Choroba afektywna dwubiegunowa, dawniej nazywana chorobą maniakalno-depresyjną, to zaburzenie psychiczne, które dotyka miliony ludzi na całym świecie. Charakterystyczne dla niej są skrajne wahania nastroju – od okresów euforii, energii i pobudzenia, po głęboką depresję i apatię. Te zmiany mogą sprawiać, iż osoba chorująca wydaje się „o dwóch twarzach” – zupełnie inna w różnych momentach życia.
Co to jest choroba afektywna dwubiegunowa?
Choroba dwubiegunowa jest przewlekłym zaburzeniem nastroju, które objawia się naprzemiennymi epizodami manii (lub hipomanii – łagodniejszej formy manii) oraz depresji. W okresach maniakalnych osoba może być nadmiernie pobudzona, pewna siebie, mówić gwałtownie i podejmować ryzykowne decyzje. W epizodach depresyjnych doświadcza smutku, braku energii, poczucia bezwartościowości, a czasem myśli samobójczych.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Przyczyny choroby dwubiegunowej są złożone i obejmują czynniki genetyczne, biologiczne i środowiskowe. Często występuje u osób, których bliscy mają podobne zaburzenia nastroju. Równocześnie stres, traumatyczne doświadczenia czy brak równowagi w codziennym życiu mogą wywoływać lub nasilać epizody maniakalne i depresyjne.
Objawy, na które warto zwrócić uwagę
-
Epizody manii/hipomanii: nadmierna pewność siebie, brak potrzeby snu, przyspieszona mowa, impulsywność, nadmierne wydatki.
-
Epizody depresji: smutek, utrata zainteresowań, brak energii, trudności w podejmowaniu decyzji, myśli samobójcze.
-
Zmienne nastroje: nagłe przejścia od euforii do przygnębienia bez wyraźnej przyczyny.
Skutki dla życia codziennego
Nieleczona choroba dwubiegunowa może prowadzić do problemów w pracy, szkole i relacjach interpersonalnych. Osoba chora może mieć trudności w utrzymaniu stałych związków, stabilnej kariery zawodowej i poczucia własnej wartości. Jednak przy odpowiedniej terapii i wsparciu wiele osób prowadzi pełne, satysfakcjonujące życie.
Jak wspierać osoby z chorobą dwubiegunową
-
Edukacja: poznanie choroby pomaga lepiej rozumieć zachowania osoby chorej.
-
Empatia i cierpliwość: wahania nastroju nie są świadomym wyborem osoby chorej.
-
Wsparcie terapeutyczne: leczenie farmakologiczne i psychoterapia znacząco poprawiają jakość życia.
-
Regularny tryb życia: sen, dieta i aktywność fizyczna mogą łagodzić epizody.
Choroba afektywna dwubiegunowa to poważne, ale możliwe do kontrolowania zaburzenie psychiczne. Osoba „o dwóch twarzach” nie jest wroga ani manipulująca – doświadcza głębokich zmian nastroju, które wymagają zrozumienia, wsparcia i profesjonalnej opieki. Świadomość objawów i dostęp do terapii pozwala osobom chorym prowadzić stabilne i satysfakcjonujące życie, mimo wyzwań, jakie niesie ta choroba.
