Ruszają szczepienia przeciw COVID-19. istotny komunikat Ministerstwa Zdrowia

Ministerstwo Zdrowia opublikowało Komunikat nr 39 (z dnia 7 września 2026 r.) określający zasady organizacji i realizacji zalecanych szczepień ochronnych przeciw COVID-19 w nadchodzącym sezonie epidemicznym 2026/2027.

Poniżej znajduje się szczegółowe opracowanie zawierające najważniejsze informacje dotyczące schematów dawkowania, grup priorytetowych, zasad zapisów dla pacjentów oraz procedur logistycznych dla placówek medycznych i aptek.

Finansowanie i podstawa naukowa programu

W sezonie 2026/2027 szczepienia przeciw COVID-19 pozostają bezpłatne i zalecane dla uprawnionych pacjentów:

• Zakup preparatów: Szczepionki zostały zakupione bezpośrednio ze środków budżetowych Ministra Zdrowia.

• Finansowanie świadczenia: Koszty kwalifikacji lekarskiej oraz wykonania szczepienia pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Decyzja i wytyczne zawarte w komunikacie opierają się na najnowszych wskazaniach ekspertów i instytucji medycznych:

• Stanowisku Zespołu do spraw Szczepień Ochronnych z dnia 3 września 2026 r.

• Wytycznych Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych (PTEiLChZ) na rok 2025.

• Zaleceniach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na rok 2026.

• Rekomendacjach Grupy Zadaniowej ds. Sytuacji Nadzwyczajnych (ETF) działającej przy Europejskiej Agencji Leków (EMA).

Stosowany preparat i schematy dawkowania

W sezonie 2026/2027 podstawowym preparatem jest jednodawkowa szczepionka Spikevax XFG (Moderna) dostarczana w gotowych ampułko-strzykawkach (PFS).

Schemat dawkowania według grup wiekowych:

1. Osoby w wieku 12 lat i starsze:

   • Dawka podstawowa: 1 dawka 0,5 ml (50 mikrogramów).

   • Osoby z ciężkim niedoborem odporności: Możliwość podania dodatkowej dawki w minimalnym odstępie 2 miesięcy od poprzedniego szczepienia (o kwalifikacji i indywidualnym postępowaniu każdorazowo decyduje lekarz).

2. Dzieci w wieku od 6 miesięcy do 4 lat:

   • Bez historii szczepień: Schemat dwudawkowy – 2 dawki po 0,25 ml w odstępie co najmniej 28 dni.

   • Z historią szczepień lub przebyłym zakażeniem SARS-CoV-2: 1 dawka 0,25 ml.

   • Z ciężkim niedoborem odporności (bez historii szczepień): Trzecią dawkę można podać po upływie co najmniej 28 dni od podania drugiej dawki.

3. Dzieci w wieku od 5 do 11 lat:

   • Standardowo: 1 dawka 0,25 ml.

   • Z ciężkim niedoborem odporności: Dodatkową dawkę (0,25 ml) można podać po upływie co najmniej 2 miesięcy od ostatniej dawki.

Grupy priorytetowe i zalecenia kliniczne

Szczepienia są zalecane dla całej populacji, ze szczególnym wskazaniem dla grup narażonych na ciężki przebieg choroby, hospitalizację oraz powikłania:

• Seniorzy: Osoby w wieku powyżej 60 lat, a w szczególności osoby w wieku 75 lat i starsze.

• Pacjenci z chorobami współistniejącymi:

  • Cukrzyca,

  • Przewlekłe choroby układu oddechowego, nerek oraz wątroby,

  • Choroby układu sercowo-naczyniowego,

  • Otyłość olbrzymia ($\text{BMI} \ge 40$),

  • Zaburzenia neurorozwojowe,

  • Aktywna choroba nowotworowa,

  • Stan immunosupresji (wynikający z choroby lub stosowanego leczenia).

• Placówki opieki długoterminowej: Pensjonariusze oraz ich bezpośredni opiekunowie.

• Kobiety w ciąży: Szczepienie chroni matkę oraz zapewnia bierną ochronę przeciwciałami u niemowląt.

• Pracownicy ochrony zdrowia: Osoby mające bezpośredni kontakt z pacjentami lub pensjonariuszami opieki długoterminowej.

Jednoczesne podanie szczepionki przeciw COVID-19 oraz sezonowej szczepionki przeciw grypie jest postępowaniem powszechnie zalecanym i bezpiecznym. Szczepionkę przeciw COVID-19 można podawać w dowolnym czasie przed lub po podaniu innych szczepionek (żywych, inaktywowanych oraz zalecanych kobietom w ciąży).

Informacje organizacyjne dla Pacjentów

• Brak e-skierowania: Szczepienia wykonywane są bez konieczności posiadania e-skierowania.

• Brak kwestionariusza wywiadu: Papierowy kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego nie obowiązuje.

• Zapisy na szczepienie: Pacjenci umawiają się bezpośrednio w wybranym punkcie szczepień – w przychodni POZ lub w aptece ogólnodostępnej. O ewentualnym uruchomieniu zapisów przez IKP/mojeIKP (Centralna e-Rejestracja) Ministerstwo Zdrowia poinformuje osobnym komunikatem.

• Rejestracja w systemie: Informacja o kwalifikacji oraz wykonaniu szczepienia jest obligatoryjnie wprowadzana do e-Karty Szczepień.

• Zakup własny w aptece: jeżeli pacjent samodzielnie zakupi szczepionkę dostępną w sprzedaży aptecznej, usługa jej podania w aptece jest rozliczana przez NFZ na takich samych zasadach jak w przypadku szczepionki od Ministra Zdrowia (pacjent ubezpieczony nie płaci za podanie). W POZ usługa rozliczana jest w ramach stawki kapitacyjnej.

• Osoby nieubezpieczone: Pacjenci bez prawa do świadczeń finansowanych ze środków publicznych nie są uprawnieni do bezpłatnego preparatu ani do finansowania usługi przez NFZ – ponoszą pełny koszt szczepionki oraz jej podania.

Wytyczne logistyczne dla Punktów Szczepień

1. Dystrybucja i zimny łańcuch:

   • Szczepionki są przechowywane w stanie zamrożenia przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych (RARS).

   • Po rozmrożeniu są przekazywane kaskadowo: Centralna Baza Rezerw Sanitarno-Epidemiologicznych w Porębach k. Zduńskiej Woli => WSSE => PSSE.

   • Punkty szczepień odbierają preparaty z adekwatnej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (PSSE) transportem własnym w warunkach zimnego łańcucha.

   • Okres ważności szczepionki po rozmrożeniu wynosi 30 dni.

2. Opakowania i wyposażenie:

   • Dawki dla osób od 12 lat dostarczane są w ampułko-strzykawkach pakowanych po 10 sztuk.

   • Dawki dziecięce dostarczane są w ampułko-strzykawkach pakowanych po 1 sztuce.

   • Punkty szczepień zapewniają we własnym zakresie sprzęt jednorazowy (strzykawki, igły) oraz materiały opatrunkowe.

3. Harmonogram składania zamówień (PUE RARS):

   • Szczepionki dla dorosłych (12+): Składanie zamówień rusza 11 września 2026 r.

   • Szczepionki dla dzieci: Składanie zamówień rusza 29 września 2026 r.

   • Tygodniowe okno zamówień: Zamówienia w systemie PUE RARS zamykane są w każdy czwartek o godzinie 12:00.

   • Podmioty nieposiadające jeszcze konta w systemie PUE RARS składają wniosek o dostęp na adres: [email protected].

Podsumowanie kluczowych dat i wymagań: