Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) zwraca uwagę na grupę ryb handlowo określanych mianem „ryby maślanej”. Do najpopularniejszych z nich należą eskolary oraz kostropaki. W Unii Europejskiej sprzedaż tych gatunków podlega restrykcyjnym regulacjom ze względu na ich specyficzny skład chemiczny, który może oddziaływać na nasz układ trawienny.
Dlaczego estrów woskowych nie można trawić?
Ryby te charakteryzują się delikatnym, tłustym mięsem, jednak około 20% ich tłuszczu tworzą estry woskowe. Są to związki chemiczne, które ani nie są trujące, ani toksyczne, ale ludzki organizm nie jest w stanie ich przyswoić ani rozłożyć podczas trawienia. Estry woskowe przechodzą przez jelita w niezmienionej formie, co może skutkować uciążliwymi objawami ze strony układu pokarmowego.
Jakie problemy mogą powodować ryby maślane?
Znajdujące się we wspomnianych rybach estry woskowe przyczyniają się do takich dolegliwości jak:
- luźne stolce,
- biegunki tłuszczowe,
- wzdęcia.
Objawy zwykle pojawiają się mniej więcej dwie godziny po spożyciu i mogą utrzymywać się choćby przez dwie doby.
Kto powinien szczególnie uważać?
Choć dolegliwości te zwykle nie są groźne i nie prowadzą do poważnej utraty płynów, GIS zaleca, aby szczególną ostrożność zachowały następujące grupy:
- dzieci,
- osoby starsze,
- kobiety w ciąży i matki karmiące,
- osoby z osłabioną odpornością lub problemami żołądkowo-jelitowymi.
W przypadku utrzymywania się objawów dłużej niż 48 godzin, niezbędna jest konsultacja lekarska.
Jak bezpiecznie spożywać ryby maślane?
Aby zmniejszyć ryzyko problemów żołądkowych, GIS zaleca unikanie spożywania ryb maślanych, takich jak eskolary czy kostropaki, na surowo. Zwłaszcza podczas pierwszej degustacji warto zacząć od niewielkich porcji, aby obserwować reakcję organizmu na zawarte w nich estry woskowe.
Dla konsumentów ważne jest również, by kupować te ryby tylko u sprawdzonych sprzedawców spełniających wymogi UE dotyczące bezpieczeństwa żywnościowego.
Podsumowanie wskazówek od GIS
- Ryby maślane mogą wywoływać dolegliwości trawienne ze względu na zawartość estrów woskowych, które nie są trawione przez organizm.
- Eskolary i kostropaki podlegają specjalnym regulacjom na rynku unijnym.
- Unikaj surowego spożywania tych ryb i zaczynaj od małych porcji, zwłaszcza jeżeli jesz je po raz pierwszy.
- Osoby z grup ryzyka powinny w ogóle powstrzymać się od ich jedzenia.
„Choć zwykle objawy nie powodują dużej utraty płynów, zaleca się szybki kontakt z lekarzem, zwłaszcza w przypadku dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i matek karmiących piersią oraz osób z osłabioną odpornością lub jeżeli objawy utrzymują się dłużej niż 2 dni.” – Główny Inspektorat Sanitarny.
