W codziennej praktyce często przypominamy pacjentom o szczotkowaniu zębów, kontroli kamienia nazębnego i regularnych wizytach w gabinecie, ale coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, iż choćby tak pozornie drobny nawyk, jak nitkowanie może mieć daleko idące korzyści zdrowotne. Badania naukowców z USA sugerują, iż nitkowanie zębów przynajmniej raz w tygodniu wiąże się z istotnie niższym ryzykiem udaru i zaburzeń rytmu serca, co otwiera nowy rozdział w dyskusji o interdyscyplinarnym znaczeniu higieny jamy ustnej dla zdrowia ogólnego.
Badania przedstawione na międzynarodowej konferencji American Stroke Association w ubiegłym roku analizowały dane uzyskane od ponad 6000 dorosłych uczestników, których stan śledzono przez 25 lat w ramach dużego badania kohortowego Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC).
Naukowcy z University of South Carolina oceniali częstość stosowania nitkowania oraz późniejsze występowanie udarów niedokrwiennych (gdy dochodzi do zablokowania przepływu krwi do mózgu) oraz udarów kardioembolicznych, inaczej kardiogennych (wywołanych przez skrzepliny pochodzące z serca), a także zaburzeń rytmu serca, szczególnie migotania przedsionków.
Z badań wynika, iż osoby, które nitkowały zęby przynajmniej raz w tygodniu, miały o około 22% niższe ryzyko udaru niedokrwiennego, 44% niższe ryzyko udaru kardioembolicznego oraz 12% mniejsze ryzyko rozwoju migotania przedsionków w porównaniu z osobami, które nie stosowały nitkowania. Co istotne, te korzyści były obserwowane niezależnie od innych nawyków higienicznych (szczotkowanie zębów, regularne wizyty u dentysty itd.).
Dlaczego nitkowanie może chronić przed udarem – mechanizmy biologiczne
Mechanizmy łączące zdrowie jamy ustnej z ryzykiem udaru nie są jeszcze w pełni poznane, ale coraz więcej danych wskazuje, iż ogólnoustrojowe stany zapalne i infekcje jamy ustnej mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy. Bakterie i toksyny z infekcji dziąseł mogą przedostawać się do krwiobiegu, aktywując odpowiedź zapalną organizmu i przyczyniając się do uszkodzenia ścian naczyń, ich stwardnienia oraz tworzenia się skrzeplin – kluczowych czynników ryzyka udaru i zaburzeń rytmu serca.
Nitkowanie, które pomaga usuwać płytkę nazębną i resztki pokarmowe z przestrzeni międzyzębowych, może znacząco ograniczać stan zapalny w jamie ustnej. Dzięki temu może obniżać ryzyko ogólnoustrojowych procesów zapalnych, które są powiązane z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym udarami.
Nitkowanie jako element szerszej działań prozdrowotnych
Choć wyniki są obiecujące, naukowcy podkreślają, iż badanie ma charakter wstępny i opiera się na samodzielnych deklaracjach uczestników, a jego wyniki nie dowodzą bezpośredniej przyczynowości, czyli iż nitkowanie samo w sobie obniża ryzyko udaru. Jednak jego efekty są na tyle znaczące, iż warto rozważyć nitkowanie jako element codziennej troski o zdrowie i łączyć je z innymi sprawdzonymi działaniami prewencyjnymi, takimi jak kontrola ciśnienia krwi, zdrowa dieta, aktywność fizyczna oraz rezygnacja z palenia tytoniu.
Nowe spojrzenie na profilaktykę chorób układu krążenia
Tradycyjnie profilaktyka udarów koncentruje się na klasycznych czynnikach ryzyka – nadciśnieniu, cukrzycy, podwyższonym stężeniu cholesterolu, paleniu i siedzącym trybie życia. Jednak rosnąca liczba badań, w tym najnowsze dane przedstawione na konferencjach naukowych, sugeruje, iż zdrowie jamy ustnej jest integralnym elementem zdrowia ogólnego i układu sercowo-naczyniowego. Nitkowanie, jako prosty, tani i szeroko dostępny nawyk higieniczny, może więc odegrać znaczącą rolę w kompleksowym podejściu do prewencji udarów – zwłaszcza w połączeniu z innymi zdrowymi zachowaniami.
Podsumowując, chociaż korzystne jest już nitkowanie raz w tygodniu, najlepsze efekty zdrowotne osiąga się, gdy jest ono częścią codziennej rutyny higienicznej. Warto informować pacjentów, iż zdrowy mózg zaczyna się w jamie ustnej, a regularna, świadoma pielęgnacja zębów i dziąseł może być jednym z najprostszych kroków w stronę zachowania przez długie lata zdrowia, w tym ograniczenia ryzyka udaru.
Źródła: https://www.dentalnews.pk/
https://www.perio.org/
– U pacjentów, którzy przyjeżdżają na oddziały kardiologiczne z ostrymi zespołami wieńcowymi, czyli zawałami, stan zdrowia jamy ustnej bywa dramatyczny. Po udzieleniu pierwszej pomocy kardiologicznej wielu z nich jest kierowanych na sanację jamy ustnej – mówi dr hab. n. med. Maciej Czerniuk, specjalista w zakresie chirurgii stomatologicznej i periodontologii, adiunkt Zakładu Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia WUM. Jakie są związki między chorobami kardiologicznymi a zdrowiem jamy ustnej? Czy u pacjentów po rozpoznaniu choroby sercowo-naczyniowej świadomość dotycząca roli prawidłowej higieny jamy ustnej się zmienia? Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego!
