Ojciec siedzi obok, syn prowadzi. Radiowóz daje sygnał do zatrzymania. Policjant podchodzi do auta, prosi o dokumenty, a następnie wyciąga alkomat. Najpierw bada 17-letniego kierowcę. Wynik: 0,00. Po chwili urządzenie trafia w ręce… ojca siedzącego na fotelu pasażera. To nie scenariusz z filmu, ale nowa rzeczywistość na polskich drogach.
Od 3 marca wchodzą w życie przepisy, które zmienią zasady gry zarówno dla młodych kierowców, jak i ich opiekunów. Zmiany dosięgną również miłośników rowerów i hulajnóg – w tym elektrycznych, miłośników wyścigów ulicami miasta, tych jeźdżących na “podwójnym gazie” oraz rolników.
Prawo jazdy już od 17. roku życia
Najgłośniejszą zmianą jest obniżenie wieku uprawniającego do uzyskania prawa jazdy kategorii B. od dzisiaj 17-latkowie będą mogli legalnie prowadzić samochód – ale wyłącznie na terytorium Polski i pod określonymi warunkami.
Młody kierowca przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania uprawnień (lub do ukończenia 18 lat) nie będzie mógł jeździć samodzielnie. Obowiązkowo musi towarzyszyć mu doświadczony opiekun – osoba, która pełni rolę mentora i współodpowiada za bezpieczeństwo jazdy.
Co ważne, kurs prawa jazdy będzie można rozpocząć maksymalnie trzy miesiące przed ukończeniem 17 lat, a egzamin zdać choćby miesiąc przed urodzinami. W praktyce oznacza to, iż niepełnoletni kierowca może przez pewien czas prowadzić auto jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności – ale wyłącznie z opiekunem u boku.
Pasażer pod alkomat
Największe emocje budzi jednak obowiązek trzeźwości pasażera-opiekuna. Od 3 marca policja podczas kontroli będzie mogła – a w praktyce będzie musiała – zbadać alkomatem nie tylko młodego kierowcę, ale również osobę siedzącą obok.
Opiekun musi spełniać konkretne wymagania:
- mieć co najmniej 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od minimum pięciu lat,
- w ostatnich pięciu latach nie podlegać zakazowi prowadzenia pojazdów,
- być całkowicie trzeźwy – wynik badania nie może wskazać 0,2 promila ani więcej.
W praktyce oznacza to, iż ojciec, matka czy inny dorosły towarzyszący 17-latkowi nie mogą pozwolić sobie choćby na symboliczny kieliszek wina do obiadu, jeżeli później zamierzają pełnić funkcję opiekuna za kierownicą.
Choć przepisy nie precyzują szczegółowych sankcji dla nietrzeźwego pasażera, oczywiste jest, iż w takiej sytuacji jazda nie będzie mogła być kontynuowana, a młody kierowca nie spełni wymagań ustawowych.
Bat na piratów drogowych
Nowelizacja to jednak nie tylko ukłon w stronę młodych kierowców. To przede wszystkim pakiet ostrzejszych regulacji wymierzonych w niebezpieczne zachowania na drogach.
Najważniejsze zmiany obejmują:
- automatyczną utratę prawa jazdy na trzy miesiące za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h poza terenem zabudowanym,
- obniżenie limitu punktów karnych dla świeżo upieczonych kierowców – w pierwszym roku wystarczy 20 punktów, by stracić uprawnienia,
- wprowadzenie definicji „jazdy brawurowej” do kodeksu karnego,
- uznanie nielegalnych wyścigów ulicznych (zarówno udziału, jak i organizacji) za odrębne przestępstwo,
- obowiązek noszenia kasków przez osoby poniżej 16. roku życia na rowerach i hulajnogach oraz zakaz korzystania z hulajnóg elektrycznych przez dzieci do 13 lat,
- podniesienie dopuszczalnej prędkości ciągników rolniczych z przyczepą z 30 do 40 km/h.
To jednak nie wszystko. Jazda z wynikiem co najmniej 1,5 promila alkoholu będzie oznaczać automatyczny przepadek samochodu. Sąd może po prostu orzec konfiskatę pojazdu. Z kolei ignorowanie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów może w skrajnych przypadkach skutkować dożywotnim zakazem siadania za kierownicą.
Większa odpowiedzialność, większe konsekwencje
Nowe przepisy wprowadzają dwie wyraźne tendencje: wcześniejsze dopuszczenie młodych osób do prowadzenia samochodu oraz zdecydowane zaostrzenie odpowiedzialności za niebezpieczne zachowania. 17-latek może szybciej zdobyć samodzielność, ale pod czujnym okiem dorosłego, który sam musi być wzorem do naśladowania.
