Warzywa krzyżowe – takie jak brokuły, jarmuż czy kalafior – mogą pełnić rolę naturalnego środka profilaktyki próchnicy. Zawarty w nich diindolilometan (DIM) wykazuje zdolność redukcji biofilmu tworzonego przez Streptococcus mutans, co może stanowić przełom w naturalnych metodach wspierania zdrowia jamy ustnej.
Jedzenie odpowiednich warzyw może pomóc w zapobieganiu rozwojowi próchnicy. Wykazano, iż warzywa krzyżowe mogą ograniczać odkładanie się płytki nazębnej, a tym samym zmniejszać częstość występowania próchnicy w populacji.
W badaniu zespołu naukowców z Izraela, Chin i Singapuru wskazano, iż sałatka z jarmużu czy porcja kalafiora ma pozytywny wpływ na zdrowie jamy ustnej. Naukowcy wykazali, iż diindolilometan (DIM) – naturalny związek występujący w wielu warzywach krzyżowych – może ograniczać tworzenie biofilmu. Oznacza to, iż spożywanie brokułów lub rukoli poprawia zdrowie jamy ustnej i pomaga uniknąć próchnicy.
DIM – wróg bakterii próchnicotwórczych
Badacze zwracają szczególną uwagę na potencjał tych warzyw w poprawie zdrowia jamy ustnej populacji w rejonach, gdzie dostęp do opieki dentystycznej jest ograniczony. Testy laboratoryjne wykazały, iż DIM może niszczyć choćby do 90% biofilmu tworzonego przez Streptococcus mutans – główny patogen odpowiedzialny za próchnicę. W badaniach dowiedziono, iż DIM niemal całkowicie zakłócał wzrost i adhezję S. mutans do powierzchni zęba.
Ponieważ diindolilometan występuje naturalnie w warzywach, jest związkiem o bardzo niskiej toksyczności. Niemniej jednak naukowcy podkreślają, iż należy minimalizować jego ogólnoustrojowe wchłanianie i opracować formułę przeznaczoną do stosowania miejscowego.
We wspomnianej pracy autorów z Izraela i państw azjatyckich podano: – Analiza i charakterystyka adekwatności wirulencji S. mutans pokazują, iż ta cecha sprzyja namnażaniu bakterii i tłumaczy ich zdolność do przetrwania w środowisku, które dla wielu innych bakterii bytujących w jamie ustnej jest zabójcze. Zdolność S. mutans do tolerowania kwaśnego środowiska jest uznawana za główny czynnik wirulencji tej bakterii.
– Dlatego zbadano przeżywalność S. mutans po 2 i 4 godzinach w pH 5,0 – z dodatkiem i bez dodatku DIM. Leczenie z zastosowaniem 0,5 µM DIM znacząco obniżyło przeżywalność bakterii po 2 i 4 godzinach w porównaniu z grupą kontrolną, w której nie odnotowano istotnych zmian. Oznacza to, iż w kwaśnym środowisku, zbliżonym do tego w jamie ustnej, znacznie mniej bakterii S. mutans przeżywało w obecności DIM – napisali autorzy pracy „3,3′-Diindolylmethane (DIM): A Potential Therapeutic Agent against Cariogenic Streptococcus mutans Biofilm”.
Innymi słowy, S. mutans potrafi przetrwać tam, gdzie inne bakterie nie mają szans, ale DIM skutecznie to ogranicza.
DIM – korzystny nie tylko dla zębów
Warto zauważyć, iż DIM może również wykazywać korzystne działanie w innych obszarach medycyny: ogranicza stan zapalny, łagodzi objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego i menopauzy, pomaga w profilaktyce raka piersi, zwalcza trądzik oraz wspiera redukcję masy ciała.
Badacze podkreślają: – Zahamowanie zdolności S. mutans do produkcji EPS (egzopolisacharydów) dzięki tego związku może zmienić środowisko sprzyjające rozwojowi próchnicy, poprawiając tym samym profilaktykę i leczenie chorób jamy ustnej w całej populacji.
Zastrzegają jednak, iż DIM nie zastąpi codziennej higieny jamy ustnej, choć może stanowić jej cenne uzupełnienie, zapewniając dodatkową ochronę.
Amerykanie jedzą za mało warzyw ochronnych dla zdrowia jamy ustnej
Badanie dotyczące spożycia warzyw, które w 2024 r. przeprowadzono w USA przyniosło niepokojące wyniki: co czwarty z 2000 ankietowanych przyznał, iż nigdy w życiu nie jadł żadnego warzywa. Ci, którzy je spożywają, robią to średnio tylko w jednej trzeciej posiłków. Dodatkowo warzywa krzyżowe – zawierające DIM – należały do najmniej lubianych. Podczas gdy kukurydza i ziemniaki znalazły się na czele listy ulubionych warzyw (choć nie są krzyżowe), rzodkiewki i brukselka zajęły ostatnie miejsca.
Ale lista warzyw zawierających DIM jest długa, dlatego pacjenci mają w czym wybierać: brokuły, brukselka, kapusta, kalafior, rukola, kapusta włoska, liście gorczycy, rzodkiew, chrzan. Warto więc zachęcać pacjentów do ich regularnego jedzenia – może to pomóc uniknąć dodatkowych wizyt w gabinecie dentystycznym.
Źródła: https://www.dentistryiq.com/
https://www.mdpi.com/
W Polsce próchnicę ma 40% trzylatków i 76% sześciolatków. Na te statystyki wpływa zarówno nieprawidłowa higiena jamy ustnej, jak i dieta, w której znajduje się wiele produktów zawierających cukier. – Cukier w żywności jest wszędzie. Znajduje się adekwatnie we wszystkich przetworzonych produktach, które spożywamy, choćby w takich, w których się go nie spodziewamy – mówi mgr Paulina Mintzberg-Wachowicz, licencjonowana higienistka stomatologiczna, prezes Sekcji Profilaktyki i Promocji Zdrowia PTS-u, edukatorka szkolna, wolontariuszka Fundacji Wiewiórki Julii, autorka artykułów z zakresu profilaktyki stomatologicznej.
