Turinabol: co to jest, historia NRD, wykrywalność, skutki uboczne

swiatsupli.pl 1 dzień temu

Turinabol (Oral-Turinabol) to doustny steryd anaboliczno-androgenny o nazwie chemicznej dehydrochlorometylotestosteron (DHCMT, zwany też chlorodehydrometylotestosteronem), opracowany w latach 60. przez wschodnioniemiecką firmę Jenapharm [1] [2]. W NRD był dopuszczonym lekiem i podstawą państwowego programu dopingowego, którym według szacunków objęto do 15 000 sportowców, głównie niepełnoletnich, często bez ich wiedzy [3] [4]; wyszukiwanie w polskim Rejestrze Produktów Leczniczych z 3.10.2026 nie zwróciło żadnego produktu z tą substancją [5]. Odkrycie metabolitów długoterminowych w latach 2011–2012 pozwoliło wykryć go w ponownie badanych próbkach z igrzysk 2008 i 2012, a jako steryd 17-alfa-alkilowany należy do grupy, która obciąża wątrobę i obniża cholesterol HDL (lipoproteiny o dużej gęstości, potocznie dobry cholesterol); w sporcie jest zabroniony w każdym czasie (klasa S1) [1] [6] [7] [2].

Świat Supli to sklep z suplementami diety. Nie sprzedajemy Turinabolu, innych sterydów anabolicznych, leków ani substancji zabronionych w sporcie i nie zachęcamy do ich stosowania; ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. jeżeli po sterydzie dzieje się coś niepokojącego, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.

Spis treści

1. Turinabol: co to jest
2. Turinabol w NRD: państwowy program dopingowy
2.1. Zdrowie dawnych sportowców NRD
3. Wykrywalność Turinabolu i metabolity długoterminowe
3.1. Ponowne analizy próbek z igrzysk 2008 i 2012
4. Działanie Turinabolu: co wiadomo z badań
5. Turinabol: skutki uboczne
5.1. Wątroba
5.2. Cholesterol i serce
5.3. Oś hormonalna i płodność
5.4. Turinabol u kobiet i młodzieży
5.5. Opisy nowotworów
6. Czy Turinabol jest legalny: status prawny i WADA
6.1. Podróbki i suplementy z ukrytymi sterydami
6.2. Dawkowanie i cykle: dlaczego ich tu nie ma
7. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement
7.1. Jak wybrać: podsumowanie
8. Objawy alarmowe po sterydach: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza
9. Pytania o Turinabol
9.1. Co to jest Turinabol?
9.2. Jak długo Turinabol jest wykrywalny?
9.3. Dlaczego sportowcy wpadali na Turinabolu po latach?
9.4. Czy Turinabol obciąża wątrobę?
9.5. Czy Turinabol to to samo co metanabol?
9.6. Czy Turinabol jest legalny w Polsce?
9.7. Czy Turinabol jest dla kobiet?
10. Podsumowanie
11. Źródła

1. Turinabol: co to jest

Turinabol to syntetyczna pochodna testosteronu z grupy sterydów anaboliczno-androgennych, o pełnej nazwie 4-chloro-17β-hydroksy-17α-metyloandrosta-1,4-dien-3-on [2]. Od metandienonu, czyli metanabolu, różni się atomem chloru w pozycji 4; obie substancje lista zabroniona wymienia osobno [2]. Grupa metylowa w pozycji 17-alfa sprawia, iż steryd przeżywa przejście przez wątrobę i działa po połknięciu, ale ta sama modyfikacja zwiększa jego toksyczność dla wątroby [8].

W badaniu farmakokinetycznym z NRD Turinabol wchłaniał się po połknięciu prawie całkowicie, stężenie we krwi osiągało szczyt po około 3 godzinach, a okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosił 16 godzin; w osoczu przeważały metabolity [9]. Autor opisał też, iż związek wypiera testosteron z białka SHBG (białka wiążącego hormony płciowe), przez co rośnie stężenie wolnego testosteronu [9]. Czym różnią się leki z testosteronem przyjmowane doustnie od suplementów reklamowanych jako podnoszące testosteron, wyjaśniamy we wpisie testosteron w tabletkach.

Osoby szukające informacji o Turinabolu zwykle chcą zwiększyć siłę i masę mięśniową. Nasz sklep sprzedaje coś innego: w kategorii odżywki białkowe są produkty, które pomagają uzupełnić białko w diecie osoby trenującej. Nie zastępują sterydu i nie dają jego efektów; do czego służą, wyjaśniamy niżej.

2. Turinabol w NRD: państwowy program dopingowy

Turinabol był podstawowym środkiem państwowego dopingu w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Według przeglądu Spitzera i Bley z 2026 r. dehydrochlorometylotestosteron był w NRD dopuszczony jako lek pod nazwą Oral-Turinabol, a sportowcy znali go jako niebieską pigułkę; od 1974 r. podawanie środków dopingowych scentralizowano w planie państwowym 14.25, w którym istotną rolę odgrywał państwowy producent leków VEB Jenapharm [3]. Środki nazywano eufemistycznie środkami wspomagającymi i podawano je bez wiedzy, informacji i zgody sportowców, często przed okresem dojrzewania [3].

Skalę programu opisali w 1997 r. Werner Franke i Brigitte Berendonk na podstawie utajnionych dokumentów zachowanych po upadku NRD, w tym prac doktorskich, raportów naukowych i raportów współpracowników Stasi [4]. Według ich analizy od 1966 r. setki lekarzy i naukowców prowadziły badania nad dopingiem, kilka tysięcy sportowców rocznie otrzymywało androgeny, w tym niepełnoletni obu płci, a szczególny nacisk kładziono na kobiety i dziewczęta, u których okazało się to szczególnie skuteczne dla wyników sportowych [4]. Dokumenty opisywały też szkodliwe skutki, z których część wymagała leczenia chirurgicznego, oraz metody unikania wykrycia w kontrolach międzynarodowych [4].

2.1. Zdrowie dawnych sportowców NRD

Skutki zdrowotne programu są widoczne dziesiątki lat później. W analizie dokumentacji medycznej 107 uznanych ofiar dopingu w NRD, 56 kobiet i 51 mężczyzn, dominowały choroby zwyrodnieniowe narządu ruchu, a na drugim miejscu były zaburzenia psychiczne; autorzy szacują, iż skutki może odczuwać do 12 000 osób [10]. Spitzer i Bley wymieniają ponadto zaburzenia osi hormonalnych, wzrostu i narządów, choroby serca i naczyń oraz nowotwory [3]. Dane te dotyczą programu, w którym podawano różne środki, więc nie da się ich przypisać wyłącznie Turinabolowi.

3. Wykrywalność Turinabolu i metabolity długoterminowe

Turinabol jest dziś wykrywany dłużej niż kilkanaście lat temu, bo laboratoria szukają jego metabolitów długoterminowych, czyli produktów przemiany, które pozostają w moczu długo po odstawieniu. W 2012 r. Sobolevsky i Rodchenkov opisali około 50 metabolitów DHCMT w moczu, w tym 6 nowych metabolitów długoterminowych; metabolit oznaczony jako M3 w większości przypadków pozwalał wykryć substancję dłużej niż wcześniej znane [11]. Budowę głównego metabolitu długoterminowego potwierdzili w 2018 r. Forsdahl i wsp., co pozwoliło laboratoriom używać wzorca chemicznego [12].

Na pytanie, jak długo Turinabol jest wykrywalny, nie ma jednej liczby. W badaniu Loke i wsp. z 2021 r., w którym 5 zdrowym mężczyznom podano jednorazowo 5 mg DHCMT doustnie (interwencja badawcza, nie zalecenie) i zbierano mocz przez 60 dni, ostatnia jednoznacznie dodatnia próbka pochodziła z okresu między 9,9 a 44,9 dnia, a u jednego ochotnika metabolit M3 był wykrywalny 45 dni po pojedynczej dawce [1]. Autorzy podkreślają duże różnice między osobami: u dwóch ochotników dłużej wykrywalny był inny metabolit, a u jednego M3 nie wykryto wcale [1]. Wynik dotyczy tej pojedynczej dawki badawczej i nie wyznacza terminu, po którym test na pewno będzie ujemny; okna wykrywalności po wielokrotnym przyjmowaniu w cytowanych źródłach nie ustalono.

3.1. Ponowne analizy próbek z igrzysk 2008 i 2012

Zamrożone próbki z igrzysk w Pekinie (2008) i Londynie (2012) zbadano ponownie nowymi metodami, a metabolity długoterminowe DHCMT dały wyniki pozytywne po latach [1]. W analizie Kolliari-Turner i wsp. z 2021 r. ponowne badania próbek doprowadziły do 61 naruszeń przepisów antydopingowych u sztangistów, w tym u 34 pierwotnych medalistów; dehydrochlorometylotestosteron i stanozolol stanowiły 83% wykrytych substancji i były obecne w 95% tych próbek [13]. O stanozololu piszemy we wpisie Winstrol (stanozolol).

Wynik laboratoryjny to jeszcze nie stwierdzone naruszenie przepisów: o naruszeniu i sankcji decyduje procedura opisana w przepisach antydopingowych. Jak czytać listę, wyjaśniamy we wpisie lista substancji zakazanych WADA, a przebieg kontroli w przewodniku doping w sporcie.

4. Działanie Turinabolu: co wiadomo z badań

Turinabol działa jak inne sterydy anaboliczne przez receptor androgenowy, ale kontrolowanych badań jego skuteczności u ludzi w cytowanych źródłach nie ma. Hasła o suchej masie i braku zatrzymania wody pochodzą głównie z forów i stron sprzedających sterydy. Dokumenty z NRD pokazują, iż podawanie androgenów kobietom i dziewczętom poprawiało wyniki sportowe [4], jednak nie były to badania kliniczne z grupą kontrolną. Przegląd popularnych sterydów i ich ryzyka zawiera wpis które sterydy królują na siłowni, a różnice między sterydami a SARM-ami osobne porównanie.

5. Turinabol: skutki uboczne

Skutki uboczne samego Turinabolu u ludzi znane są z pojedynczych opisów i z dokumentacji ofiar dopingu w NRD, a większość wiedzy pochodzi z badań nad sterydami doustnymi 17-alfa-alkilowanymi i sterydami jako grupą. Towarzystwo Endokrynologiczne (Society for Endocrinology) w stanowisku z 2026 r. wiąże niemedyczne stosowanie androgenów z chorobami układu krążenia, erytrocytozą (nadmiarem czerwonych krwinek), zaburzeniami lipidowymi, niepłodnością, zaburzeniami seksualnymi i psychicznymi [14].

5.1. Wątroba

Sterydy 17-alfa-alkilowane, do których należy Turinabol, wywołują charakterystyczną cholestazę, czyli zastój żółci, a przy długim stosowaniu opisano po nich plamicę wątrobową (jamy wypełnione krwią) i guzy wątroby [6] [15]. Przegląd Petrovic i wsp. z 2022 r. wskazuje, iż większość opisanych przypadków dotyczyła właśnie sterydów 17-alfa-alkilowanych, a wiedza pochodzi głównie z opisów przypadków, bez danych o częstości [15]. W cytowanych źródłach nie znaleźliśmy badań uszkodzeń wątroby dotyczących wyłącznie Turinabolu. Steryd doustny o podobnej budowie i silnym działaniu na wątrobę opisujemy we wpisie Halotestin (fluoksymesteron). Suplement diety nie chroni wątroby przed sterydem; co wiadomo o N-acetylocysteinie, opisujemy we wpisie NAC (N-acetylocysteina).

5.2. Cholesterol i serce

Doustne sterydy 17-alfa-alkilowane silniej niż testosteron we wstrzyknięciach obniżają cholesterol HDL i podnoszą LDL (lipoproteiny o małej gęstości, potocznie zły cholesterol). W badaniu krzyżowym Thompsona i wsp. z 1989 r. u 11 mężczyzn trenujących podnoszenie ciężarów doustny stanozolol przez 6 tygodni obniżył HDL o 33% i podniósł LDL o 29%, a enantan testosteronu obniżył HDL o 9% [7]. Przegląd Bonda i wsp. z 2022 r. opisuje ten sam kierunek zmian w badaniach doustnych sterydów 17-alfa-alkilowanych [8]. Turinabolu w tych badaniach nie oceniano, więc wielkości zmian nie można mu przypisać wprost. Co oznaczają frakcje cholesterolu i ich normy, wyjaśniamy we wpisie dobry i zły cholesterol, a badania krwi u osób stosujących sterydy w przewodniku badania krwi a sterydy.

5.3. Oś hormonalna i płodność

Stosowanie egzogennych androgenów (sterydów anaboliczno-androgennych) u mężczyzn może hamować własną produkcję testosteronu i plemników; nasilenie i czas utrzymywania się zaburzeń są różne [16] [14]. W holenderskim badaniu HAARLEM, w którym mężczyźni stosowali różne sterydy, w trakcie cyklu 77% uczestników miało całkowitą liczbę plemników poniżej 40 mln, a rok od rozpoczęcia cyklu u 9 mężczyzn (11%) testosteron był poniżej normy [16]. Według stanowiska Society for Endocrinology u większości mężczyzn hormony wracają do normy w ciągu około 12 miesięcy od odstawienia, ale u części rozwija się utrwalony hipogonadyzm (niedobór hormonów płciowych) [14]. Powrót testosteronu do normy nie potwierdza jednak odzyskania płodności: w badaniu HAARLEM rok od rozpoczęcia cyklu u 25 mężczyzn (34%) z dostępnym wynikiem liczba plemników przez cały czas była poniżej 40 mln [16]. Co dzieje się z hormonami po odstawieniu, opisujemy we wpisie o odbloku po cyklu (PCT), a leczenie niedoboru testosteronu pod kontrolą lekarza we wpisie o terapii testosteronem (TRT).

5.4. Turinabol u kobiet i młodzieży

Turinabol nie jest bezpiecznym sterydem dla kobiet: program NRD celowo podawał androgeny kobietom i dziewczętom, a dokumenty opisywały u nich szkodliwe skutki [4]. Przegląd Bonda i wsp. wymienia u kobiet stosujących androgeny zaburzenia cyklu miesiączkowego i wirylizację (pojawienie się męskich cech), w tym obniżenie głosu uważane za nieodwracalne [8]. Spitzer i Bley opisują u dawnych sportowców obu płci zaburzenia wzrostu narządów płciowych, a u kobiet częstsze poronienia i niepłodność [3]. Metenolon, opisywany jako łagodny steryd, omawiamy we wpisie primobolan (metenolon). O innym sterydzie reklamowanym jako odpowiedni dla kobiet piszemy we wpisie Anavar (oksandrolon).

5.5. Opisy nowotworów

Związek Turinabolu z nowotworami opisano tylko w pojedynczych przypadkach. Froehner i wsp. (1999) opisali 32-letniego mężczyznę z rzadkim mięsakiem gładkokomórkowym jądra, który przez 5 lat od 18. roku życia przyjmował duże ilości Oral-Turinabolu; autorzy stawiają hipotezę o współudziale sterydu, ale pojedynczy przypadek nie dowodzi związku przyczynowego [17].

6. Czy Turinabol jest legalny: status prawny i WADA

W Polsce nie znaleźliśmy produktu leczniczego z Turinabolem dopuszczonego do obrotu: wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych z 3.10.2026 według nazw handlowych i nazwy substancji nie zwróciło żadnej pozycji, ani wśród leków ludzkich, ani weterynaryjnych; rejestr nie obejmuje procedur szczególnych, takich jak import docelowy [5]. Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie przewiduje karę m.in. za udostępnianie innym osobom substancji z grupy S1 bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, za obrót bez wymaganego zezwolenia i za przywóz niezgodny z prawem farmaceutycznym [18]. Ten opis nie jest poradą prawną.

W sporcie dehydrochlorometylotestosteron jest wymieniony z nazwy na liście zabronionej 2026 w klasie S1.1 (steroidy anaboliczno-androgenne) i jest zabroniony w każdym czasie, podczas zawodów i poza nimi [2]. Laboratoria antydopingowe co roku notują wykrycia tej substancji [1].

6.1. Podróbki i suplementy z ukrytymi sterydami

Preparaty sprzedawane pod nazwą Turinabol poza aptekami pochodzą z nieregulowanego rynku, a ich skład jest niepewny. W metaanalizie Magnoliniego i wsp. z 2022 r. (19 badań, 5413 próbek sterydów z czarnego rynku, głównie z zabezpieczeń służb w Europie i obu Amerykach, więc niekoniecznie reprezentatywnych dla rynku w Polsce) podróbki stanowiły średnio 36% w analizach jakościowych, a w analizach ilościowych z 8 badań średnio 37% preparatów nie zawierało deklarowanej ilości substancji; oba oszacowania liczono na różnych zestawach próbek, przy dużej niejednorodności badań, więc nie można ich sumować [19]. W brazylijskich konfiskatach znaleziono też suplementy diety z niezadeklarowanymi sterydami [20]. Związki sprzedawane jako przekształcające się w hormony opisujemy we wpisie czym są prohormony.

6.2. Dawkowanie i cykle: dlaczego ich tu nie ma

W sprawdzonym rejestrze nie znaleźliśmy produktu z Turinabolem, a więc ani zatwierdzonych wskazań, ani dawkowania [5], a skład preparatów z nieregulowanego rynku często odbiega od etykiety [19]. Dlatego nie podajemy dawek ani schematów.

7. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement

Osoba trenująca na siłę i masę potrzebuje przede wszystkim treningu z progresją i diety z odpowiednią ilością energii i białka; suplement może tylko uzupełnić dietę. Poniższe produkty nie zastępują sterydu, nie mają działania hormonalnego i nie łagodzą jego skutków ubocznych. Pokazujemy najpierw białko naszej marki Świat Supli, którego skład i producenta znamy, a obok kreatynę innej marki, której porcja spełnia warunek oświadczenia.

Świat Supli WPC Premium 80, 700 g

Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.

Dla osób trenujących siłowo, które nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami, np. przy budowaniu masy mięśniowej. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu [21]; te oświadczenia dotyczą żywności, która jest co najmniej źródłem białka, czyli takiej, w której białko daje co najmniej 12% energii, a w tej odżywce daje około 79% [22]. Ile białka potrzebujesz z diety, oceni dietetyk.

Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, iż produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g

Porcja dzienna według producenta: 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, co producent deklaruje jako 3 g kreatyny; opakowanie wystarcza na 147 porcji.

Dla dorosłych, którzy trenują intensywnie, np. siłowo albo interwałowo. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; korzystny efekt występuje przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie, a oświadczenie dotyczy osób dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne [21]. Kreatyna nie jest hormonem i nie zastępuje sterydu.

Skład: mikronizowany monohydrat kreatyny; według producenta produkt wytworzono w zakładzie, który przetwarza także m.in. mleko, jaja, zboża zawierające gluten, soję, orzechy, ryby i skorupiaki. Producent podaje, iż produktu nie powinny spożywać osoby poniżej 18 lat, osoby chore oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Przed badaniami krwi powiedz lekarzowi, iż przyjmujesz kreatynę; przy przyjmowanych lekach uzgodnij stosowanie z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 3.10.2026.

7.1. Jak wybrać: podsumowanie

Białko wybierz, gdy posiłki nie pokrywają zapotrzebowania na białko; kreatynę, gdy w treningu wykonujesz następujące po sobie krótkie, bardzo intensywne wysiłki, np. serie w treningu siłowym. Inne produkty z tą substancją znajdziesz w kategorii kreatyny, a uzupełnianie diety u osób, które już stosują sterydy, omawia wpis suplementy na cyklu sterydowym.

8. Objawy alarmowe po sterydach: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza

Przy nagłych objawach ze strony serca lub mózgu albo przy ciężkiej reakcji alergicznej natychmiast dzwoń pod 112 i nie czekaj, aż objawy miną. Powiedz ratownikom lub lekarzowi, co i kiedy zostało przyjęte.

ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie ustępuje, promieniuje do ręki, szyi lub żuchwy albo występuje z dusznością, potami, nudnościami lub zawrotami głowy: natychmiast 112 [23],
opadnięcie kącika ust, osłabienie ręki, zaburzenia mowy, nagła utrata widzenia lub splątanie: natychmiast 112, także wtedy, gdy objawy ustąpiły [24],
obrzęk ust, języka lub gardła, trudności w oddychaniu lub połykaniu albo omdlenie: natychmiast 112; jeżeli osoba ma autowstrzykiwacz z adrenaliną, należy go użyć [25],
osoba nie reaguje: dzwoń pod 112 i oceń oddech; jeżeli oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej, a jeżeli nie oddycha albo nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową według wskazówek dyspozytora [26],
myśli samobójcze albo zamiar zrobienia sobie krzywdy: natychmiast 112 [27],
zażółcenie skóry lub białek oczu, świąd, ciemny mocz albo jasny stolec: pilnie lekarz tego samego dnia [28],
sama wysypka po suplemencie diety: odstaw produkt i skonsultuj się z lekarzem.

Silne przygnębienie po odstawieniu sterydów bez bezpośredniego zagrożenia życia to powód do wizyty u lekarza. Całodobowe wsparcie w kryzysie emocjonalnym daje też telefon 116 123 [27]; to linia wsparcia, a nie numer ratunkowy.

9. Pytania o Turinabol

9.1. Co to jest Turinabol?

To doustny steryd anaboliczno-androgenny, dehydrochlorometylotestosteron, opracowany w latach 60. przez Jenapharm i stosowany w państwowym programie dopingowym NRD [1] [3].

9.2. Jak długo Turinabol jest wykrywalny?

Nie ma jednej liczby. Po jednorazowym podaniu 5 mg doustnie 5 ochotnikom (interwencja badawcza, nie zalecenie) ostatnia jednoznacznie dodatnia próbka moczu pochodziła z okresu od 9,9 do 44,9 dnia, z dużymi różnicami między osobami [1].

9.3. Dlaczego sportowcy wpadali na Turinabolu po latach?

Bo w latach 2011–2012 opisano metabolity długoterminowe, a zamrożone próbki z igrzysk 2008 i 2012 zbadano ponownie nowymi metodami [11] [1]. Ponowne analizy ujawniły łącznie naruszenia u 61 sztangistów; wynik obejmował różne substancje, nie tylko Turinabol, a Turinabol lub stanozolol były w 95% tych próbek [13].

9.4. Czy Turinabol obciąża wątrobę?

Turinabol należy do sterydów 17-alfa-alkilowanych, po których opisano cholestazę, plamicę wątrobową i guzy wątroby [6] [15]. Badań dotyczących wyłącznie Turinabolu w cytowanych źródłach nie znaleźliśmy.

9.5. Czy Turinabol to to samo co metanabol?

Nie. Turinabol różni się od metandienonu (metanabolu) atomem chloru w pozycji 4, a lista zabroniona wymienia obie substancje osobno [2].

9.6. Czy Turinabol jest legalny w Polsce?

Wyszukiwanie w Rejestrze Produktów Leczniczych z 3.10.2026 nie zwróciło produktu z Turinabolem; rejestr nie obejmuje procedur szczególnych [5]. Udostępnianie substancji z grupy S1 bez pozwolenia i obrót bez zezwolenia są przestępstwem według ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie [18], a w sporcie jest zabroniony w każdym czasie [2].

9.7. Czy Turinabol jest dla kobiet?

Nie. U kobiet androgeny wywołują m.in. zaburzenia miesiączkowania i wirylizację, w tym obniżenie głosu uważane za nieodwracalne [8], a dawne sportsmenki z NRD opisują trwałe skutki zdrowotne [3].

10. Podsumowanie

Turinabol to doustny steryd dehydrochlorometylotestosteron, opracowany przez Jenapharm i podstawa państwowego dopingu w NRD [1] [3].
Wyszukiwanie w polskim Rejestrze Produktów Leczniczych z 3.10.2026 nie zwróciło produktu z tą substancją [5].
Metabolity długoterminowe pozwalają wykryć go tygodnie po przyjęciu i ujawniły wiele przypadków w ponownych analizach próbek z igrzysk 2008 i 2012 [1] [13].
Jako steryd 17-alfa-alkilowany należy do grupy obciążającej wątrobę i obniżającej cholesterol HDL; stosowanie sterydów anaboliczno-androgennych u mężczyzn może hamować własną produkcję testosteronu [6] [7] [16].
W sporcie jest zabroniony w każdym czasie (S1.1) [2].
Suplementy, takie jak białko i kreatyna, uzupełniają dietę osoby trenującej, ale nie zastępują sterydu [21].

11. Źródła

Loke S., de la Torre X., Iannone M., La Piana G., Schlörer N., Botrè F., Bureik M., Parr M.K. Controlled administration of dehydrochloromethyltestosterone in humans: Urinary excretion and long-term detection of metabolites for anti-doping purpose. Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology 2021;214:105978 (badanie z kontrolowanym podaniem: 5 zdrowych mężczyzn, jednorazowo 5 mg DHCMT doustnie, interwencja badawcza, nie zalecenie, mocz zbierany przez 60 dni; DHCMT opracowany przez Jenapharm w latach 60. i sprzedawany jako Oral Turinabol, zabroniony w sporcie w każdym czasie, co roku wykrywany przez laboratoria antydopingowe; metabolity długoterminowe zaproponowane w latach 2011–2012 dały wyniki pozytywne w ponownych analizach próbek z igrzysk 2008 i 2012; metabolit M3 przydatny u 4 z 5 ochotników, u jednego wykrywalny 45 dni po pojedynczej dawce; ostatnia jednoznacznie dodatnia próbka między 9,9 a 44,9 dnia; duże różnice osobnicze; wynik dotyczy jednej dawki badawczej i nie wyznacza terminu pewnego ujemnego testu; ograniczenie: 5 osób, jedna dawka, odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/34418529. Dostęp: 3.10.2026.
Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026, polskie tłumaczenie listy WADA obowiązującej od 1.01.2026 (klasa S1 środki anaboliczne, zabronione w każdym czasie, podczas zawodów i poza zawodami, wszystkie substancje nieokreślone; S1.1 steroidy anaboliczno-androgenne w przypadku podawania egzogennego, z wymienionymi z nazwy m.in. dehydrochlorometylotestosteronem (4-chloro-17β-hydroksy-17α-metyloandrosta-1,4-dien-3-onem) i metandienonem (17β-hydroksy-17α-metyloandrosta-1,4-dien-3-onem); wiążąca jest wersja angielska). antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 3.10.2026.
Spitzer C., Bley B. State-sponsored doping in GDR elite sport: health consequences, reappraisal, and questions of legal compensation (artykuł w języku niemieckim, tytuł według indeksu). Bundesgesundheitsblatt, Gesundheitsforschung, Gesundheitsschutz 2026;69(7):759–766 (artykuł przeglądowy: wśród środków dopingowych stosowanych w NRD autorzy wymieniają przede wszystkim sterydy anaboliczne, zwłaszcza dehydrochlorometylotestosteron, dopuszczony tam także jako lek pod nazwą Oral-Turinabol i znany poszkodowanym jako niebieska pigułka; doping centralizowany od 1974 r. planem państwowym 14.25 z udziałem VEB Jenapharm; według szacunków objął do 15 000 sportowców, głównie niepełnoletnich, bez ich wiedzy i zgody, często przed okresem dojrzewania; opisane skutki: zaburzenia osi hormonalnych, wzrostu i narządów, choroby serca i naczyń, nowotwory, choroby zwyrodnieniowe narządu ruchu i zaburzenia psychiczne; ograniczenie: przegląd narracyjny, liczby szacunkowe; pełny tekst w języku niemieckim). europepmc.org/article/MED/42045688; pełny tekst: PMC13323326. Dostęp: 3.10.2026.
Franke W.W., Berendonk B. Hormonal doping and androgenization of athletes: a secret program of the German Democratic Republic government. Clinical Chemistry 1997;43(7):1262–1279 (analiza utajnionych dokumentów NRD zachowanych po 1990 r., w tym prac doktorskich, raportów naukowych i raportów współpracowników Stasi: od 1966 r. setki lekarzy i naukowców prowadziły badania nad dopingiem i podawały leki oraz niezatwierdzone preparaty doświadczalne; kilka tysięcy sportowców rocznie, w tym niepełnoletni obu płci, otrzymywało androgeny, ze szczególnym naciskiem na kobiety i dziewczęta; odnotowywano szkodliwe skutki, część wymagała leczenia chirurgicznego lub zachowawczego; opracowywano metody unikania wykrycia w kontrolach międzynarodowych; ograniczenie: odczyt ze streszczenia, pełny tekst płatny). europepmc.org/article/MED/9216474. Dostęp: 3.10.2026.
Rejestr Produktów Leczniczych (Centrum e-Zdrowia), publiczne API wyszukiwania. Odczyt z 3.10.2026 (rejestr urzędowy obejmujący produkty lecznicze ludzkie i weterynaryjne: zapytania według nazwy produktu Turinabol i Oral-Turinabol oraz według nazwy powszechnej Chlorodehydromethyltestosteronum, dehydrochlormethyltestosteron i chlorodehydrometylotestosteron nie zwróciły pozycji; kontrolnie zapytanie testosteron zwróciło m.in. żele i roztwory do wstrzykiwań z testosteronem, więc wyszukiwarka działała; ograniczenie: stan w dniu odczytu, rejestr nie obejmuje procedur szczególnych, takich jak import docelowy). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, zapytanie Turinabol. Dostęp: 3.10.2026.
LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIH). Androgenic Steroids (NBK548931; kompendium kliniczne: cholestaza po syntetycznych androgenach 17α-alkilowanych, a przy długim stosowaniu guzy wątroby, w tym rak wątrobowokomórkowy i gruczolak, oraz plamica wątrobowa; opracowanie oparte głównie na opisach przypadków). europepmc.org/article/MED/31644236. Dostęp: 29.09.2026.
Thompson P.D., Cullinane E.M., Sady S.P., Chenevert C., Saritelli A.L., Sady M.A., Herbert P.N. Contrasting effects of testosterone and stanozolol on serum lipoprotein levels. JAMA 1989;261(8):1165–1168 (badanie krzyżowe: 11 mężczyzn trenujących podnoszenie ciężarów, po 6 tygodni doustnego stanozololu 6 mg na dobę i domięśniowego enantanu testosteronu 200 mg na tydzień (dawka ponadfizjologiczna), interwencja badawcza, nie zalecenie; stanozolol obniżył HDL o 33% i podniósł LDL o 29%, testosteron obniżył HDL o 9%, a LDL o 16%; autorzy wiążą niekorzystny wpływ na lipoproteiny z doustnymi sterydami 17-alfa-alkilowanymi; ograniczenie: mała grupa, krótki czas, nie badano DHCMT). europepmc.org/article/MED/2915439. Dostęp: 3.10.2026.
Bond P., Smit D.L., de Ronde W. Anabolic-androgenic steroids: How do they work and what are the risks? Frontiers in Endocrinology 2022;13:1059473 (przegląd narracyjny lekarzy z poradni dla użytkowników sterydów: budowa i działanie sterydów, często używane substancje, 17α-alkilacja zwiększająca biodostępność doustną kosztem hepatotoksyczności, LDL i HDL jako frakcje lipoprotein związane z ryzykiem chorób serca i naczyń; w badaniach doustnych sterydów 17α-alkilowanych spadek HDL i wzrost LDL; enantat testosteronu w dawkach ponadfizjologicznych: spadek HDL w większości badań, LDL na ogół bez zmian; dekanian nandrolonu: HDL i LDL bez zmian w małych badaniach z niskimi dawkami; erytrocytoza, niedobór testosteronu, zaburzenia erekcji, kardiomiopatia; u kobiet zaburzenia cyklu miesiączkowego i wirylizacja, w tym obniżenie głosu uważane za nieodwracalne; aspiryna nie obniża hematokrytu; brak danych własnych). europepmc.org/article/MED/36644692. Dostęp: 2.10.2026.
Schumann W. The pharmacokinetics of Oral-Turinabol in humans (artykuł w języku niemieckim, tytuł według indeksu). Die Pharmazie 1991;46(9):650–654 (badanie farmakokinetyczne u zdrowych mężczyzn, pojedyncza dawka doustna 10 mg związku znakowanego trytem oraz podanie dożylne (dawki dożylnej streszczenie nie podaje), interwencja badawcza, nie zalecenie: wchłanianie po podaniu doustnym prawie całkowite, szczyt po około 3 godzinach, wyraźne krążenie jelitowo-wątrobowe i efekt pierwszego przejścia; w osoczu przeważają metabolity; okres półtrwania w fazie końcowej po podaniu dożylnym 16 godzin; wydalanie głównie z moczem; związek wypiera testosteron z wiązania z SHBG (białkiem wiążącym hormony płciowe), co zwiększa stężenie wolnego testosteronu; ograniczenie: stare badanie, mała grupa, odczyt ze streszczenia w języku angielskim). europepmc.org/article/MED/1798729. Dostęp: 3.10.2026.
Raschka C., Koch H.J. Damage to doping victims of the GDR (artykuł w języku niemieckim, tytuł według indeksu). MMW Fortschritte der Medizin 2024;166(Suppl 6):3–8 (analiza dokumentacji medycznej 107 uznanych ofiar dopingu w NRD, 56 kobiet i 51 mężczyzn, porównana z wcześniejszymi ankietami: dominowały choroby zwyrodnieniowe narządu ruchu, na drugim miejscu zaburzenia psychiczne; w obecnym badaniu częściej złamania i skutki andrologiczne; autorzy szacują, iż skutki może odczuwać do 12 000 osób; ograniczenie: dokumentacja osób uznanych za poszkodowane, bez grupy kontrolnej, nie dotyczy wyłącznie Turinabolu; odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/39653949. Dostęp: 3.10.2026.
Sobolevsky T., Rodchenkov G. Detection and mass spectrometric characterization of novel long-term dehydrochloromethyltestosterone metabolites in human urine. Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology 2012;128(3–5):121–127 (badanie analityczne laboratorium antydopingowego: w moczu z dodatnich próbek znaleziono około 50 metabolitów DHCMT; zidentyfikowano 6 nowych metabolitów długoterminowych, a metabolit M3 w większości przypadków przewyższał wcześniej znane metabolity pod względem czasu wykrywania; ograniczenie: badanie metody, bez dokładnych okien wykrywalności w streszczeniu). europepmc.org/article/MED/22142641. Dostęp: 3.10.2026.
Forsdahl G., Geisendorfer T., Göschl L., Pfeffer S., Gärtner P., Thevis M., Gmeiner G. Unambiguous identification and characterization of a long-term human metabolite of dehydrochloromethyltestosterone. Drug Testing and Analysis 2018;10:1244–1250. DOI: 10.1002/dta.2385 (badanie analityczne: syntetyzowano 8 możliwych struktur i porównano je z głównym metabolitem długoterminowym w moczu referencyjnym; potwierdzono budowę metabolitu jako 4α-chloro-18-nor-17β-hydroksymetylo-17α-metylo-5α-androst-13-en-3α-ol, co umożliwia stosowanie wzorca w laboratoriach; ograniczenie: praca chemiczna, bez danych o częstości wykryć). europepmc.org/article/MED/29570240. Dostęp: 3.10.2026.
Kolliari-Turner A., Oliver B., Lima G., Mills J.P., Wang G., Pitsiladis Y., Guppy F.M. Doping practices in international weightlifting: analysis of sanctioned athletes/support personnel from 2008 to 2019 and retesting of samples from the 2008 and 2012 Olympic Games. Sports Medicine Open 2021;7(1):4 (analiza publicznych danych Międzynarodowej Federacji Podnoszenia Ciężarów i ogłoszonych naruszeń z ponownych analiz próbek z igrzysk 2008 i 2012: 565 sankcji w latach 2008–2019, 82% związanych ze sterydami anabolicznymi; ponowne analizy po odkryciu metabolitów długoterminowych dały 61 naruszeń u sztangistów, w tym u 34 pierwotnych medalistów; dehydrochlorometylotestosteron i stanozolol stanowiły 83% wykrytych substancji i były obecne w 95% tych próbek; ograniczenie: tylko podnoszenie ciężarów, dane z ogłoszeń publicznych). europepmc.org/article/MED/33415428; pełny tekst: PMC7790029. Dostęp: 3.10.2026.
Grant B., Jayasena C.N., Nag S., Quinton R. Management of non-medical androgen use: a position statement by the Society for Endocrinology. Endocrine Connections 2026;15(9):e260361 (stanowisko towarzystwa naukowego oparte na przeglądzie dowodów: niemedyczne stosowanie androgenów wiąże się z chorobami układu krążenia, erytrocytozą, zaburzeniami lipidowymi, niepłodnością, zaburzeniami seksualnymi i psychicznymi oraz zahamowaniem osi podwzgórze, przysadka, jądra; u większości mężczyzn biochemiczny powrót osi w ciągu około 12 miesięcy od odstawienia, u części utrwalony hipogonadyzm; dowody dla leków wspomagających powrót ograniczone i niskiej jakości; dane dla androgenów ogółem, nie dla samego Turinabolu; odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/42696286. Dostęp: 3.10.2026.
Petrovic A., Vukadin S., Sikora R., Bojanic K., Smolic R., Plavec D., Wu G.Y., Smolic M. Anabolic androgenic steroid-induced liver injury: An update. World Journal of Gastroenterology 2022;28(26):3071–3080 (przegląd narracyjny: pochodne testosteronu modyfikuje się m.in. przez alkilację, aby ograniczyć metabolizm w wątrobie, co zwiększa ryzyko hepatotoksyczności; sterydy 17α-alkilowane wywołują charakterystyczną ostrą cholestazę, mało prawdopodobną przy niemodyfikowanym testosteronie podawanym pozajelitowo; większość opisanych przypadków cholestazy, plamicy wątrobowej i guzów wątroby dotyczyła sterydów 17α-alkilowanych, ale plamicę i guzy opisano też po niemodyfikowanym testosteronie, a uszkodzenia wątroby także po preparatach domięśniowych; wśród doustnych wymienia metylotestosteron, oksymetolon, danazol, stanozolol i metandienon; opracowanie oparte głównie na opisach przypadków, bez danych o częstości). europepmc.org/article/MED/36051334. Dostęp: 2.10.2026.
Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Disruption and recovery of testicular function during and after androgen abuse: the HAARLEM study. Human Reproduction 2021;36(4):880–890 (prospektywne badanie obserwacyjne: 100 mężczyzn trenujących amatorsko obserwowanych przez rok od rozpoczęcia cyklu; w trakcie cyklu 77% z całkowitą liczbą plemników poniżej 40 mln; testosteron po 3 miesiącach od zakończenia cyklu nieistotnie różny od wyjściowego, po roku od rozpoczęcia cyklu testosteron poniżej normy u 9 mężczyzn (11%), a liczba plemników poniżej 40 mln u 25 (34%), odsetki liczone spośród uczestników z dostępnym wynikiem danego oznaczenia; ograniczenie: krótka obserwacja po cyklu, różne sterydy). europepmc.org/article/MED/33550376. Dostęp: 3.10.2026.
Froehner M., Fischer R., Leike S., Hakenberg O.W., Noack B., Wirth M.P. Intratesticular leiomyosarcoma in a young man after high dose doping with Oral-Turinabol: a case report. Cancer 1999;86(8):1571–1575 (opis przypadku: 32-letni mężczyzna z mięsakiem gładkokomórkowym jądra, który przez 5 lat od 18. roku życia systematycznie przyjmował duże ilości Oral-Turinabolu i przestał około 9 lat przed rozpoznaniem; autorzy stawiają hipotezę o współudziale sterydu w powstaniu nowotworu; ograniczenie: pojedynczy przypadek nie dowodzi związku przyczynowego). europepmc.org/article/MED/10526287. Dostęp: 3.10.2026.
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 1258 (akt prawny: art. 48 podawanie substancji z grupy S1, S2 lub S4 małoletniemu zawodnikowi albo zawodnikowi bez jego wiedzy; art. 49 udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, i przechowywanie w tym celu bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, obrót bez zezwoleń z prawa farmaceutycznego, przywóz niezgodny z art. 68 prawa farmaceutycznego; kara: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 3; opis nie jest poradą prawną). isap.sejm.gov.pl, Dz.U. 2022 poz. 1258. Dostęp: 2.10.2026.
Magnolini R., Falcato L., Cremonesi A., Schori D., Bruggmann P. Fake anabolic androgenic steroids on the black market: a systematic review and meta-analysis on qualitative and quantitative analytical results found within the literature. BMC Public Health 2022;22(1):1371 (przegląd systematyczny i metaanaliza 19 badań, 5413 próbek sterydów z czarnego rynku w Europie i obu Amerykach, głównie z zabezpieczeń służb: odsetek podróbek w analizach jakościowych z 18 badań średnio 36%, 95% CI 29–43%; odsetek preparatów o zawartości niezgodnej z deklarowaną w analizach ilościowych z 8 badań średnio 37%, 95% CI 17–63%; oszacowania liczone na różnych zestawach próbek, nie sumują się; duża niejednorodność badań; sterydy ogółem). europepmc.org/article/MED/35842594; pełny tekst: PMC9288681. Dostęp: 3.10.2026.
Neves D.B.J., Caldas E.D. GC-MS quantitative analysis of black market pharmaceutical products containing anabolic androgenic steroids seized by the Brazilian Federal Police. Forensic Science International 2017;275:272–281 (345 produktów, w tym 328 leków i 17 suplementów, z konfiskat brazylijskiej policji federalnej; około 42% leków było podrobionych, a 11% miało zaniżoną jakość; w 5 suplementach wykryto niezadeklarowane sterydy, m.in. metandrostenolon; inny rynek niż polski). europepmc.org/article/MED/28432962. Dostęp: 29.09.2026.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (załącznik: kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych, warunek: 3 g kreatyny dziennie, osoby dorosłe wykonujące intensywne ćwiczenia; białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej, warunek: żywność będąca co najmniej źródłem białka; oświadczenia dotyczą składnika i warunków jego stosowania, nie czystości produktu w sensie antydopingowym). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 2.10.2026.
Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, tekst skonsolidowany (załącznik: oświadczenie, iż żywność jest źródłem białka, może być stosowane tylko wówczas, gdy co najmniej 12% wartości energetycznej środka spożywczego pochodzi z białka). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 1924/2006. Dostęp: 2.10.2026.
National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjentów, przegląd strony 8.08.2023: wezwanie pogotowia przy nagłym bólu w klatce piersiowej, który nie ustępuje, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców albo występuje z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Chest pain. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Symptoms of a stroke (informacja dla pacjentów, przegląd strony 12.09.2024: opadnięcie jednej strony twarzy, osłabienie ręki, zaburzenia mowy; także osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, utrata widzenia, splątanie; natychmiastowe wezwanie pogotowia; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Symptoms of a stroke. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 21.06.2023: obrzęk gardła i języka, trudności w oddychaniu i połykaniu, omdlenie; przy podejrzeniu reakcji anafilaktycznej użycie autowstrzykiwacza z adrenaliną, jeżeli osoba go ma, i natychmiastowe wezwanie pomocy; ograniczenie: ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Anaphylaxis. Dostęp: 2.10.2026.
St John Ambulance. How to do CPR, przegląd kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: gdy osoba dorosła nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, wezwać pomoc i od razu rozpocząć resuscytację; osobę, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo, można ułożyć w pozycji bocznej; ograniczenie: instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, How to do CPR. Dostęp: 2.10.2026.
Ministerstwo Zdrowia. Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną? (w nagłej sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia numer alarmowy 112; całodobowy telefon 116 123 dla osób dorosłych przeżywających kryzys emocjonalny; publikacja 5.12.2024). gov.pl/web/zdrowie, pomoc psychologiczna i psychiatryczna. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Jaundice (informacja dla pacjentów, przegląd strony 22.01.2024: zażółcenie skóry lub białek oczu, któremu mogą towarzyszyć świąd, ciemniejszy mocz i jaśniejszy stolec, wymaga pilnej wizyty u lekarza; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Jaundice. Dostęp: 3.10.2026.