Polacy wzięli w ubiegłym roku aż 22,2 mln zwolnień lekarskich. Przeciętna długość L4 wynosiła 10 dni. To wzrost w stosunku do 2023 r. zaledwie o 1,1 proc. Jednak w danych, które właśnie ujawnił ZUS, jest coś, co bardzo się zmieniło, właśnie w ciągu zaledwie roku. I chodzi właśnie o tzw. ciąg alkoholowy.
45 proc. wzrost zwolnień lekarskich miało kod "C", co oznacza niezdolność do pracy z powodu nadużycia alkoholu. W 2024 r. wystawiono takich L4 9,5 tys., a rok wcześniej, czyli w 2023 r. tylko 6,6 tys.
"Alkoholowa" niezdolność do pracy to domena mężczyzn
Najwięcej zaświadczeń lekarskich z kodem C wystawiono w 2024 r. osobom w wieku 40 44 lata – 1,8 tys. Następnie 1,5 tys. tym w wieku 35-39 oraz 45-49 lat. Z tych 9,5 tys. aż 7,4 tys. zaświadczeń wystawiono mężczyznom, a tylko 2,1 proc. kobietom.
Dane pokrywają się z wynikami badań wskazującymi, iż średnia wieku mężczyzn uzależnionych od alkoholu i leczących się w poradniach odwykowych to 43 lata.
Dane mówią o tym, iż mężczyźni biorą dużo więcej zwolnień z powodu uzależnienia od alkoholu niż kobiety. Nie oznacza to jednak, iż kobiety nie piją, bo wiadomo, czy problem uzależnień jest u kobiet i to u coraz młodszych, jest coraz większy.
Nie wiadomo, ile kobiet tak wstydzi się uzależnienia, iż skutecznie je ukrywa. Także przed lekarzami. Gdy przesadzą z alkoholem, mogą częściej niż mężczyźni brać urlopy na żądanie albo zwolnienia z pracy, ale nie z kodem C, tylko z innym, który oznacza mniej "wstydliwy" problem zdrowotny.
Normy społeczne w Polsce są wciąż dużo surowsze dla kobiet, jeżeli chodzi o uciekanie w alkohol przed życiowymi problemami. Przez to kobiety później szukają profesjonalnej pomocy.
Alkohol a uprawnienie do zwolnienia lekarskiego
Nie ma ograniczeń w częstotliwości brania zwolnień "alkoholowych". Pacjent może otrzymać zwolnienie lekarskie z kodem C za każdym razem, gdy lekarz uzna, iż istnieje związek między stanem zdrowia a spożyciem alkoholu. Jednak przez pierwsze 5 dni takiego zwolnienia nie przysługuje osobie, która je wzięła, żadne wynagrodzenie ani zasiłek chorobowy.
To, iż takie zwolnienia "dają po kieszeni", nie zniechęciło dużej grupy osób, przed ich braniem. Pięciodniowe nieobecności z powodu nadużycia alkoholu były najczęstszymi zwolnieniami z pracy w Polsce w 2024 r.
ZUS podał też bardziej szczegółowe informacje, co kryło się za kodem C w przypadku Polaków. Lekarze diagnozowali u pacjentów, poza oczywistością, czyli obecnością alkoholu we krwi (o różnym stężeniu) i zatruciem alkoholowym, także zaburzenia zachowania spowodowane alkoholem i alkoholową chorobę wątroby.
Problemy zdrowotne związane a alkoholem
Nadużywanie alkoholu oczywiście prowadzi do wielu poważnych chorób i problemów zdrowotnych. Do tych najpoważniejszych należą:
choroby wątroby: stłuszczenie, alkoholowe zapalenie wątroby, marskość (uszkodzenie nieodwracalne),
choroby układu pokarmowego: zapalenia żołądka, trzustki, dwunastnicy, zaburzenia trawienia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
choroby układu sercowo-naczyniowego: nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, choroba niedokrwienna mózgu, udar,
nowotwory: jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, wątroby, piersi, jelita grubego i odbytnicy,
zaburzenia neurologiczne i psychiczne: zaburzenia pamięci, koncentracji i snu, depresja i zaburzenia lękowe, psychozy alkoholowe (np. majaczenie), uszkodzenia mózgu (np. zmniejszenie jego masy).