Sustanon i Omnadren: co to jest, skutki uboczne, w Polsce i w sporcie

swiatsupli.pl 1 dzień temu

Sustanon 250 i Omnadren 250 to leki w postaci oleistego roztworu do wstrzykiwań domięśniowych, które zawierają mieszaninę czterech estrów testosteronu: w 1 ml 30 mg propionianu, 60 mg fenylopropionianu, 60 mg izokapronianu i 100 mg dekanonianu testosteronu [1] [2]. Ich podstawowym wskazaniem jest terapia zastępcza u mężczyzn z hipogonadyzmem (niedoborem testosteronu) potwierdzonym objawami i badaniami krwi [1] [2]. W polskim Rejestrze Produktów Leczniczych 3.10.2026 figuruje Omnadren 250, m.in. z pozwoleniem krajowym i z pozwoleniami na import równoległy, a wyszukiwanie nazwy Sustanon nie zwróciło żadnej pozycji [3]. Stosowane bez wskazań podnoszą hematokryt, hamują własną produkcję testosteronu i plemników oraz pogarszają profil lipidowy, a w sporcie testosteron jest zabroniony w każdym czasie (klasa S1) [4] [5] [6].

Świat Supli to sklep z suplementami diety. Nie sprzedajemy Sustanonu, Omnadrenu, innych leków z testosteronem, sterydów anabolicznych ani substancji zabronionych w sporcie i nie zachęcamy do ich stosowania; ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej. jeżeli po wstrzyknięciu dzieje się coś niepokojącego, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.

Spis treści

1. Sustanon i Omnadren: co to jest
2. Czy Sustanon i Omnadren są dostępne w Polsce
3. Wskazania: hipogonadyzm i leczenie pod kontrolą lekarza
4. Mieszanka estrów a pojedynczy ester testosteronu
4.1. Dawkowanie i cykle: dlaczego ich tu nie ma
5. Skutki uboczne Sustanonu i Omnadrenu przy stosowaniu bez wskazań
5.1. Hematokryt i krew
5.2. Oś hormonalna, płodność i ginekomastia
5.3. Serce, ciśnienie i cholesterol
5.4. Wątroba, nastrój i uzależnienie
5.5. Olej w zastrzyku: alergia i mikrozatorowość
6. Sustanon w sporcie: status WADA i wykrywanie
7. Podróbki Sustanonu z czarnego rynku
8. Czy Sustanon jest legalny w Polsce
9. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement
9.1. Jak wybrać: podsumowanie
10. Objawy alarmowe po testosteronie: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza
11. Pytania o Sustanon i Omnadren
11.1. Czym różni się Omnadren od Sustanonu?
11.2. Czy Sustanon 250 jest w aptece w Polsce?
11.3. Jakie są skutki uboczne testosteronu Sustanon?
11.4. Co ile dni podaje się zastrzyk testosteronu?
11.5. Który testosteron w zastrzykach wybrać?
11.6. Czy Sustanon jest wykrywalny w kontroli antydopingowej?
11.7. Czy Sustanon 250 to suplement?
12. Podsumowanie
13. Źródła

1. Sustanon i Omnadren: co to jest

Sustanon 250 i Omnadren 250 to preparaty testosteronu. Testosteron jest hormonem płciowym wytwarzanym u mężczyzn głównie w jądrach; w tych lekach występuje w postaci czterech estrów, czyli pochodnych powstałych przez połączenie grupy hydroksylowej testosteronu z kwasem karboksylowym. Postać estru spowalnia uwalnianie hormonu z miejsca wstrzyknięcia, a po przedostaniu się do krwi ester jest odcinany i działa zwykły testosteron [2]. Liczba 250 w nazwie oznacza łączną ilość estrów w 1 ml (30 + 60 + 60 + 100 mg); samego testosteronu jest w tej objętości mniej, według brytyjskiej charakterystyki Sustanonu 176 mg [2].

Oba leki rozpuszczono w oleju arachidowym, czyli oleju z orzeszków ziemnych, dlatego są przeciwwskazane u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję [1] [2]. Zawierają też alkohol benzylowy jako substancję pomocniczą [1] [2].

Sustanon 250 i Omnadren 250 według charakterystyk produktów leczniczych odczytanych 3.10.2026 Cecha Sustanon 250 Omnadren 250 Estry testosteronu w 1 ml Alkohol benzylowy Wskazania w charakterystyce Ciąża i karmienie piersią Status w Polsce (RPL) Podmiot odpowiedzialny

propionian 30 mg, fenylopropionian 60 mg, izokapronian 60 mg, dekanonian 100 mg [2]	propionian 30 mg, fenylopropionian 60 mg, izokapronian 60 mg, dekanonian 100 mg [1]
100 mg/ml [2]	50 mg/ml [1]
hipogonadyzm męski; terapia wspomagająca u transpłciowych mężczyzn [2]	hipogonadyzm męski, opóźnione dojrzewanie, zespoły pokastracyjne, impotencja z niedoboru testosteronu, zaburzenia spermatogenezy; wyjątkowo u kobiet [1]
przeciwwskazane [2]	przeciwwskazane u kobiet [1]
brak pozycji w rejestrze [3]	pozwolenie krajowe oraz pozwolenia na import równoległy [3]
Aspen Pharma Trading Limited (Irlandia); lek dopuszczony w Wielkiej Brytanii [2]	Bausch Health Ireland Limited [1]

Ilości estrów w obu charakterystykach się pokrywają, ale leki różnią się m.in. zawartością alkoholu benzylowego, listą zarejestrowanych wskazań i krajem dopuszczenia. Omnadren jest lekiem dopuszczonym w Polsce od 1990 r. [1], a Sustanon 250 znajdziesz w brytyjskim serwisie charakterystyk leków [2].

Osoby szukające informacji o Sustanonie zwykle chcą zbudować masę mięśniową. Nasz sklep sprzedaje coś innego: w kategorii odżywki białkowe są produkty, które pomagają uzupełnić białko w diecie osoby trenującej. Nie zastępują leku z testosteronem i nie działają jak on; do czego służą, wyjaśniamy niżej.

2. Czy Sustanon i Omnadren są dostępne w Polsce

W Polsce lekiem z mieszaniną czterech estrów testosteronu dopuszczonym do obrotu jest Omnadren 250; Sustanonu 250 w Rejestrze Produktów Leczniczych 3.10.2026 nie znaleźliśmy [3]. Rejestr pokazuje dla Omnadrenu pozwolenie krajowe bez terminu ważności oraz kilka pozwoleń na import równoległy, czyli sprowadzanie tego samego leku z innego kraju Unii przez inną firmę [3]. Wpis w rejestrze potwierdza, iż lek ma pozwolenie na obrót w Polsce, ale nie mówi, czy jest w danym dniu dostępny w aptekach lub hurtowniach [3]. Charakterystyka i ulotka Omnadrenu przewidują stosowanie zgodnie z zaleceniami lekarza, po potwierdzeniu niedoboru testosteronu [1].

Według tego samego odczytu w rejestrze są też preparaty z jednym estrem testosteronu, m.in. undecylanem (Nebido i inne) i enantanem (np. Testosteronum prolongatum Jelfa), oraz żele przezskórne, takie jak Androtop, Seltigex i Testavan; cypionianu testosteronu, o który pytają osoby porównujące Sustanon z cypionatem, rejestr nie zwrócił [3]. Czym różnią się poszczególne estry testosteronu, wyjaśniamy we wpisie estry testosteronu. Czym różnią się leki w tabletkach, żele i suplementy reklamowane jako podnoszące testosteron, wyjaśniamy we wpisie testosteron w tabletkach.

3. Wskazania: hipogonadyzm i leczenie pod kontrolą lekarza

Sustanon i Omnadren są przeznaczone dla mężczyzn z niedoborem testosteronu, który potwierdzono objawami i badaniami laboratoryjnymi; charakterystyka Omnadrenu wymaga dwóch niezależnych pomiarów testosteronu we krwi i wykluczenia innej przyczyny objawów [1]. Wytyczne Towarzystwa Endokrynologicznego (Endocrine Society) z 2018 r. zalecają rozpoznawanie hipogonadyzmu tylko przy objawach i jednoznacznie, powtarzalnie niskim testosteronie oznaczonym rano na czczo [7]. Te same wytyczne odradzają rozpoczynanie leczenia m.in. u mężczyzn planujących niedługo dziecko, przy raku prostaty lub piersi, podwyższonym hematokrycie, nieleczonym ciężkim bezdechu sennym i trombofilii (skłonności do zakrzepów) [7].

Oba leki są przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią. Charakterystyka Omnadrenu określa go jako niebezpieczny dla płodu i wyklucza stosowanie testosteronu w ciąży, a brytyjska charakterystyka Sustanonu wskazuje ryzyko wirylizacji (zmaskulinizowania) płodu i nakazuje przerwać leczenie, gdy dojdzie do ciąży [1] [2]. jeżeli doszło do kontaktu z lekiem w ciąży albo możliwa jest ciąża, skontaktuj się z lekarzem niezwłocznie.

W czasie leczenia lekarz kontroluje stężenie testosteronu, hemoglobinę i hematokryt, próby wątrobowe, lipidy oraz prostatę z oznaczeniem PSA (antygenu sterczowego) [1] [7]. Charakterystyka Omnadrenu podkreśla, iż androgeny nie są odpowiednim środkiem do przyspieszania rozwoju mięśni u osób zdrowych ani do zwiększania sprawności fizycznej [1]. Jak wygląda leczenie niedoboru testosteronu, dla kogo jest i jakie ma ryzyko, opisujemy we wpisie o terapii testosteronem (TRT), a sposoby wspierania własnej produkcji hormonu w przewodniku jak podnieść testosteron naturalnie.

4. Mieszanka estrów a pojedynczy ester testosteronu

Mieszanka estrów różni się od pojedynczego estru tym, iż każdy składnik uwalnia testosteron w innym tempie, więc działanie zaczyna się gwałtownie i trwa dłużej niż po samym krótkim estrze. Według charakterystyki Omnadrenu propionian działa od razu po wstrzyknięciu przez około dobę, izokapronian i fenylopropionian zaczynają działać po 24 godzinach i działają około 2 tygodnie, a dekanonian przejmuje działanie, gdy słabną dwa poprzednie [1]. Po jednym wstrzyknięciu Sustanonu stężenie testosteronu osiąga szczyt około 70 nmol/l po 24–48 godzinach i wraca do dolnej granicy normy po około 21 dniach [2].

Szybki szczyt oznacza jednak duże wahania stężenia hormonu. W badaniu antykoncepcji hormonalnej Światowej Organizacji Zdrowia u 271 zdrowych mężczyzn otrzymujących co tydzień enantan testosteronu autorzy powiązali trądzik, wzrost hemoglobiny i spadek HDL właśnie z wysokimi szczytami i wahaniami stężenia testosteronu i wskazali potrzebę preparatów o stabilniejszym uwalnianiu [8]. Przegląd Ohlandera i wsp. z 2018 r. podaje, iż erytrocytoza (nadmiar czerwonych krwinek) występuje częściej przy krótko działających preparatach wstrzykiwanych niż przy innych postaciach testosteronu [9].

Dekanonian testosteronu w Sustanonie i Omnadrenie to inny związek niż dekanian nandrolonu z leku Deca-Durabolin; o tej drugiej substancji piszemy we wpisie nandrolon (Deca-Durabolin). Organizm przekształca testosteron z obu leków m.in. w dihydrotestosteron i estradiol [2]; działanie pierwszego z nich opisujemy we wpisie o DHT (dihydrotestosteronie).

4.1. Dawkowanie i cykle: dlaczego ich tu nie ma

Dawkę i odstępy między wstrzyknięciami leku z testosteronem ustala lekarz na podstawie wskazania i wyników badań; charakterystyki obu leków każą dobierać je indywidualnie [1] [2]. Nie podajemy dawek ani schematów kulturystycznych, bo stosowanie testosteronu w dawkach ponad zalecane i w połączeniu z innymi sterydami wiąże się według charakterystyki Sustanonu z ciężkimi działaniami niepożądanymi [2].

5. Skutki uboczne Sustanonu i Omnadrenu przy stosowaniu bez wskazań

Do udokumentowanych skutków stosowania testosteronu bez wskazań należą wzrost hematokrytu, zahamowanie osi hormonalnej i płodności, niekorzystne zmiany ciśnienia i cholesterolu oraz obciążenie serca. Charakterystyka Sustanonu zaznacza, iż działań niepożądanych nie da się gwałtownie odwrócić odstawieniem leku, bo depot estrów uwalnia hormon jeszcze przez tygodnie [2]. Towarzystwo Endokrynologiczne (Society for Endocrinology) w stanowisku z 2026 r. wiąże niemedyczne stosowanie androgenów z chorobami układu krążenia, erytrocytozą, zaburzeniami lipidowymi, niepłodnością, zaburzeniami seksualnymi i psychicznymi [4]. Badania osób stosujących sterydy dotyczą zwykle kilku substancji naraz, więc konkretnego skutku nie da się przypisać wyłącznie Sustanonowi.

5.1. Hematokryt i krew

Hematokryt to odsetek objętości krwi zajmowany przez czerwone krwinki. Charakterystyka Omnadrenu wymienia zwiększenie hematokrytu, hemoglobiny i liczby czerwonych krwinek jako częste działania niepożądane, a policytemię (znaczny nadmiar krwinek) i zakrzepicę żył głębokich z częstością nieznaną [1]. W holenderskim badaniu HAARLEM u 100 mężczyzn rozpoczynających cykl sterydowy średni hematokryt wzrósł w trakcie stosowania o 0,03 l/l i wrócił do wartości wyjściowych 3 miesiące po zakończeniu [5]. Jakie badania krwi pomagają to wychwycić, opisujemy w przewodniku badania krwi a sterydy.

5.2. Oś hormonalna, płodność i ginekomastia

Testosteron podany z zewnątrz hamuje wydzielanie LH (hormonu luteinizującego) i w efekcie własną produkcję testosteronu, a w dużych dawkach także FSH (hormon folikulotropowy) i wytwarzanie plemników [1]. Działanie to jest na tyle silne, iż w badaniach Światowej Organizacji Zdrowia testowano testosteron jako metodę antykoncepcji męskiej [8]. W badaniu HAARLEM w trakcie cyklu 77% uczestników miało całkowitą liczbę plemników poniżej 40 mln; po roku od rozpoczęcia cyklu (nie po jego zakończeniu) u 9 mężczyzn (11%) testosteron był poniżej normy, a u 25 (34%) liczba plemników przez cały czas była poniżej 40 mln, przy czym odsetki liczono spośród uczestników z dostępnym wynikiem danego oznaczenia [10]. Co dzieje się z hormonami po odstawieniu, opisujemy we wpisie o odbloku po cyklu (PCT), a lek stosowany w leczeniu niepłodności we wpisie o HCG (gonadotropinie kosmówkowej).

Część testosteronu organizm przekształca w estradiol [2], a obie charakterystyki wymieniają ginekomastię (powiększenie gruczołu piersiowego u mężczyzny) wśród działań niepożądanych [1] [2]. W badaniu HAARLEM ginekomastię stwierdzono u 19% uczestników, a trądzik u 28% [11]. Przyczyny i leczenie opisuje wpis ginekomastia u mężczyzn, leki obniżające estrogen omawiamy we wpisie o inhibitorach aromatazy, a skórę w tekście o trądziku po sterydach.

5.3. Serce, ciśnienie i cholesterol

Stosowanie sterydów anabolicznych bez wskazań wiąże się z wyższym ciśnieniem, niekorzystnym profilem lipidowym i zmianami w sercu. W badaniu HAARLEM w trakcie cyklu ciśnienie skurczowe wzrosło średnio o 6,87 mmHg, cholesterol LDL o 0,45 mmol/l, a HDL spadł o 0,40 mmol/l; po 3 miesiącach od zakończenia wartości wróciły do wyjściowych, ale obserwacja trwała tylko rok [5]. W badaniu przekrojowym Baggisha i wsp. z 2017 r. u 86 długoletnich użytkowników sterydów frakcja wyrzutowa lewej komory wynosiła średnio 52% wobec 63% u niestosujących, a blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych było więcej [12]. Opisano też zawał serca ze wstrząsem kardiogennym u 26-letniego mężczyzny bez typowych czynników ryzyka, który od miesięcy stosował Sustanon; pojedynczy przypadek nie dowodzi jednak związku przyczynowego [13].

5.4. Wątroba, nastrój i uzależnienie

Testosteron we wstrzyknięciach obciąża wątrobę słabiej niż sterydy doustne 17-alfa-alkilowane, ale nie jest wobec niej obojętny. Przegląd Petrovic i wsp. z 2022 r. wskazuje, iż charakterystyczna cholestaza (zastój żółci) dotyczy głównie sterydów 17-alfa-alkilowanych, jak metanabol, ale plamicę wątrobową i guzy opisano też po niemodyfikowanym testosteronie [14]. Charakterystyka Omnadrenu ostrzega, iż długotrwałe stosowanie dużych dawek może wywołać plamicę wątrobową lub zmiany nowotworowe wątroby [1].

Według charakterystyki Sustanonu nadużywanie testosteronu może prowadzić do uzależnienia i objawów odstawiennych po nagłym odstawieniu lub dużym zmniejszeniu dawki, a wśród działań niepożądanych wymienia depresję, nerwowość i zmiany nastroju [2]. Przegląd Bonda i wsp. z 2022 r. opisuje u kobiet stosujących androgeny wirylizację (męskie cechy), w tym obniżenie głosu uważane za nieodwracalne [15].

5.5. Olej w zastrzyku: alergia i mikrozatorowość

Roztwór olejowy niesie dwa ryzyka niezależne od samego hormonu. Olej arachidowy może wywołać reakcję u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję, dlatego jest to przeciwwskazanie [1] [2]. Rzadko dochodzi do mikrozatorowości płucnej (zatkania drobnych naczyń płuc kropelkami oleju), która w trakcie wstrzyknięcia lub tuż po nim daje kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy albo omdlenie [1]. Charakterystyka Omnadrenu wymienia także zapalenie i ból w miejscu wstrzyknięcia [1].

6. Sustanon w sporcie: status WADA i wykrywanie

Testosteron i jego estry są na liście zabronionej 2026 w klasie S1.1 (steroidy anaboliczno-androgenne) jako substancja zabroniona w każdym czasie, podczas zawodów i poza nimi, w przypadku podawania z zewnątrz [6]. Charakterystyka Omnadrenu przypomina sportowcom leczonym z powodu hipogonadyzmu, iż lek może dać dodatni wynik testu antydopingowego [1]. Zawodnik z udokumentowanym hipogonadyzmem o przyczynie organicznej może ubiegać się o zgodę na użycie terapeutyczne (TUE); wytyczne WADA nie przewidują jej przy niskim testosteronie czynnościowym, np. po wcześniejszym stosowaniu androgenów [16].

Testosteron z leku ma tę samą budowę co własny hormon, ale estry nie powstają w organizmie, więc ich wykrycie jednoznacznie wskazuje na podanie z zewnątrz [17]. W duńskim badaniu z grupą placebo metoda oznaczania estrów w suchej kropli krwi wykrywała podanie Sustanonu u wszystkich 9 uczestników przez co najmniej 5 dni, a trzy estry wykrywano do 14 dni; propionian był wykrywalny u wszystkich tylko przez dobę [18]. Wynik dotyczy jednej metody i schematu badania, więc nie wyznacza uniwersalnego czasu wykrywalności ani terminu, po którym test na pewno będzie ujemny. Wynik laboratoryjny nie pozostało stwierdzonym naruszeniem przepisów antydopingowych; o dalszym postępowaniu decyduje procedura. Jak czytać listę, wyjaśniamy we wpisie lista substancji zakazanych WADA, a przebieg kontroli w przewodniku doping w sporcie.

7. Podróbki Sustanonu z czarnego rynku

Preparat kupiony poza apteką może zawierać inną ilość hormonu, inny steryd albo nie zawierać substancji czynnej. W metaanalizie Magnoliniego i wsp. z 2022 r. (19 badań, 5413 próbek sterydów z czarnego rynku, głównie z zabezpieczeń służb w Europie i obu Amerykach, więc niekoniecznie reprezentatywnych dla rynku w Polsce) podróbki stanowiły średnio 36% w analizach jakościowych, a w analizach ilościowych z 8 badań średnio 37% preparatów nie zawierało deklarowanej ilości substancji; oba oszacowania liczono na różnych zestawach próbek, przy dużej niejednorodności badań, więc nie można ich sumować [19]. W brazylijskiej analizie 115 olejowych preparatów zabezpieczonych przez policję testosteron i jego estry wykryto w ponad połowie próbek, a stężenia substancji były zmienne i niższe od deklarowanych [20]. W cytowanych źródłach nie znaleźliśmy analizy dotyczącej wyłącznie preparatów sprzedawanych jako Sustanon lub Omnadren.

W wynikach wyszukiwania pod hasłem sustanon pojawiają się też suplementy diety z tą nazwą na opakowaniu. Nazwa produktu nie oznacza, iż zawiera on estry testosteronu z leku, a w brazylijskich konfiskatach znaleziono suplementy z niezadeklarowanymi sterydami [21]. Czym są związki sprzedawane jako przekształcające się w hormony, opisujemy we wpisie czym są prohormony, a przegląd popularnych sterydów i ich ryzyka w tekście które sterydy królują na siłowni.

8. Czy Sustanon jest legalny w Polsce

Omnadren 250 jest w Polsce legalnym lekiem dopuszczonym do obrotu i stosowanym zgodnie z zaleceniami lekarza, natomiast Sustanonu 250 nie ma w Rejestrze Produktów Leczniczych [3] [1]. Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie przewiduje karę m.in. za udostępnianie innym osobom substancji z grupy S1 bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, za obrót bez wymaganego zezwolenia i za przywóz niezgodny z prawem farmaceutycznym [22]. Ten opis nie jest poradą prawną. Różnice między sterydami a SARM-ami pod względem działania i prawa omawia osobne porównanie.

9. Uzupełnianie diety: kiedy rozważyć suplement

Osoba trenująca na masę potrzebuje przede wszystkim treningu z progresją i diety z odpowiednią ilością energii i białka; suplement może tylko uzupełnić dietę. Poniższe produkty nie zastępują leku z testosteronem, nie mają działania hormonalnego i nie łagodzą skutków ubocznych sterydów. Pokazujemy najpierw białko naszej marki Świat Supli, którego skład i producenta znamy, a obok kreatynę innej marki, której porcja spełnia warunek oświadczenia.

Świat Supli WPC Premium 80, 700 g

Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.

Dla osób trenujących siłowo, które nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami, np. przy budowaniu masy mięśniowej. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu [23]; te oświadczenia dotyczą żywności, która jest co najmniej źródłem białka, czyli takiej, w której białko daje co najmniej 12% energii, a w tej odżywce daje około 79% [24]. Ile białka potrzebujesz z diety, oceni dietetyk.

Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, iż produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

BioTechUSA 100% Creatine Monohydrate, 500 g

Porcja dzienna według producenta: 3,4 g mikronizowanego monohydratu kreatyny, co producent deklaruje jako 3 g kreatyny; opakowanie wystarcza na 147 porcji.

Dla dorosłych, którzy trenują intensywnie, np. siłowo albo interwałowo. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych; korzystny efekt występuje przy spożyciu 3 g kreatyny dziennie, a oświadczenie dotyczy osób dorosłych wykonujących intensywne ćwiczenia fizyczne [23]. Kreatyna nie jest hormonem i nie zastępuje testosteronu.

Skład: mikronizowany monohydrat kreatyny; według producenta produkt wytworzono w zakładzie, który przetwarza także m.in. mleko, jaja, zboża zawierające gluten, soję, orzechy, ryby i skorupiaki. Producent podaje, iż produktu nie powinny spożywać osoby poniżej 18 lat, osoby chore oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Przed badaniami krwi powiedz lekarzowi, iż przyjmujesz kreatynę; przy przyjmowanych lekach uzgodnij stosowanie z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 3.10.2026.

9.1. Jak wybrać: podsumowanie

Białko wybierz, gdy posiłki nie pokrywają zapotrzebowania na białko; kreatynę, gdy w treningu wykonujesz następujące po sobie krótkie, bardzo intensywne wysiłki, np. serie w treningu siłowym. Inne produkty z tą substancją znajdziesz w kategorii kreatyny, a uzupełnianie diety u osób, które już stosują sterydy, omawia wpis suplementy na cyklu sterydowym.

10. Objawy alarmowe po testosteronie: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza

Przy nagłych objawach ze strony serca, mózgu lub płuc albo przy ciężkiej reakcji alergicznej natychmiast dzwoń pod 112 i nie czekaj, aż objawy miną. Powiedz ratownikom lub lekarzowi, co i kiedy zostało przyjęte.

ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie ustępuje, promieniuje do ręki, szyi lub żuchwy albo występuje z dusznością, potami, nudnościami lub zawrotami głowy: natychmiast 112 [25],
opadnięcie kącika ust, osłabienie ręki, zaburzenia mowy, nagła utrata widzenia lub splątanie: natychmiast 112, także wtedy, gdy objawy ustąpiły [26],
nagła duszność, ból w klatce piersiowej lub górnej części pleców, bardzo szybkie bicie serca albo omdlenie: natychmiast 112, bo może to być zatorowość płucna [27],
kaszel, duszność albo ból w klatce piersiowej w trakcie wstrzyknięcia lub tuż po nim: natychmiast 112 [1] [27],
obrzęk ust, języka lub gardła, trudności w oddychaniu lub połykaniu albo omdlenie: natychmiast 112; jeżeli osoba ma autowstrzykiwacz z adrenaliną, należy go użyć [28],
osoba nie reaguje: dzwoń pod 112 i oceń oddech; jeżeli oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej, a jeżeli nie oddycha albo nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową według wskazówek dyspozytora [29],
bolesny obrzęk jednej nogi albo nagła zmiana koloru skóry nogi (blednięcie, zaczerwienienie, zasinienie) bez duszności i bólu w klatce: ulotka Omnadrenu każe niezwłocznie zwrócić się o pomoc do lekarza, przed kolejnym wstrzyknięciem; gdy dołącza się duszność, kaszel z krwią lub ból w klatce piersiowej, natychmiast 112 [30] [27],
erekcja utrzymująca się ponad 3–4 godziny: natychmiast SOR albo 112; nie prowadź samochodu samodzielnie; ulotka Omnadrenu każe przy bolesnym wzwodzie przerwać stosowanie leku [31] [30],
wstrzyknięcie większej dawki niż zalecona albo częściej niż zalecono: według ulotki Omnadrenu może to wywołać uporczywy wzwód prącia, a u kobiet chrypkę z możliwą trwałą zmianą głosu, i wtedy należy przerwać stosowanie leku; skontaktuj się z lekarzem prowadzącym; erekcja ponad 3–4 godziny wymaga postępowania opisanego wyżej [30],
myśli samobójcze albo zamiar zrobienia sobie krzywdy: natychmiast 112 [32],
ból, ocieplenie i obrzęk skóry w miejscu wstrzyknięcia: pilnie lekarz tego samego dnia; gdy dołącza się wysoka gorączka lub dreszcze, szybkie bicie serca, szybki oddech albo splątanie, dzwoń pod 112 [33],
zażółcenie skóry lub białek oczu albo ciemny mocz: pilnie lekarz tego samego dnia, przed kolejnym wstrzyknięciem; charakterystyka Omnadrenu wymienia żółtaczkę zastoinową wśród działań niepożądanych, a zapalenie wątroby jako powód do przerwania podawania androgenów [34] [1],
osoba leczona testosteronem z powodu hipogonadyzmu, która ma inne niepokojące objawy, np. obrzęki: skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą przed kolejną dawką; leczenia nie przerywa się ani nie zmienia bez lekarza [1],
sama wysypka po suplemencie diety: odstaw produkt i skonsultuj się z lekarzem.

Silne przygnębienie po odstawieniu sterydów bez bezpośredniego zagrożenia życia to powód do wizyty u lekarza. Całodobowe wsparcie w kryzysie emocjonalnym daje też telefon 116 123 [32]; to linia wsparcia, a nie numer ratunkowy.

11. Pytania o Sustanon i Omnadren

11.1. Czym różni się Omnadren od Sustanonu?

Według charakterystyk 1 ml obu leków zawiera te same ilości czterech estrów testosteronu, ale różnią się zawartością alkoholu benzylowego, listą wskazań i krajem dopuszczenia [1] [2]. W Polsce w rejestrze leków jest Omnadren 250, a Sustanonu 250 nie ma [3].

11.2. Czy Sustanon 250 jest w aptece w Polsce?

W Rejestrze Produktów Leczniczych 3.10.2026 nie było pozycji Sustanon ani Sustanon 250 [3]. Lekiem z mieszaniną czterech estrów testosteronu dopuszczonym w Polsce jest Omnadren 250, stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza [1].

11.3. Jakie są skutki uboczne testosteronu Sustanon?

Charakterystyki wymieniają m.in. wzrost hematokrytu i hemoglobiny, przyrost masy ciała, wzrost PSA, ginekomastię, trądzik, nadciśnienie, zmiany nastroju i zaburzenia płodności [1] [2]. Przy stosowaniu bez wskazań dochodzi do zahamowania własnej produkcji testosteronu i niekorzystnych zmian lipidów [5] [10].

11.4. Co ile dni podaje się zastrzyk testosteronu?

Odstęp między wstrzyknięciami zależy od preparatu, wskazania i wyników badań, dlatego ustala go lekarz prowadzący leczenie [1] [2]. Charakterystyki zalecają kontrolę stężenia testosteronu na początku i regularnie w trakcie leczenia [1].

11.5. Który testosteron w zastrzykach wybrać?

Wyboru preparatu dokonuje lekarz, biorąc pod uwagę m.in. adekwatności preparatu, działania niepożądane i preferencje pacjenta [7]. Krótko działające preparaty wstrzykiwane wiążą się z większą częstością erytrocytozy niż inne postacie [9].

11.6. Czy Sustanon jest wykrywalny w kontroli antydopingowej?

Tak. Testosteron jest zabroniony w sporcie w każdym czasie (S1.1) [6], a w badaniu z suchą kroplą krwi podanie Sustanonu wykrywano u wszystkich uczestników przez co najmniej 5 dni, a trzy estry do 14 dni; to wynik jednej metody, nie gwarancja ujemnego testu po tym czasie [18].

11.7. Czy Sustanon 250 to suplement?

Nie. Sustanon 250 to lek z estrami testosteronu podawany domięśniowo [2]. Suplementy diety z podobną nazwą na opakowaniu nie są tym lekiem, a w konfiskatach znajdowano suplementy z niezadeklarowanymi sterydami [21].

12. Podsumowanie

Sustanon 250 i Omnadren 250 to leki z mieszaniną czterech estrów testosteronu do wstrzykiwań domięśniowych, przeznaczone dla mężczyzn z potwierdzonym hipogonadyzmem [1] [2].
W polskim rejestrze leków jest Omnadren 250; wyszukiwanie Sustanonu nie zwróciło pozycji [3].
Po pojedynczym wstrzyknięciu Sustanonu stężenie testosteronu osiąga szczyt po 24–48 godzinach i wraca do dolnej granicy normy po około 21 dniach [2]. Dane o wahaniach stężenia, trądziku i erytrocytozie pochodzą z badań innych preparatów (enantanu testosteronu w badaniu WHO i różnych postaci leczenia w przeglądzie erytrocytozy) i nie są bezpośrednim porównaniem Sustanonu z Omnadrenem [8] [9].
Bez wskazań testosteron podnosi hematokryt i ciśnienie, obniża HDL, hamuje produkcję plemników i własnego testosteronu [5] [10].
W sporcie testosteron jest zabroniony w każdym czasie, a estry z leku są wykrywalne [6] [18].
Suplementy, takie jak białko i kreatyna, uzupełniają dietę osoby trenującej, ale nie zastępują testosteronu [23].

13. Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Omnadren 250, (30 mg + 60 mg + 60 mg + 100 mg)/ml, roztwór do wstrzykiwań, podmiot odpowiedzialny Bausch Health Ireland Limited, pozwolenie nr R/3193 z 28.08.1990 r. (dokument urzędowy z Rejestru Produktów Leczniczych: 1 ml zawiera 30 mg propionianu, 60 mg fenylopropionianu, 60 mg izokapronianu i 100 mg dekanonianu testosteronu, alkohol benzylowy 50 mg/ml i olej arachidowy; wskazania u mężczyzn: terapia zastępcza w hipogonadyzmie potwierdzonym objawami i badaniami, opóźnione dojrzewanie, zespoły pokastracyjne, impotencja z niedoboru testosteronu, zaburzenia spermatogenezy; przeciwwskazania m.in. uczulenie na orzeszki ziemne lub soję, rak sutka lub gruczołu krokowego u mężczyzn, u kobiet ciąża i okres karmienia piersią (lek określony jako niebezpieczny dla płodu); kontrola hemoglobiny, hematokrytu, prób wątrobowych i lipidów przy długim leczeniu; ostrzeżenie o nadużywaniu, uzależnieniu i wyniku testów antydopingowych; mikrozatorowość płucna po roztworze olejowym rzadko; zwiększenie hematokrytu, hemoglobiny, PSA i masy ciała często, ginekomastia, priapizm, trądzik i zaburzenia czynności wątroby z częstością nieznaną; hamowanie LH i FSH u zdrowych mężczyzn; szczyt stężenia testosteronu 24–48 godzin po wstrzyknięciu, powrót do wartości wyjściowych po 21 dniach; ograniczenie: dokument dotyczy jednego produktu). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, ChPL Omnadren 250. Dostęp: 3.10.2026.
Aspen Pharma Trading Limited. Sustanon 250, 250 mg/ml solution for injection: Summary of Product Characteristics, tekst zrewidowany w grudniu 2025 r. (charakterystyka produktu leczniczego dopuszczonego w Wielkiej Brytanii, serwis emc: 1 ml w oleju arachidowym zawiera 30 mg propionianu, 60 mg fenylopropionianu, 60 mg izokapronianu i 100 mg dekanonianu testosteronu, łącznie 176 mg testosteronu; alkohol benzylowy 100 mg/ml; wskazanie: terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim potwierdzonym objawami i badaniami oraz terapia wspomagająca u transpłciowych mężczyzn; przeciwwskazania m.in. ciąża, karmienie piersią, rak gruczołu krokowego lub piersi, uczulenie na orzeszki ziemne lub soję; w ciąży ryzyko wirylizacji płodu, leczenie należy przerwać, gdy dojdzie do ciąży; ostrzeżenia o nadużywaniu z ciężkimi działaniami niepożądanymi sercowo-naczyniowymi, wątrobowymi i psychicznymi, o uzależnieniu i objawach odstawiennych, o bezdechu sennym i mikrozatorowości płucnej po roztworze olejowym; działań niepożądanych nie da się gwałtownie odwrócić odstawieniem leku; szczyt około 70 nmol/l po 24–48 godzinach, powrót do dolnej granicy normy po około 21 dniach; metabolizm do dihydrotestosteronu i estradiolu; ograniczenie: dokument brytyjski, produkt nie jest dopuszczony w Polsce według odczytu rejestru). medicines.org.uk, Sustanon 250 SmPC. Dostęp: 3.10.2026.
Rejestr Produktów Leczniczych (Centrum e-Zdrowia), publiczne API wyszukiwania. Odczyt z 3.10.2026 (rejestr urzędowy; wyszukiwarka publiczna, parametry name= lub commonName=, strona 50 wyników; odczyty z 3.10.2026: name=Omnadren: 5 pozycji, wszystkie Omnadren 250 (pozwolenie krajowe Bausch Health Ireland Ltd. bez terminu ważności oraz pozwolenia na import równoległy, m.in. Delfarma, InPharm, Medezin i Aga Kommerz); name=Sustanon: 0 pozycji; name=Sustanon 250: 0 pozycji; commonName=Testosteroni cipionas: 0 pozycji; Testosteroni propionas i Testosteroni decanoas: po 5 pozycji, wszystkie Omnadren 250; Testosteroni enantas: 2 pozycje (Testosterone enantate EVER Pharma, Testosteronum prolongatum Jelfa); Testosteroni undecanoas: 4 pozycje (Nebido i Testosterone Undecanoate); Testosteronum: 5 pozycji (żele Androtop, Seltigex, Testavan); ograniczenie: stan w dniu odczytu; wpis w rejestrze oznacza pozwolenie na obrót, a nie dostępność w aptekach, wyszukiwarka nie podaje kategorii dostępności). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, zapytanie Omnadren. Dostęp: 3.10.2026.
Grant B., Jayasena C.N., Nag S., Quinton R. Management of non-medical androgen use: a position statement by the Society for Endocrinology. Endocrine Connections 2026;15(9):e260361 (stanowisko towarzystwa naukowego oparte na przeglądzie dowodów: niemedyczne stosowanie androgenów wiąże się z chorobami układu krążenia, erytrocytozą, zaburzeniami lipidowymi, niepłodnością, zaburzeniami seksualnymi i psychicznymi oraz zahamowaniem osi podwzgórze, przysadka, jądra; u większości mężczyzn biochemiczny powrót osi w ciągu około 12 miesięcy od odstawienia, u części utrwalony hipogonadyzm; dowody dla leków wspomagających powrót ograniczone i niskiej jakości; dane dotyczą androgenów ogółem i nie pozwalają przypisać wszystkich opisanych skutków wyłącznie Sustanonowi lub Omnadrenowi; odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/42696286. Dostęp: 3.10.2026.
Smit D.L., Grefhorst A., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Prospective study on blood pressure, lipid metabolism and erythrocytosis during and after androgen abuse. Andrologia 2022;54(4):e14372 (badanie prospektywne HAARLEM: 100 mężczyzn trenujących amatorsko, samodzielnie dobierane sterydy; w trakcie stosowania ciśnienie skurczowe +6,87 mmHg, rozkurczowe +3,17 mmHg, HDL −0,40 mmol/l, wzrost hematokrytu; 3 miesiące po zakończeniu i rok od rozpoczęcia powrót do wartości wyjściowych; bez grupy kontrolnej, obserwacja roczna). europepmc.org/article/MED/35014715. Dostęp: 29.09.2026.
Polska Agencja Antydopingowa (POLADA). Lista zabroniona 2026, polskie tłumaczenie Listy substancji i metod zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej (dokument regulacyjny obowiązujący od 1 stycznia 2026 r.: klasa S1, środki anaboliczne, w tym testosteron, zabroniona w każdym czasie; ograniczenie: tłumaczenie, przy rozbieżnościach wiążąca jest wersja angielska). antydoping.pl, 2026_Lista-zabroniona.pdf. Dostęp: 2.10.2026.
Bhasin S., Brito J.P., Cunningham G.R. i wsp. Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism 2018;103(5):1715–1744 (wytyczne kliniczne opracowane metodą GRADE: rozpoznanie tylko przy objawach i jednoznacznie, powtarzalnie niskim testosteronie; pomiar testosteronu całkowitego rano na czczo i jego powtórzenie; testosteron wolny przy wyniku granicznym lub zmienionym SHBG; stany, w których odradza się rozpoczynanie terapii; cel: stężenie w środku zakresu prawidłowego; plan kontroli w pierwszym roku; zalecenie 2.4 (odczyt ze strony endocrine.org): bez rutynowego leczenia wszystkich mężczyzn po 65. roku życia z niskim testosteronem, decyzja indywidualna przy objawach i powtarzalnie niskich wynikach; ograniczenie: wytyczne amerykańskiego towarzystwa, streszczenie nie podaje progów liczbowych testosteronu ani hematokrytu). europepmc.org/article/MED/29562364. Dostęp: 2.10.2026.
Wu F.C., Farley T.M., Peregoudov A., Waites G.M. Effects of testosterone enanthate in normal men: experience from a multicenter contraceptive efficacy study. World Health Organization Task Force on Methods for the Regulation of Male Fertility. Fertility and Sterility 1996;65(3):626–636 (prospektywne badanie wieloośrodkowe WHO: 271 zdrowych mężczyzn w wieku 21–45 lat, cotygodniowe wstrzyknięcia enantanu testosteronu jako antykoncepcja, interwencja badawcza, nie zalecenie, dawka w opisie oryginału; działania niepożądane zgłaszane przez autorów jako częste: bolesne wstrzyknięcia, trądzik, zmęczenie, przyrost masy ciała; ginekomastia u 24 mężczyzn; wzrost hemoglobiny, spadek objętości jąder; HDL niższy o 14–18% u uczestników spoza Chin; zmiany ustępowały w ciągu 6 miesięcy; autorzy wiążą je z wysokimi szczytami i wahaniami stężenia testosteronu; ograniczenie: badanie bez grupy kontrolnej, jeden ester). europepmc.org/article/MED/8774299. Dostęp: 3.10.2026.
Ohlander S.J., Varghese B., Pastuszak A.W. Erythrocytosis Following Testosterone Therapy. Sexual Medicine Reviews 2018;6(1):77–85 (przegląd piśmiennictwa: ryzyko erytrocytozy u mężczyzn leczonych testosteronem w porównaniu z grupami kontrolnymi dobrze udokumentowane; erytrocytoza częstsza przy krótko działających preparatach wstrzykiwanych niż przy innych postaciach; możliwe mechanizmy: hepcydyna, gospodarka żelazem, erytropoetyna; ograniczone dowody na związek z powikłaniami naczyniowymi; ograniczenie: przegląd narracyjny dotyczący leczenia, nie stosowania pozamedycznego; odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/28526632. Dostęp: 3.10.2026.
Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Disruption and recovery of testicular function during and after androgen abuse: the HAARLEM study. Human Reproduction 2021;36(4):880–890 (prospektywne badanie obserwacyjne: 100 mężczyzn trenujących amatorsko obserwowanych przez rok od rozpoczęcia cyklu; w trakcie cyklu 77% z całkowitą liczbą plemników poniżej 40 mln; testosteron po 3 miesiącach od zakończenia cyklu nieistotnie różny od wyjściowego, po roku od rozpoczęcia cyklu testosteron poniżej normy u 9 mężczyzn (11%), a liczba plemników poniżej 40 mln u 25 (34%), odsetki liczone spośród uczestników z dostępnym wynikiem danego oznaczenia; ograniczenie: krótka obserwacja po cyklu, różne sterydy). europepmc.org/article/MED/33550376. Dostęp: 3.10.2026.
Smit D.L., Buijs M.M., de Hon O., den Heijer M., de Ronde W. Positive and negative side effects of androgen abuse. The HAARLEM study: A one-year prospective cohort study in 100 men. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports 2021;31(2):427–438 (prospektywne badanie kohortowe: 100 mężczyzn rozpoczynających cykl sterydowy, obserwacja przez rok; u 4 poważne zdarzenia niepożądane; trądzik u 28%, ginekomastia u 19%; średni wzrost ALT o 18,7 U/l i kreatyniny o 4,7 µmol/l; po roku częstość obserwowanych skutków wróciła do wartości wyjściowych; ograniczenie: różne sterydy, uczestnicy sami wybierali substancje). europepmc.org/article/MED/33038020. Dostęp: 3.10.2026.
Baggish A.L., Weiner R.B., Kanayama G., Hudson J.I., Lu M.T., Hoffmann U., Pope H.G. Cardiovascular Toxicity of Illicit Anabolic-Androgenic Steroid Use. Circulation 2017;135(21):1991–2002 (badanie przekrojowe: 140 doświadczonych mężczyzn trenujących siłowo w wieku 34–54 lat, 86 stosujących sterydy łącznie co najmniej 2 lata i 54 niestosujących; u stosujących niższa frakcja wyrzutowa lewej komory, średnio 52% wobec 63%, gorsza funkcja rozkurczowa i większa objętość blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych; łączny czas stosowania związany z obciążeniem miażdżycą; ograniczenie: badanie przekrojowe nie rozstrzyga przyczyny, różne sterydy). europepmc.org/article/MED/28533317; pełny tekst: PMC5614517. Dostęp: 3.10.2026.
Alrabadi N., Jarrah M.I., Alzoubi K.H. Acute myocardial infarction with cardiogenic shock in a young physically active physician concurrently using the anabolic steroid sustanon: A case report. Biomedical Reports 2020;13(3):14 (opis przypadku: 26-letni aktywny fizycznie mężczyzna bez klasycznych czynników ryzyka z rozległym zawałem serca i wstrząsem kardiogennym, który przyznał się do wielomiesięcznego stosowania Sustanonu; ból w klatce piersiowej początkowo uznano za ból mięśniowy; później niewydolność serca, skrzeplina w koniuszku i wszczepienie kardiowertera-defibrylatora; ograniczenie: pojedynczy przypadek nie dowodzi związku przyczynowego). europepmc.org/article/MED/32765853; pełny tekst: PMC7391296. Dostęp: 3.10.2026.
Petrovic A., Vukadin S., Sikora R., Bojanic K., Smolic R., Plavec D., Wu G.Y., Smolic M. Anabolic androgenic steroid-induced liver injury: An update. World Journal of Gastroenterology 2022;28(26):3071–3080 (przegląd narracyjny: pochodne testosteronu modyfikuje się m.in. przez alkilację, aby ograniczyć metabolizm w wątrobie, co zwiększa ryzyko hepatotoksyczności; sterydy 17α-alkilowane wywołują charakterystyczną ostrą cholestazę, mało prawdopodobną przy niemodyfikowanym testosteronie podawanym pozajelitowo; większość opisanych przypadków cholestazy, plamicy wątrobowej i guzów wątroby dotyczyła sterydów 17α-alkilowanych, ale plamicę i guzy opisano też po niemodyfikowanym testosteronie, a uszkodzenia wątroby także po preparatach domięśniowych; wśród doustnych wymienia metylotestosteron, oksymetolon, danazol, stanozolol i metandienon; opracowanie oparte głównie na opisach przypadków, bez danych o częstości). europepmc.org/article/MED/36051334. Dostęp: 2.10.2026.
Bond P., Smit D.L., de Ronde W. Anabolic-androgenic steroids: How do they work and what are the risks? Frontiers in Endocrinology 2022;13:1059473 (przegląd narracyjny lekarzy z poradni dla użytkowników sterydów: budowa i działanie sterydów, często używane substancje, 17α-alkilacja zwiększająca biodostępność doustną kosztem hepatotoksyczności, LDL i HDL jako frakcje lipoprotein związane z ryzykiem chorób serca i naczyń; w badaniach doustnych sterydów 17α-alkilowanych spadek HDL i wzrost LDL; enantat testosteronu w dawkach ponadfizjologicznych: spadek HDL w większości badań, LDL na ogół bez zmian; dekanian nandrolonu: HDL i LDL bez zmian w małych badaniach z niskimi dawkami; erytrocytoza, niedobór testosteronu, zaburzenia erekcji, kardiomiopatia; u kobiet zaburzenia cyklu miesiączkowego i wirylizacja, w tym obniżenie głosu uważane za nieodwracalne; aspiryna nie obniża hematokrytu; brak danych własnych). europepmc.org/article/MED/36644692. Dostęp: 2.10.2026.
World Anti-Doping Agency. TUE Physician Guidelines: Male Hypogonadism, wersja 9, styczeń 2026 (wytyczne dla lekarzy i komisji TUE, 14 stron: zasadą jest TUE przy hipogonadyzmie o udokumentowanej przyczynie organicznej; konstytucjonalne opóźnienie dojrzewania jako kategoria szczególna z możliwością czasowego TUE po potwierdzeniu przez pediatrę i endokrynologa, bez leczenia poza początek dojrzewania; brak zgody przy niskim testosteronie czynnościowym, m.in. przy starzeniu się, otyłości, przetrenowaniu, niedożywieniu, nieleczonym bezdechu sennym i stosowaniu androgenów; testosteron całkowity i LH przed godziną 10, dwukrotnie w ciągu 4 tygodni, w odstępie co najmniej tygodnia; brak leczenia alternatywnego spoza listy przy potwierdzonym rozpoznaniu; hipogonadyzm organiczny zwykle długotrwały lub trwały; ograniczenie: dokument dotyczy zawodników, nie ogółu pacjentów). wada-ama.org, TUE Physician Guidelines: Male Hypogonadism. Dostęp: 2.10.2026.
Pecher D., Forsdahl G., Stojanovic B., Gmeiner G. Detection of Testosterone Esters in Urine: Evidence of Trace-Level Detectability in Doping Control Samples. Drug Testing and Analysis 2026;18(9):1157–1162 (badanie metodyczne laboratorium antydopingowego: estry testosteronu nie powstają w organizmie, więc ich wykrycie jest jednoznacznym dowodem podania z zewnątrz; nowa metoda LC-MS/MS wykryła śladowe ilości estrów w moczu z próbek kontrolnych z podwyższonym stosunkiem testosteronu do epitestosteronu; ograniczenie: pierwsze doniesienie, odczyt ze streszczenia). europepmc.org/article/MED/42309655; pełny tekst: PMC13532816. Dostęp: 3.10.2026.
Solheim S.A., Levernaes M.C.S., Mørkeberg J., Juul A., Upners E.N., Nordsborg N.B., Dehnes Y. Stability and detectability of testosterone esters in dried blood spots after intramuscular injections. Drug Testing and Analysis 2022;14(11–12):1926–1937 (badanie metodyczne z grupą placebo: 9 mężczyzn po dwóch wstrzyknięciach Sustanonu 250 i 10 po placebo, interwencja badawcza, nie zalecenie; metoda wykrywała w suchej kropli krwi cztery estry testosteronu; podanie Sustanonu wykrywano u wszystkich uczestników przez co najmniej 5 dni, a trzy estry do 14 dni; propionian u wszystkich tylko przez dobę, do 5 dni u dwóch uczestników; wynik nie wyznacza uniwersalnego czasu wykrywalności; ograniczenie: mała grupa, jedna metoda laboratoryjna). europepmc.org/article/MED/33733610. Dostęp: 3.10.2026.
Magnolini R., Falcato L., Cremonesi A., Schori D., Bruggmann P. Fake anabolic androgenic steroids on the black market: a systematic review and meta-analysis on qualitative and quantitative analytical results found within the literature. BMC Public Health 2022;22(1):1371 (przegląd systematyczny i metaanaliza 19 badań, 5413 próbek sterydów z czarnego rynku w Europie i obu Amerykach, głównie z zabezpieczeń służb: odsetek podróbek w analizach jakościowych z 18 badań średnio 36%, 95% CI 29–43%; odsetek preparatów o zawartości niezgodnej z deklarowaną w analizach ilościowych z 8 badań średnio 37%, 95% CI 17–63%; oszacowania liczone na różnych zestawach próbek, nie sumują się; duża niejednorodność badań; sterydy ogółem). europepmc.org/article/MED/35842594; pełny tekst: PMC9288681. Dostęp: 3.10.2026.
Coimbra M.A., Barbosa F.S., Scheid C., Macedo S.M.D., Yonamine M., Merib J.O., Oliveira T.F., Eller S. Mass spectrometry determination of seized oil-based anabolic-androgenic steroids products. Forensic Science International 2021;328:111012 (badanie analityczne w Brazylii: 115 zabezpieczonych przez policję olejowych preparatów sterydowych; testosteron i jego estry w ponad 50% próbek, poza tym m.in. boldenon, metandienon i trenbolon; stężenia substancji bardzo zmienne i w oznaczonych próbkach niższe od deklarowanych; ograniczenie: jeden kraj, próbki z konfiskat). europepmc.org/article/MED/34587560. Dostęp: 3.10.2026.
Neves D.B.J., Caldas E.D. GC-MS quantitative analysis of black market pharmaceutical products containing anabolic androgenic steroids seized by the Brazilian Federal Police. Forensic Science International 2017;275:272–281 (345 produktów z konfiskat brazylijskiej policji federalnej; około 42% podróbek, 11% zaniżonej jakości; 5 suplementów diety z niezadeklarowanymi sterydami, m.in. metandrostenolonem; inny rynek niż polski). europepmc.org/article/MED/28432962. Dostęp: 29.09.2026.
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 1258 (akt prawny: art. 48 podawanie substancji z grupy S1, S2 lub S4 małoletniemu zawodnikowi albo zawodnikowi bez jego wiedzy; art. 49 udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, i przechowywanie w tym celu bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, obrót bez zezwoleń z prawa farmaceutycznego, przywóz niezgodny z art. 68 prawa farmaceutycznego; kara: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 3; opis nie jest poradą prawną). isap.sejm.gov.pl, Dz.U. 2022 poz. 1258. Dostęp: 2.10.2026.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (załącznik: kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych, warunek: 3 g kreatyny dziennie, osoby dorosłe wykonujące intensywne ćwiczenia; białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej, warunek: żywność będąca co najmniej źródłem białka; oświadczenia dotyczą składnika i warunków jego stosowania, nie czystości produktu w sensie antydopingowym). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 2.10.2026.
Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, tekst skonsolidowany (załącznik: oświadczenie, iż żywność jest źródłem białka, może być stosowane tylko wówczas, gdy co najmniej 12% wartości energetycznej środka spożywczego pochodzi z białka). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 1924/2006. Dostęp: 2.10.2026.
National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjentów, przegląd strony 8.08.2023: wezwanie pogotowia przy nagłym bólu w klatce piersiowej, który nie ustępuje, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców albo występuje z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Chest pain. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Symptoms of a stroke (informacja dla pacjentów, przegląd strony 12.09.2024: opadnięcie jednej strony twarzy, osłabienie ręki, zaburzenia mowy; także osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, utrata widzenia, splątanie; natychmiastowe wezwanie pogotowia; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Symptoms of a stroke. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Pulmonary embolism (informacja dla pacjentów, przegląd strony 25.05.2023: nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu, odkrztuszanie krwi, ból i obrzęk jednej nogi jako objaw zakrzepu; natychmiastowe wezwanie pomocy przy ciężkiej duszności, bólu w klatce lub górnej części pleców, bardzo szybkim biciu serca albo omdleniu; ograniczenie: ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Pulmonary embolism. Dostęp: 2.10.2026.
National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 21.06.2023: obrzęk gardła i języka, trudności w oddychaniu i połykaniu, omdlenie; przy podejrzeniu reakcji anafilaktycznej użycie autowstrzykiwacza z adrenaliną, jeżeli osoba go ma, i natychmiastowe wezwanie pomocy; ograniczenie: ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Anaphylaxis. Dostęp: 2.10.2026.
St John Ambulance. How to do CPR, przegląd kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: gdy osoba dorosła nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, wezwać pomoc i od razu rozpocząć resuscytację; osobę, która nie reaguje, ale oddycha prawidłowo, można ułożyć w pozycji bocznej; ograniczenie: instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, How to do CPR. Dostęp: 2.10.2026.
Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta, Omnadren 250, (30 mg + 60 mg + 60 mg + 100 mg)/ml, roztwór do wstrzykiwań (dokument urzędowy z Rejestru Produktów Leczniczych: objawy zakrzepu krwi, takie jak bolesny obrzęk jednej nogi lub nagła zmiana koloru skóry, nagła duszność, nagły kaszel z możliwym odkrztuszaniem krwi, nagły ból w klatce piersiowej, ciężkie zamroczenie, silny ból brzucha lub nagła utrata widzenia, wymagają niezwłocznego zwrócenia się o pomoc do lekarza; przy bolesnym wzwodzie prącia należy przerwać stosowanie leku; przedawkowanie, czyli zbyt duża dawka albo podawanie leku częściej niż zalecono, może wywołać uporczywy wzwód prącia, a u kobiet chrypkę z możliwą trwałą zmianą głosu, i wymaga przerwania leku; mikrozatorowość płucna po roztworze olejowym rzadko; ograniczenie: dokument dotyczy jednego produktu). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, ulotka Omnadren 250. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Priapism (painful erections) (informacja dla pacjentów, przegląd strony 5.12.2023: erekcja trwająca ponad 3–4 godziny wymaga natychmiastowego leczenia w szpitalu, aby uniknąć trwałego uszkodzenia prącia; nie prowadzić samemu samochodu, poprosić kogoś o podwiezienie lub wezwać karetkę, zabrać przyjmowane leki; ograniczenie: ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Priapism. Dostęp: 3.10.2026.
Ministerstwo Zdrowia. Gdzie uzyskać pomoc psychologiczną i psychiatryczną? (w nagłej sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia numer alarmowy 112; całodobowy telefon 116 123 dla osób dorosłych przeżywających kryzys emocjonalny; publikacja 5.12.2024). gov.pl/web/zdrowie, pomoc psychologiczna i psychiatryczna. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Cellulitis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 18.04.2024: skóra bolesna, gorąca i obrzęknięta wymaga pilnej wizyty u lekarza; wezwanie pogotowia, gdy dołącza się bardzo wysoka temperatura lub dreszcze, szybkie bicie serca lub szybki oddech, zawroty głowy, splątanie albo utrata przytomności; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Cellulitis. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Jaundice (informacja dla pacjentów, przegląd strony 22.01.2024: zażółcenie skóry lub białek oczu, któremu mogą towarzyszyć świąd, ciemniejszy mocz i jaśniejszy stolec, wymaga pilnej wizyty u lekarza; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Jaundice. Dostęp: 3.10.2026.