Jak rozpoznać stłuszczenie wątroby?
Stłuszczenie wątroby rozwija się najczęściej bezobjawowo, jednak mimo to może prowadzić do poważnych chorób, takich jak marskość czy rak wątroby. Ten problem dotyka nie tylko dorosłych, ale także coraz młodsze osoby, w tym dzieci, co staje się wyzwaniem zdrowotnym na światową skalę — już blisko 25% populacji świata boryka się z tym schorzeniem.
Najnowsze badania wskazują na szczególny sygnał ostrzegawczy, który może pomóc w szybkim wykryciu choroby. Naukowcy zwrócili uwagę na zaburzenia snu. W publikacji w czasopiśmie „Frontiers in Network Physiology” wykazano, iż osoby cierpiące na niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) mają inny rytm snu niż zdrowi ludzie.
Po raz pierwszy dzięki całodobowej aktygrafii wykazaliśmy, iż u pacjentów z MASLD występuje znaczne przerywanie snu na skutek częstych przebudzeń oraz podwyższonej czujności — tłumaczy dr Sofia Schaeffer z Uniwersytetu w Bazylei.
Z badań wynika, iż osoby z tą chorobą budzą się w nocy choćby o 55% częściej niż osoby zdrowe, a dodatkowo w ciągu dnia częściej i dłużej śpią. Aż 32% pacjentów z MASLD skarży się na krótki i niespokojny sen oraz problemy z zasypianiem, podczas gdy w grupie kontrolnej dotyczy to zaledwie 6% badanych. Mimo to nie pozostało jasne, czy zaburzenia snu powodują chorobę, czy stanowią jej konsekwencję.
Skala problemu: 9 milionów Polaków
Problem stłuszczenia wątroby powiększa się niezwykle szybko. Zgodnie z prognozami do 2040 roku ta choroba może dotyczyć ponad połowy dorosłych na całym świecie. W Polsce MASLD już teraz obejmuje blisko 9 milionów osób.
Profesor Michał Grąt z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnia, iż najważniejszym czynnikiem napędzającym tę epidemię jest otyłość. Zwraca uwagę, iż konsekwencją tego jest między innymi większa liczba przeszczepów wątroby spowodowanych niewydolnością tego narządu.
Proces chorobowy wygląda następująco: najpierw w komórkach wątroby odkłada się tłuszcz, następnie pojawia się stan zapalny, uszkodzenia hepatocytów i włóknienie, a w końcowej fazie rozwija się marskość wątroby.
Również dr hab. Jerzy Jaroszewicz, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego, alarmuje o rosnącym ryzyku raka wątroby:
Rak ten należy do najbardziej śmiertelnych nowotworów — około 90% chorych umiera w ciągu roku od diagnozy. w tej chwili dynamicznie rośnie liczba pacjentów, a główną przyczyną są zaburzenia metaboliczne — podkreśla profesor Jaroszewicz.
Co istotne, chociaż zakażenia wirusem HCV odpowiadają za większość przypadków raka wątrobowokomórkowego, tempo wzrostu osób ze stłuszczeniem jest w tej chwili największym zagrożeniem. Polska niemal dorównuje w tym względzie Stanom Zjednoczonym, gdzie epidemia otyłości i stłuszczenia jest już ugruntowana.
Ekspert wskazuje, iż w ciągu pięciu lat stłuszczenie może dotyczyć choćby 10 milionów Polaków, z czego około pół miliona może cierpieć na marskość. Co więcej, wśród chorych są coraz częściej osoby młode, choćby poniżej 40. roku życia.
Stłuszczenie wątroby można cofnąć!
Obecnie nie istnieje żaden cudowny lek, który pozwoliłby gwałtownie „odtłuścić” wątrobę. Jak podkreśla profesor Grąt, najważniejszym i zarazem najtrudniejszym „lekarstwem” pozostaje zmiana stylu życia przez pacjenta.
Podstawową rolę odgrywają odpowiednia dieta i regularna aktywność fizyczna. Dietetyk dr Szymon Suwała niedawno wyjaśniał, iż najlepsze efekty daje dieta śródziemnomorska, która jednocześnie odwraca stłuszczenie, zapalenie i włóknienie wątroby.
Redukcja masy ciała ma ogromne znaczenie — utrata już 5% ciężaru ciała powoduje cofnięcie się MASLD u ponad 60% pacjentów w ciągu roku, a utrata 10% wagi ciała to poprawa u aż 90% chorych! Regularne ćwiczenia i wzmacnianie mięśni także korzystnie wpływają na funkcjonowanie wątroby.
Warto zwrócić uwagę, iż osoby ze stłuszczeniem wątroby są bardziej narażone na rozwój cukrzycy, przewlekłej choroby nerek czy problemów z układem krążenia. Stłuszczenie często współistnieje też z chorobami trzustki, jelita grubego oraz insulinoopornością, dlatego kompleksowa profilaktyka i leczenie jest tak ważne.
Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia warto skonsultować się ze specjalistą.
