłej migreny.
-
Olanzapinum (Olanzapina) – lek stosowany w zaburzeniach psychotycznych i stabilizacji nastroju.
-
Risperidonum (Rysperydon) – lek przeciwpsychotyczny.
-
Opipramolum (Opipramol) – lek anksjolityczny (przeciwlękowy) i uspokajający.
-
Pimecrolimusum (Pimekrolimus) – lek miejscowy stosowany m.in. w atopowym zapaleniu skóry (AZS).
Absurd prawny i rola techników farmaceutycznych
Kluczowym argumentem podniesionym w petycji jest brak uzasadnienia merytorycznego i prawnego dla dotychczasowych ograniczeń:
-
Brak substancji z Wykazu A: Żadna z 12 wymienionych substancji nie znajduje się w wykazie substancji bardzo silnie działających (Wykaz A).
-
Uprawnienia techników farmaceutycznych: Zgodnie z obowiązującym prawem, technik farmaceutyczny jest w pełni uprawniony do samodzielnego wydawania leków zawierających te substancje w aptekach ogólnodostępnych.
-
Niespójność regulacyjna: Pomijanie tych samych substancji w dystrybucji w punktach aptecznych — gdzie również pracują technicy farmaceutyczni — tworzy sztuczną i niezrozumiałą barierę.
Korzyści dla pacjentów i systemu ochrony zdrowia
Wdrożenie proponowanych zmian legislacyjnych przyniesie konkretne korzyści społeczne:
-
Poprawa dostępności leczenia: Skrócenie dystansu, jaki pacjent musi pokonać, by wykupić stałe leki.
-
Utrzymanie ciągłości terapii: Zmniejszenie ryzyka przerwania leczenia (szczególnie w psychiatrii i diabetologii), co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
-
Ograniczenie nierówności: Wyrównywanie szans mieszkańców obszarów wiejskich w dostępie do nowoczesnych świadczeń i terapii.
-
Optymalne wykorzystanie infrastruktury: Pełniejsze wykorzystanie istniejących punktów aptecznych bez narażania pacjentów na ryzyko.
Autor petycji apeluje do Głównego Inspektora Farmaceutycznego o pilne uwzględnienie tego tematu w pracach legislacyjnych.
