Doskonale znosi suszę i wysokie temperatury, bardzo gwałtownie rośnie i dojrzewa choćby na słabych glebach i nadaję się na wartościową dla zdrowia kaszę – proso, jedno z najstarszych zbóż na świecie wraca na nasze pola i zdaniem ekspertów ze Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, rolnicy coraz chętniej interesują się jego uprawą.
Nie bez powodu proso jest bohaterem piosenki o góralach, którzy sieją proso. Na słabych glebach w górzystych terenach, gdzie warstwa próchnicza jest płytka i przy surowym górskim klimacie, od wieków udawało się ono na polach znakomicie, dostarczając cennego ziarna. Bardzo często uprawiane w systemie rolnictwa ekologicznego.
– Proso jest pradawnym zbożem, pochodzącym z Chin i uprawianym od 12 tysięcy lat. gwałtownie rozprzestrzeniło się w Azji, bo gwałtownie dojrzewa, dobrze plonuje i jest odporne na susze i upały – mówi Krzysztof Domagała, ekspert ze Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach.
Jak opowiada ekspert, gdy proso dotarło do Europy, gwałtownie podbiło gusta kulinarne Europejczyków. W średniowieczu na ziemiach polskich szczególną popularnością cieszyły się jagły, które mielono na mąkę, wyrabiano z nich kaszę, zaś odpadami karmiono głównie drób.
Jakie wartości ma proso?
– Proso ma wiele cennych walorów odżywczych. Cenią go osoby uczulone na gluten, chore na celiakię, ponieważ ta roślina jest pozbawiona tego składnika. Jest w nim sporo witamin z grupy B: B1, B2, B6, witamina K, kwas foliowy, a także składniki mineralne – magnez, potas, wapń, żelazo, miedź i cynk. Udział tego zboża w diecie uzupełnia dzienną podaż białka roślinnego oraz kwasów tłuszczowych Omega-3 i Omega-6. Kasza jaglana jest doskonałym źródłem magnezu, który obniża ciśnienie krwi i sprawia, iż spada ryzyko wystąpienia zawału serca czy miażdżycy. Zboże to dostarcza nam także potasu, który utrzymuje ciśnienie krwi na bezpiecznym poziomie i dodatkowo rozszerza naczynia krwionośne. Uregulowanie ciśnienia krwi i usprawnienie pracy układu krwionośnego to dobry sposób na ochronę naszego serca. Prawidłowy poziom cholesterolu ma duży wpływ na zdrowie serca. Regularne spożywanie kaszy jaglanej znacznie obniża ryzyko wystąpienia cukrzycy typu drugiego. Dzieje się tak za sprawą wysokiej zawartości magnezu. Minerał ten zwiększa wrażliwość na insulinę, dzięki czemu skutecznie zapobiega pojawieniu się tej choroby.
Zawarty w wyrobach z prosa błonnik skutecznie usuwa z organizmu cholesterol LDL, zwiększając jednocześnie poziom bezpiecznego cholesterolu HDL, błonnik poprawia funkcjonowanie układu pokarmowego. Dieta bogata w błonnik zapobiega wzdęciom, zaparciom i bólom brzucha. reguluje system trawienny, zwiększa wchłanianie substancji odżywczych w jelitach i zmniejsza ryzyko wystąpienia wrzodów żołądka lub raka jelita grubego. Sprawne trawienie i wydalenie toksyn wspiera pracę wątroby i nerek, co znacznie poprawia metabolizm i ogólne samopoczucie. Badania naukowe wykazały, iż zawarty w ziarnach prosa błonnik, poza usprawnianiem działania naszego układu pokarmowego, posiada także adekwatności antynowotworowe. Proso dzięki zawartości przeciwutleniaczy może skutecznie zneutralizować wolne rodniki oraz wspomóc usuwanie z organizmu toksycznych substancji. Zawarta w tym zbożu kwercetyna, kurkumina, kwas elagowy oraz inne katechiny to składniki, które wspomogą dietę odtruwającą organizm. Badania naukowe wykazały, iż proso znacznie poprawia jakość życia osób chorych na astmę – wylicza cenne zalety Krzysztof Domagała.
Co istotne, proso jest bardzo często uprawiane w systemie rolnictwa ekologicznego. Może być uprawiane w systemie zrównoważonym, ponieważ w procesie uprawy wykorzystuje się ograniczoną ilość środków ochrony roślin i nawozów. Dobrze radzi sobie w warunkach okresowej suszy i wysokiej temperatury.
