Indywidualne sesje oswajania z gabinetem stomatologicznym, wsparcie dla opiekunów oraz praktyczne szkolenie przyszłych lekarzy dentystów – to filary programu „Bright Smiles and Healthy Futures”, który po udanym pilotażu zostanie na stałe wdrożony w stanie Maine (USA). Pierwsze wyniki pokazały, iż uczestnicy programu znacznie lepiej tolerują wizyty stomatologiczne.
Osoby ze spektrum autyzmu (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi należą do grup pacjentów, które najczęściej napotykają bariery w dostępie do opieki stomatologicznej. Nadwrażliwość sensoryczna, trudności komunikacyjne czy brak odpowiednio przygotowanych lekarzy dentystów sprawiają, iż choćby rutynowa kontrola w gabinecie może stanowić ogromne wyzwanie.
W stanie Maine spróbowano odpowiedzieć na nie poprzez program Bright Smiles and Healthy Futures, realizowany przez MaineHealth Glickman Lauder Center of Excellence in Autism and Developmental Disorders we współpracy z University of New England College of Dental Medicine.
Indywidualne przygotowanie do leczenia stomatologicznego
Realizowany w minionych miesiącach pilotaż programu opierał się na stopniowym oswajaniu pacjentów z gabinetem stomatologicznym i procedurami wykonywanymi podczas wizyty. Zajęcia odbywały się w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu, które odwzorowuje warunki panujące w standardowym gabinecie dentystycznym.
Podczas indywidualnych sesji uczestnicy krok po kroku poznawali kolejne elementy badania oraz leczenia, ucząc się tolerować bodźce związane z wizytą u dentysty. Takie podejście miało ułatwić zarówno codzienną higienę jamy ustnej, jak i korzystanie z profilaktycznej oraz zachowawczej opieki stomatologicznej.
Pilotaż programu trwał 13 tygodni i zakończył się w maju. Jego rezultaty okazały się na tyle obiecujące, iż inicjatywa została przekształcona w stały program z planami dalszego rozwoju. U wszystkich uczestników odnotowano poprawę tolerancji wizyt stomatologicznych – średnio o 67%.
Jak podkreśliła Cathleen Small, dyrektor w MaineHealth GLCOE, efekty programu są bardzo obiecujące. – Kilku uczestników po zakończeniu programu z powodzeniem odbyło standardowe wizyty stomatologiczne. To istotny kamień milowy, który pokazuje, jakie rezultaty można osiągnąć dzięki indywidualnemu podejściu skoncentrowanemu na potrzebach pacjenta. Cieszy nas kooperacja z University of New England College of Dental Medicine, ponieważ pozwala zwiększać dostęp do opieki stomatologicznej i jednocześnie przygotowuje przyszłych lekarzy dentystów do zapewniania empatycznej oraz włączającej opieki. Wspólnie tworzymy trwały model, który poprawi dostęp do leczenia stomatologicznego osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wsparcie dla rodzin i praktyczna nauka dla studentów stomatologii
Program nie ograniczył się wyłącznie do pracy z pacjentami. Jego ważnym elementem była także edukacja i wsparcie opiekunów, którzy otrzymali praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania do wizyt stomatologicznych oraz indywidualne plany postępowania, pomagające utrwalać osiągnięte efekty również podczas leczenia w lokalnych gabinetach.
Jednocześnie projekt stanowił cenne doświadczenie dydaktyczne dla studentów stomatologii. Przyszli lekarze dentyści uczestniczyli w zajęciach, obserwowali terapię, brali udział w sesjach oraz uczyli się metod postępowania z pacjentami ze spektrum autyzmu i innymi zaburzeniami rozwojowymi. Dzięki temu zdobyli kompetencje niezbędne do prowadzenia bardziej dostępnej, inkluzywnej opieki stomatologicznej.
Model, który może zwiększyć dostępność opieki stomatologicznej
Dla University of New England College of Dental Medicine – jedynej uczelni stomatologicznej w stanie Maine i północnej części Nowej Anglii – kooperacja oznacza nie tylko możliwość praktycznego kształcenia studentów, ale także realizację misji zwiększania dostępności świadczeń dla grup pacjentów szczególnie narażonych na wykluczenie z systemu opieki zdrowotnej.
Jak podkreśliła dziekan uczelni Nicole S. Kimmes, kooperacja przynosi korzyści zarówno studentom, jak i pacjentom. – Jestem ogromnie wdzięczna zespołowi MaineHealth GLCOE za partnerstwo oraz wartościowe, interdyscyplinarne doświadczenia edukacyjne, jakie zapewnia ono naszym studentom. Rozwijając ich empatię, pewność siebie i zrozumienie potrzeb osób wymagających szczególnej opieki zdrowotnej, przygotowujemy przyszłych lekarzy dentystów do zapewniania bardziej dostępnej, skoncentrowanej na pacjencie opieki w społecznościach, którym będą służyć. Wspólnie możemy otwierać kolejne drzwi do leczenia, wspierać równość w dostępie do świadczeń i inspirować młodych stomatologów do pracy tam, gdzie są najbardziej potrzebni.
Po zakończeniu udanego pilotażu organizatorzy zapowiedzieli dalszy rozwój programu. W kolejnych etapach planowane jest objęcie wsparciem większej liczby pacjentów z całego stanu Maine, a w przyszłości również rozszerzenie modelu na inne regiony.
Źródło: https://www.bangordailynews.com
Jakie działania z zakresu profilaktyki stomatologicznej są najskuteczniejsze u dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, z którymi kooperacja jest utrudniona, a czasem choćby niemożliwa? – Przede wszystkim stawiamy na edukację rodziców w zakresie przestrzegania prawidłowej higieny jamy ustnej oraz stosowania profilaktyki fluorkowej – mówi dr n. med. Jan Kiryk, specjalista chirurgii stomatologicznej, adiunkt w Katedrze i Zakładzie Chirurgii Stomatologicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, który zajmuje się m.in. leczeniem stomatologicznym w znieczuleniu ogólnym osób z niepełnosprawnościami.
