Czy to dobry moment na zabieg i od czego w ogóle zacząć? Czy to bezpieczne rozwiązanie? Kto może się zakwalifikować? O najczęstszych obawach i realnych efektach zabiegu opowiada dr Aleksandra Wlaź, chirurg refrakcyjny i Kierownik Medyczny Optegra Warszawa Ochota i Centrum.
Początek roku to dla wielu osób symbol zmiany. Czy rzeczywiście coraz częściej wtedy pada decyzja o laserowej korekcji wzroku?
Zdecydowanie tak. Początek roku sprzyja refleksji nad komfortem życia i zdrowiem. Pacjenci często mówią wprost: "To dobry moment, żeby w końcu coś zmienić". Wzrok ma ogromny wpływ na codzienne funkcjonowanie – pracę, aktywność fizyczną, bezpieczeństwo. jeżeli ktoś od lat walczy z wadą wzroku i noszeniem okularów lub soczewek, nowy rok bywa impulsem, żeby wreszcie sprawdzić, czy można to zmienić na stałe.
Zima to szczególnie trudny czas dla osób w okularach. Co najbardziej im doskwiera?
Lista jest długa i bardzo "życiowa": zaparowane szkła przy każdym wejściu do sklepu czy biura, uciskające oprawki pod czapką, problemy z widzeniem w trakcie jazdy samochodem w deszczu lub śniegu. Do tego sporty zimowe – narty czy snowboard w okularach korekcyjnych są po prostu niewygodne, a soczewki kontaktowe w mrozie i suchym powietrzu też nie zawsze się sprawdzają. Dla wielu osób to właśnie zima jest czasem, kiedy uświadamiają sobie, jak bardzo wada wzroku wpływa na codzienny komfort.
Mimo tych niedogodności wiele osób wciąż odkłada decyzję o zabiegu. Jakie obawy pojawiają się najczęściej?
Najczęściej słyszę obawy dotyczące bezpieczeństwa: czy zabieg boli, czy jest trwały, czy wzrok się "nie popsuje". Pojawiają się też pytania o wiek – czy to już, czy jeszcze nie ten moment. To zupełnie naturalne. Mówimy w końcu o oczach. Dlatego kluczowa jest rzetelna kwalifikacja i rozmowa z lekarzem, który wyjaśni, jak wygląda procedura i czego realnie można się spodziewać.
Od czego powinien zacząć ktoś, kto rozważa laserową korekcję wzroku, ale nie wie, czy w ogóle się kwalifikuje?
Pierwszym krokiem jest wizyta kwalifikacyjna. To bardzo szczegółowy proces diagnostyczny – wykonujemy ponad 20 specjalistycznych badań, które pozwalają dokładnie ocenić stan oczu, m.in. grubość i kształt rogówki, stabilność wady wzroku czy ewentualne przeciwwskazania. Dopiero na tej podstawie możemy odpowiedzieć, czy laserowa korekcja jest bezpieczna i jaka metoda będzie najlepsza dla konkretnej osoby.
Czy laserowa korekcja wzroku to faktycznie pożegnanie z okularami na zawsze?
W przypadku krótkowzroczności, nadwzroczności czy astygmatyzmu celem zabiegu jest jak najlepsze widzenie bez okularów i soczewek – i w ogromnej większości przypadków ten cel osiągamy. Trzeba jednak pamiętać o naturalnych procesach związanych z wiekiem, takich jak prezbiopia, czyli pogorszenie widzenia z bliska po 40. roku życia. O tym zawsze rozmawiamy z pacjentami otwarcie, żeby decyzja była świadoma.
Czy każdą wadę da się skorygować laserowo? Czy tylko niewielką krótkowzroczność?
Laserowa korekcja wzroku to bardzo skuteczna metoda, ale nie każda wada wzroku kwalifikuje się do takiego leczenia. Zakres możliwej korekcji zależy od rodzaju i stopnia wady, a przede wszystkim od indywidualnych parametrów rogówki każdego pacjenta.
Laserowa korekcja wzroku może być stosowana u pacjentów z krótkowzrocznością, nadwzrocznością oraz astygmatyzmem. W przypadku krótkowzroczności możliwe jest korygowanie zarówno niewielkich, jak i umiarkowanych wad, a także części wyższych wartości. Przy bardzo dużej krótkowzroczności – zwykle powyżej -8 do -10 dioptrii – zabieg laserowy może nie być najlepszym rozwiązaniem ze względów bezpieczeństwa. Każdy przypadek oceniany jest indywidualnie, z uwzględnieniem m.in. grubości i kształtu rogówki oraz innych parametrów oka.
Laser pozwala również skutecznie korygować nadwzroczność. Najczęściej dotyczy to mniejszych wad, do około +3 dioptrii, choć przy sprzyjających warunkach anatomicznych możliwa jest także korekcja wyższych wartości, choćby do +5 dioptrii.
Astygmatyzm, wynikający z nieregularnego kształtu powierzchni optycznych oka, jest korygowany podczas tego samego zabiegu, co krótkowzroczność lub nadwzroczność – bez potrzeby oddzielnych procedur.
Warto podkreślić, iż kwalifikacja do laserowej korekcji wzroku nie opiera się wyłącznie na "liczbie dioptrii". najważniejsze znaczenie mają indywidualne parametry oka, takie jak grubość i krzywizna rogówki, głębokość przedniej komory czy ogólny stan zdrowia narządu wzroku. jeżeli laser nie jest optymalnym rozwiązaniem, lekarz może zaproponować inne, nowoczesne metody korekcji – na przykład wszczepienie soczewek fakijnych lub refrakcyjną wymianę soczewki (RLE).
Laserowa korekcja wzroku to skuteczna i bezpieczna opcja dla bardzo wielu pacjentów, jednak ostateczna decyzja zawsze zapada po szczegółowej, indywidualnej konsultacji okulistycznej.
Jak wygląda sam zabieg z perspektywy pacjenta? Czy jest się czego bać?
To jeden z tych momentów, które pacjenci wspominają słowami: "To już?". Zabieg trwa kilka–kilkanaście minut, wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym w postaci kropli, więc nie boli. Stres zwykle pojawia się przed wejściem na salę, ale gwałtownie mija. Poprawa widzenia często jest zauważalna już w pierwszych godzinach po zabiegu.
Czy zima jest dobrym momentem na laserową korekcję wzroku? Wiele osób obawia się rekonwalescencji.
Zima jest jak najlepszym momentem. Po zabiegu przez krótki czas zalecamy ograniczenie intensywnej aktywności fizycznej, ale większość pacjentów gwałtownie wraca do codziennych obowiązków. Co więcej, mniejsze nasłonecznienie bywa choćby korzystne. A perspektywa wejścia w wiosnę i lato bez okularów dla wielu osób jest bardzo motywująca.
Komu szczególnie poleciłaby Pani rozważenie takiego zabiegu?
Osobom aktywnym, uprawiającym sport, pracującym przy komputerze, często podróżującym, ale też tym, którzy po prostu są zmęczeni codziennymi kompromisami związanymi z okularami. jeżeli ktoś marzy o tym, by wyjść zimą na spacer, założyć czapkę czy kask narciarski bez walki z oprawkami, warto przynajmniej sprawdzić swoje możliwości.
Jaką jedną radę dałaby Pani osobom, które od lat noszą okulary i wciąż się wahają?
Nie podejmować decyzji na podstawie strachu czy mitów. Najlepiej umówić się na konsultację, zadać wszystkie pytania i poznać fakty. choćby jeżeli ktoś ostatecznie nie zdecyduje się na zabieg, zyska wiedzę o swoim wzroku. A bardzo często okazuje się, iż największą barierą była po prostu niewiedza.
