Podatek cukrowy pójdzie w górę. Pieniądze mają zasilić NFZ

Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w ustawie o zdrowiu publicznym, który zakłada podwyższenie tzw. podatku cukrowego i rozszerzenie katalogu produktów objętych opłatą. Nowe przepisy mają ograniczać spożycie słodzonych produktów i napojów, a dodatkowe wpływy – zasilić Narodowy Fundusz Zdrowia.

Tzw. podatek cukrowy funkcjonuje w Polsce od 2021 r. Jego głównym celem jest ograniczenie konsumpcji słodzonych napojów poprzez zwiększenie ich ceny oraz zachęcanie producentów do zmniejszania zawartości cukru. Opłata ma również generować środki przeznaczane na działania związane z profilaktyką i ochroną zdrowia. Teraz rząd planuje istotnie podnieść jej stawki i objąć nią kolejne grupy produktów.

Wyższe stawki i więcej produktów objętych opłatą

Zgodnie z przyjętym przez Radę Ministrów projektem, stawka opłaty stałej za zawartość cukrów do 5 g w 100 ml napoju lub za obecność substancji słodzącej wzrośnie z 50 do 70 groszy za litr. Z kolei opłata zmienna za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml zwiększy się z 5 do 10 groszy. Znacznie wyższa będzie również opłata za kofeinę lub taurynę – z 10 groszy do 1 zł za litr. Maksymalna wysokość opłaty wzrośnie natomiast z 1,20 zł do 1,80 zł za litr napoju.

Projekt zakłada także rozszerzenie katalogu produktów objętych opłatą. Znajdą się w nim m.in. wysoko słodzone syropy owocowe zawierające jedynie śladowe ilości soku, sprzedawane jako suplementy diety, a także wszystkie rodzaje koncentratów – płynne, półpłynne i stałe. W przypadku koncentratów przewidziano jednolitą stawkę 3 zł za litr lub kilogram.

– Zmiany mają zachęcać producentów do ograniczania zawartości cukru i innych składników nadających napojom słodki smak – wskazała Rada Ministrów.

Projekt przewiduje również objęcie opłatą napojów zawierających co najmniej 20% soku i do 5 g cukru w 100 ml o ile dodano do nich substancje słodzące, kofeinę lub taurynę. w tej chwili takie produkty mogą korzystać ze zwolnienia.

Pieniądze z opłaty mają trafić na zdrowie

Jednym z założeń projektu jest przeznaczenie wyższych wpływów z opłaty na działania związane z profilaktyką, edukacją zdrowotną oraz leczeniem chorób powiązanych z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Środki mają zasilić Narodowy Fundusz Zdrowia.

– Wyższe wpływy z opłaty zasilą Narodowy Fundusz Zdrowia i zostaną przeznaczone m.in. na profilaktykę, edukację zdrowotną oraz leczenie chorób związanych z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi – poinformowano.

Jeżeli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie, nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Dla producentów oznacza to zmianę zasad naliczania opłaty, a dla konsumentów – potencjalnie wyższe ceny części słodzonych napojów i produktów.

Mniej cukru to także potencjalna korzyść dla zdrowia jamy ustnej

W uzasadnieniu zmian rząd wskazał przede wszystkim na problem nadwagi i otyłości oraz związane z nimi ryzyko chorób przewlekłych, w tym cukrzycy i chorób układu krążenia. Częste spożywanie słodzonych napojów jest jednym z czynników sprzyjających nadmiernej podaży kalorii.

Z punktu widzenia stomatologii ograniczenie takich produktów ma jednak jeszcze jeden istotny wymiar – cukry, szczególnie cukry wolne, są ważnym czynnikiem rozwoju próchnicy. Znaczenie ma nie tylko ilość spożywanego cukru, ale również częstotliwość jego przyjmowania. Regularne sięganie po słodzone napoje oznacza powtarzającą się ekspozycję zębów na niekorzystne warunki.

Ograniczenie dostępności i konsumpcji napojów zawierających duże ilości cukru może więc wpisywać się również w działania profilaktyczne istotne dla zdrowia jamy ustnej.

Źródło: https://www.gov.pl/web/premier