Od 1 maja 2026 roku na terenie Unii Europejskiej wejdą w życie surowe przepisy dotyczące stosowania srebra w kosmetykach. W rezultacie wiele popularnych produktów z tym składnikiem zostanie wycofanych ze sprzedaży.
Najnowsze rozporządzenie unijne, znane jako Omnibus VIII, aktualizuje przepisy bezpieczeństwa, eliminując substancje potencjalnie szkodliwe dla zdrowia. Zmiany te obejmują przede wszystkim srebro w produktach kosmetycznych – producenci, dystrybutorzy i apteki muszą dostosować swoje zapasy do nowych wymagań przed majem.
Po tej dacie wszystkie produkty niespełniające norm zostaną usunięte z półek sklepów i aptek.
Nowe regulacje prawne a srebro w kosmetykach
Przepisy klasyfikują srebro ze względu na rozmiar cząstek, co decyduje o dopuszczeniu do obrotu. Zgodnie z nowymi zasadami obowiązują następujące ograniczenia:
- Nanosrebro (1–100 nm) – całkowity zakaz stosowania.
- Srebro lite (powyżej 1 mm) – całkowity zakaz.
- Srebro w proszku (100 nm–1 mm) – dopuszczone warunkowo z rygorystycznymi limitami.
Dla srebra w proszku maksymalne stężenie wynosi 0,05% w pastach do zębów i płynach do płukania ust oraz 0,2% jako barwnik (INCI: CI 77820) w kosmetykach do ust i cieniach do powiek. Przekroczenie tych wartości czyni produkt nielegalnym.
Kategorie srebra i obowiązujące zakazy
Zmiany wynikają z klasyfikacji srebra jako substancji CMR kategorii 2, czyli potencjalnie toksycznej dla rozrodczości. Choć srebro ceniono za adekwatności antybakteryjne w dermatologii i kosmetyce, nowe badania toksykologiczne wskazują na jego ryzyka.
Największe obawy budzą nanocząsteczki srebra, które łatwo przenikają przez bariery biologiczne organizmu, gromadząc się w narządach wewnętrznych i potencjalnie uszkadzając DNA (działanie genotoksyczne).
Toksyczny potencjał srebra w kosmetykach
Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) w raporcie SCCS/1665/24 potwierdza zagrożenia:
„W świetle dostępnych danych i klasyfikacji srebra jako substancji toksycznej dla rozrodczości kategorii 2, SCCS uznaje nanosrebro za niebezpieczne powyżej 0,2% w kosmetykach spłukiwanych i 0,3% w niespłukiwanych, stosowane samodzielnie lub w połączeniu.”
Z powodu braków w badaniach SCCS odmówił zatwierdzenia bezpieczeństwa srebra koloidalnego, co skutkuje jego zakazem.
Komitet Naukowy SCCS: stanowisko wobec srebra w kosmetykach
Nowe przepisy mocno wpłyną na branżę kosmetyczną. Z rynku znikną m.in.:
- dezodoranty z jonami srebra,
- kosmetyki przeciwtrądzikowe na bazie nanosrebra,
- kremy, balsamy i maści antybakteryjne ze srebrem,
- lakiery hybrydowe i pyłki do manicure z prawdziwym srebrem (INCI: Silver) dla efektów „mirror” czy „chrome”.
Inspektoraty sanitarne zapowiadają wzmożone kontrole, by egzekwować zakazy i usuwać niedozwolone produkty.
Produkty, które znikną z rynku
Nowe wymogi to logistyczne wyzwanie dla producentów i salonów urody. Wymagana jest kosztowna reformulacja receptur, by spełnić standardy bezpieczeństwa.
Firmy oferujące niezgodne produkty po 1 maja grożą wysokie grzywny, interwencje sanepidu lub blokady dystrybucji.
Właścicielom gabinetów kosmetycznych zaleca się weryfikację Kart Charakterystyki Produktów i żądanie od hurtowników deklaracji braku zakazanych form srebra.
