W Światowym Dniu Walki z Rakiem – 4 lutego – rząd Wielkiej Brytanii przedstawił National Cancer Plan, który ma na celu radykalną poprawę wykrywania i leczenia nowotworów do roku 2035. Plan zakłada, iż 3 na 4 osoby z diagnozą nowotworu będą przeżywać co najmniej 5 lat od rozpoznania, co stanowi znaczący postęp w porównaniu z obecnymi statystykami. Dla stomatologów oznacza to możliwość aktywnego uczestniczenia we wczesnym wykrywaniu zmian nowotworowych jamy ustnej, co może realnie zwiększyć szanse pacjentów na skuteczne leczenie.
W Planie kładzie się nacisk na skrócenie czasu od rozpoznania pierwszych objawów do rozpoczęcia leczenia. Skrócenie tego czasu ma bezpośredni wpływ na przeżywalność pacjentów i skuteczność terapii. Stomatolodzy mogą w tym procesie odegrać kluczową rolę, ponieważ zwykle widzą pacjentów częściej niż lekarze rodzinni i mogą wykryć wczesne zmiany rozwijające się w jamie ustnej.
Technologie, diagnostyka i profilaktyka
Rząd planuje również inwestycje w diagnostykę nowotworową, w tym wykorzystanie sztucznej inteligencji i narzędzi cyfrowych. Nowoczesne technologie mają umożliwić szybsze i bardziej precyzyjne wykrywanie zmian nowotworowych. Stomatolodzy mogą korzystać z tych narzędzi do monitorowania zmian w jamie ustnej oraz kierowania pacjentów na odpowiednie leczenie.
W Planie zwraca się też uwagę na profilaktykę i ograniczenie nierówności w dostępie do badań onkologicznych. Kampanie edukacyjne i promocja zdrowia mają docierać także do mniej zamożnych grup społeczeństwa, w których rak często diagnozowany jest późno. W tych działaniach aktywnie mogą uczestniczyć stomatolodzy i higienistki, informując pacjentów o czynnikach ryzyka i objawach raka jamy ustnej.
Rola stomatologów w nowym systemie
Lekarz dentysta pełni funkcję pierwszego kontaktu w wykrywaniu zmian nowotworowych jamy ustnej. Regularne przeglądy i badania błony śluzowej pozwalają na wczesne wykrycie niepokojących zmian. Diagnoza na wczesnym etapie zwiększa szanse pacjenta na przeżycie i ogranicza konieczność bardziej inwazyjnych metod leczenia.
Liczba stomatologów w Wielkiej Brytanii wciąż rośnie, a rządowy Plan podkreśla, iż konieczne jest bardziej aktywne niż dotąd włączenie stomatologii w system opieki onkologicznej. Jednak brak jednoznacznego odniesienia do roli dentystów oznacza, iż środowisko musi samodzielnie budować świadomość i procedury w zakresie wczesnej diagnostyki raka jamy ustnej.
National Cancer Plan daje stomatologom wyjątkową okazję, aby stać się partnerem w systemie opieki onkologicznej. Poprzez wczesne wykrywanie zmian, edukację pacjentów i współpracę z innymi specjalistami stomatolodzy mogą realnie wpływać na poprawę przeżywalności pacjentów.
Źródło: https://www.the-dentist.co.uk/
Jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju nowotworów obszaru szyi i głowy – w tym jamy ustnej – jest palenie papierosów. Dużą rolę w diagnozowaniu palaczy i zwracaniu uwagę na zwiększone ryzyko pojawienia się u nich raka odgrywają lekarze dentyści. – Lekarz dentysta jako jeden z pierwszych może podczas badania pacjenta zauważyć, iż pali on papierosy. W takiej sytuacji warto wykonać tzw. minimalną interwencję, czyli wprost zapytać, czy pacjent pali, a jeżeli uzyska się twierdzącą odpowiedź, dać mu kontakt np. do poradni leczenia uzależnień, gdzie otrzyma pomoc w walce z nałogiem – mówi dr n. med. Paweł Koczkodaj, absolwent zdrowia publicznego na WUM, specjalista zdrowia publicznego, adiunkt w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowym Instytucie Badawczym, ambasador Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem w Polsce.
