Kontrowersyjne Enhanced Games, które odbyły się w minioną niedzielę w Las Vegas, na całe szczęście sportowo rozczarowały. Pomimo stosowania dopingu, dających choćby 2% poprawy strojach u pływaków, obozów treningowych i rekordowych pieniędzy, uzyskiwane wyniki nie urywały zupełnie niczego. W ostatniej konkurencji wieczoru – pływaniu na 50 m stylem dowolnym Grek Kristian Gołomeew uzyskał czas lepszy od rekordu świata, ale oprócz dopingu zadanie ułatwiał wspomniany kombinezon, zabroniony od 2010 roku przez World Aquatics. Finałowy bieg na 100 m wygrał Fred Kerley z przeciętnym jak na niego czasem 9,97, a wśród kobiet Tristian Evelyn z jeszcze słabszym sportowo 11,25. Olbrzymie pieniądze nijak nie przełożyły się na sportową jakość. W Enhanced Games startowała jedna Polka – Natalia Fryckowska, która na 50 i 100 m stylem dowolnym była ostatnia. Za zajęte miejsca zarobiła ponad 360 tysięcy złotych. Aż w trzech konkurencjach wygrali sportowcy, którzy utrzymują, iż dopingu nie stosowali. Ulepszone Igrzyska nie wywróciły sportowego stolika, ale wciąż ich idea stanowi niebezpieczny precedens.
Pierwsze Enhanced Games za nami
W upalny niedzielny dzień i wieczór, 24 maja br. w stanie Nevada, w specjalnie wybudowanym kompleksie sportowym, z udziałem niezłych przed laty zawodników, miało paść wiele „rekordów świata”. Mieliśmy na nowo poznać możliwości ludzkiego organizmu. Sport miał raz na zawsze zmienić swoje oblicze dzięki przekraczaniu kolejnych barier, rozwojowi nauki i medycyny. Wydane na to miliony dolarów sprawiły jedynie, iż o imprezie dowiedział się cały świat. Z jednej strony wracający z emerytury sportowcy i gwiazdy świecące już nikłym blaskiem dały słaby materiał na wynikową jakość, choćby nafaszerowane anabolikami. Z drugiej strony twórcom wydarzenia nie chodziło chyba wcale o sport, a ciekawie opakowany produkt, który w przyszłości można zmonetyzować w inny sposób. Tegoroczna impreza to chyba nie koniec eksperymentów na ludzkim ciele. Organizatorzy zapewniali, iż impreza spełniła oczekiwania i za rok czeka nas kolejna edycja. Po tegorocznej z pewnością spodziewano się więcej, a „rekordów świata” było w Las Vegas jak na lekarstwo. Zamiast tego było głośno i widowiskowo. Imprezę otworzył DJ Alan Walker, a zakończył koncert The Killers. Później zaplanowano afterparty w klubie nocnym Zouk. To tam mogły urodzić się nowe pomysły, jak stworzyć lepszy produkt. Niezależnie, czy chodzi o Ulepszone Igrzyska, czy „nadsportowców”, którzy będą dobrze zarabiać i eksperymentować, by wyniki zadowoliły sponsorów i szeroką publikę.
Jeden rekord świata, który nie będzie uznany
Najbardziej wytrwali kibice po ponad pięciu godzinach trwania finałowego dnia Enhanced Games doczekali się wreszcie pobicia pierwszego (i ostatniego) „rekordu świata” Kristiana Gołomeewa, który przepłynął 50 m stylem dowolnym w czasie 20,81. Nie będzie on oczywiście oficjalnie uznany w tabelach z powodu zakazanego kostiumu i oczywiście stosowania dopingu. Prawdziwym rekordem świata pozostaje 20,88 Australijczyka Cameron McEvoya, który w marcu tego roku w standardowych warunkach startował w Chinach. Gołomeew zarobił tego dnia półtora miliona dolarów (jeden za rekord, a pół za dwie wygrane w konkurencjach). Już wcześniej zgarnął milion dolarów za „rekord świata” w zawodach testowych w ubiegłym roku (20,89). Grek jest najbardziej wygranym na Enhanced Games. – Tak się cieszę. To błogosławieństwo tutaj być – mówił uradowany Gołomeew podsumowując swój wyczyn.
Głównodowodzący imprezą w LAs Vegas – Maximilian Martin pokłonił się przed nim i przekonywał niedowiarków, iż ten wynik potwierdził sukces imprezy. – Zmieniliśmy świat dziś wieczorem – mówił.
Gigantyczne nagrody i możliwości „ulepszania organizmu”
Podobnie jak w filmie „Substancja” z Demi Moore, startujący na Enhanced Games sportowcy i zapraszający ich organizatorzy liczyli, iż da się ominąć ograniczenia starzejącego się organizmu przez stosowanie „magicznych” substancji. Nie udało się. Liczyło na to 42. atletów z 24. krajów, na których do podziału czekało 25 mln dolarów premii (około 90 mln złotych). Zresztą w kontraktach mieli już zapewnione pieniądze za sam udział w tym eksperymencie. Kończący karierę lub wracający do treningu sportowcy dostali szansę kuracji wszelkimi możliwymi środkami dostępnymi na receptę w USA. Później trenowali wspólnie na specjalnym zgrupowaniu treningowym przed „igrzyskami” w Abu Zabi. Tam również pod okiem lekarzy mogli testować substancje zakazane w profesjonalnym sporcie, ale nie przyniosło to spektakularnych efektów.
Na Enhanced Games odbyły się tylko: sprint na 100 m, podnoszenie ciężarów, pływanie i dodatkowo w martwy ciąg, a więc konkurencje, w których stosowanie dopingu miało przynieść łatwy sukces.
Fred Kerley wiele zapowiadał, kilka pokazał
– Zniszczę rekord Bolta – zapowiadał na konferencji prasowej przed imprezą Amerykanin Fred Kerley. Mówił nawet, iż chce osiągnąć poziom 9,4 w biegu na 100 m. Po biegu narzekał na kolegów, bo sprinterzy czterokrotnie musieli wchodzić w bloki startowe, co rzekomo zepsuło mu bieg. Najpierw Michael Bryan zapomniał zawiązać sznurówkę w swoich rozpadających się kolcach. Później sprinterzy robili falstarty. Kiedy w końcu dobiegi do mety, w wynikach przy Kerley’u pojawiło 9,97 (w eliminacjach miał 9,93). Do rekordu Jamajczyka Usaina Bolta (9,58) choćby się nie zbliżył. Dwukrotny medalista olimpijski i sześciokrotny medalista mistrzostw świata z rekordem 9,76 (zdobywając brąz na igrzyskach w Paryżu pobiegł 9,81) wiele razy szokował swoim zachowaniem. W ubiegłym roku był aresztowany przed mityngiem Gram Slam Track za pobicie byłej partnerki, oskarżany o przemoc domową i aresztowany za przepychanki z policją. Później został zawieszony przez Światową Agencję Antydopingową do sierpnia 2027 r. Mógłby stosować do woli dopingowe koktajle, ale postanowił, iż będzie „igrzyskami” i twierdzi, iż przed Enhanced nic zakazanego nie używał. Po biegu w Las Vegas w komentarzach transmisji na YouTube widzowie kpili z jego wyniku. (Więcej o Fredu Kerley’u przeczytacie w tym artykule).
Pieniądze miały dać rekordy
Startujący w Enhanced Games na pewno nie będą stratni. Tak wysokie premie finansowe są niespotykane nigdy wcześniej w lekkiej atletyce, podnoszeniu ciężarów czy pływaniu. Zwycięzca każdej konkurencji wygrywał ćwierć miliona dolarów (niecały milion złotych), drugi na mecie połowę tej sumy. Warto dodać, iż w pływaniu startowały tylko po 4 osoby w każdym wyścigu. Motywować w biegu na 100 m i pływaniu na 50 m stylem dowolnym miały dodatkowe premie – za wynik lepszy od rekordu świata nagradzano milionem dolarów (ok. 3,6 mln złotych). Tak ambitnych planów nie udało się zrealizować w biegu na 100 m: w męskim sprincie strata do rekordu świata Usaina Bolta (9,58) wyniosła prawie 0,4 sekundy, a u kobiet 0,76 sekundy. To przepaść.
Nagrody w Enhanced Games
| 1. miejsce | 250 000 $ | ~910 000 zł |
| 2. miejsce | 125 000 $ | ~450 000 zł |
| 3. miejsce | 75 000 $ | ~270 000 zł |
| 4. miejsce | 50 000 $ | ~180 000 zł |
| 5. miejsce | 30 000 $ | ~110 000 zł |
| 6. miejsce | 20 000 $ | ~72 000 zł |
| 7. miejsce | 20 000 $ | ~72 000 zł |
| 8. miejsce | 20 000 $ | ~72 000 zł |
Bonusy za rekord świata
| Rekord świata w każdej konkurencji (oprócz poniższych) | 250 000 $ | ~910 000 zł |
| Rekord świata na 50 m stylem dowolnym | 1 000 000 $ | ~3 640 000 zł |
| Rekord świata w biegu na 100 m | 1 000 000 $ | ~3 640 000 zł |
Rekordów nie było, nagrody były
Wielu startujących było bliskich wyników na granicy rekordów świata, ale mimo wielkich chęci ich nie bili. Benjaminowi Proudowi, który zdobył srebrny medal na niedawnych igrzyskach w Paryżu, w pływaniu na 50 m stylem motylkowym zabrakło tylko 5 setnych sekundy. Kristian Gołomeew, zanim pobił rekord na 50 m, próbował też swoich sił na 100 m stylem dowolnym, ale stracił do niego 0,2 s. Brytyjska Federacja Pływania – GB Aquatics zapowiedziała, że Proud nie będzie zostanie powołany do reprezentacji olimpijskiej Wielkiej Brytanii, jeżeli weźmie udział w Enhanced Games. Na pocieszenie Brytyjczyk dostanie od organizatorów 375 tys. dolarów (1,3 mln zł) – za zwycięstwo na 50 m stylem motylkowym i drugie miejsce na 50 m stylem dowolnym. – W sporcie nie ma pieniędzy – mówił Proud dla BBC przed zawodami. – Miałem 30 lat i zdobyłem srebrny medal olimpijski. Myślałem, jaką drogę dalej wybrać. Kiedy usłyszałem o Enhanced Games, poczułem się, jakbym wygrał los na loterii – cieszył się Proud. – Pomyślałem, iż dzięki temu mogę dobrze żyć. A więc bum i jestem tutaj!
Jego partnerka – Emily Barclay, która zdobywała medale mistrzostw Wielkiej Brytanii, ale na igrzyska olimpijskie nigdy nie pojechała, w Las Vegas zarobiła tyle samo – 375 tys. dolarów (1,3 mln zł), za wygraną i drugie miejsce. Dobrze spisał się na 50 i 100 m stylem klasycznym dwukrotny medalista olimpijski – Cody Miller. Wygrywając oba zgarnął pół miliona dolarów (1,8 mln złotych).
Dyrektor amerykańskiej Agencji Antydopingowej (USADA) – Travis Tygart, powiedział BBC, iż jeżeli sportowiec przejdzie testy antydopingowe wymagane do kwalifikacji olimpijskiej, nic nie stoi na przeszkodzie jego startowi na igrzyskach, przynajmniej z punktu widzenia przepisów antydopingowych. Zwrócił jednak uwagę, iż federacja World Aquatics zapowiedziała możliwość zakazu startów dla pływaków biorących udział w Enhanced Games.
Zwycięzcy Enhanced Games w pływaniu
| Konkurencja | Rekord świata | Zwycięzca Enhanced Games |
| 50 m stylem grzbietowym mężczyzn | 23,55 | Hunter Armstrong (24,21) (NE) |
| 50 m stylem klasycznym mężczyzn | 25,95 | Cody Miller (26,55)* |
| 100 m stylem dowolnym mężczyzn | 46,40 | Kristian Gołomeew (46,60)* |
| 50 m stylem dowolnym kobiet | 23,61 | Emily Barclay (24,09)* |
| 50 m stylem motylkowym mężczyzn | 22,27 | Ben Proud (22,32)* |
| 100m stylem grzbietowym mężczyzn | 56,88 | Cody Miller (59,47) |
| 100 m stylem dowolnym kobiet | 51,71 | Megan Romano (54,20) |
| 100 m stylem motylkowym mężczyzn | 49,45 | Marius Kusch (51,28) |
| 50 m stylem dowolnym mężczyzn | 20,88 | Kristian Gołomeew (20,81) |
*ustanowione rekordy życiowe
(NE) oznacza Not Enhanced, czyli sportowców deklarujących brak dopingu
Troje sportowców startowało „na czysto”
Część uczestników Enhanced Games mówiło, iż pomimo takiej możliwości dopingu nie wzieło. Jednym z „uczciwych” jest Amerykanin Hunter Armstrong, który powiedział BBC: – Zawsze byłem dumny z tego, iż zaszedłem tak daleko dzięki swojemu naturalnemu talentowi. Armstrong wygrał 50 stylem grzbietowym, za co zgarnął 250 tys. dolarów (ok. 909 tys. zł). Pływak chciałby wrócić do rywalizacji i walczyć o udział w igrzyskach olimpijskich w Los Angeles w 2028 roku. Podobnie jak w przypadku Prouda, może być to już niemożliwe.
Tristan Evelyn z Barbadosu, która również mówiła, iż startuje „na czysto”, wygrała żeńską setkę 100 metrów przeciętnym czasem 11,25 s. – To dowodzi, iż zwycięstwo wymaga czegoś więcej niż tylko chemii – powiedziała po biegu. Trzecim startującym bez dopingu ma być zawieszony przez WADA Fred Kerley. Wszyscy oni pokonali sportowców, którzy doping brali. Ponadto z Las Vegas wrócą bogatsi o 250 tys. dolarów (ok. 909 tys. zł ).
Wyniki biegu na 100 m Enhanced Games
| Konkurencja | Rekord świata | Uczestnicy Enhanced Games |
| 100 m kobiet | 10,49 | 1. Tristan Evelyn – 11,25 (NE) 2. Shania Collins – 11,43 3. Taylor Anderson – 11,48 4. Denae McFarlane – 11,61 5. Jasmine Abrams – 11,72 6. Shockoria Wallace – 13,30 |
| 100 m mężczyzn | 9,58 | 1. Fred Kerley – 9,97 (NE) 2. Emmanuel Matadi – 10,05 3. Marvin Bracy-Williams – 10,39 4. Mouhamadou Fall – 10,47 5. Reece Prescod – 10,48 6. Michael Bryan – 10,87 |
(NE) oznacza Not Enhanced, czyli sportowców deklarujących brak dopingu
Tylko jeden powiedział, co brał
Prób bicia rekordów świata było wiele. Nie powiodło się w podnoszeniu ciężarów ani w ostatniej konkurencji pokazowej – martwym ciągu. Dwumetrowy islandzki siłacz Hafthor Bjornsson, gwiazda „Gry o tron” atakował własny rekord wynoszący 510 kg. Strongman i były koszykarz brał na scenie sole trzeźwiące i bardzo się starał, ale dźwignąć 520 kg tego dnia mu się nie udało.
On jako jedyny z uczestników Enhanced Games mówił otwarcie, iż od dawna stosuje sterydy, ponieważ w świecie profesjonalnych strongmanów jest to powszechnie akceptowane. Na konferencji prasowej wymienił dokładnie, jakie substancje stosuje. Inni gwałtownie zmieniali temat i ucinali rozmowę. Bjornsson posiada ponad 120 różnych rekordów świata w konkurencjach strongman. Tego dnia nie dał rady.
O rodzaj wybranego dopingu zapytano też Polkę, Natalię Fryckowską. – To jest pytanie, na które na pewno nigdy nie odpowiem. Nie chciałabym, aby ktoś pomyślał: Natalia wzięła tę substancję, to ja też ją wezmę. To, co działa na mnie, może nie działać na kogoś innego – tłumaczyła polska pływaczka.
Organizatorzy podali ogólne zestawienie substancji, które sportowcy przyjmowali w ośmiotygodniowym okresie przygotowawczym. Wśród zawodników stosujących doping 91% korzystało z testosteronu lub jego estrów, 79% hormon wzrostu, 62% brało stymulanty takie jak Adderall, a 41% używało EPO. Wszystkie preparaty były legalne i zatwierdzone przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Spośród 42 startujących w Enhanced Games, w ankiecie wzięło udział 36. Z tej grupy 34 stosowały środki wspomagające. Spółka-matka Enhanced Games sprzedaje wiele z tych samych substancji klientom indywidualnym i utrzymuje, iż ich zakazywanie tłumi potencjał człowieka. Wymagana jest jedynie pełnoletność.
Doping szkodzi
Profesor Rob Aughey zajmujący się fizjologią sportu w Austrtalii nazwał zawody „niebezpiecznymi i nie mają prawa nazywać się wydarzeniem sportowym”. Ostrzega, iż uczestnicy narażają się na „nadciśnienie, groźny dla zdrowia przerost serca, uszkodzenie i niewydolność nerek oraz wątroby, naciągnięcia i zerwania mięśni”, a także na szkody psychiczne, w tym „uzależnienie, psychozę, agresję, wahania nastroju”.
Doktor Catherine Norton, adiunktka dietetyki sportowej i żywienia w sporcie na University of Limerick, zwraca uwagę na szczególne zagrożenie wynikające z łączenia wielu substancji w wysokich dawkach. – Problem narasta, gdy stosuje się kombinacje środków, często w dawkach znacznie przekraczających zalecenia terapeutyczne, w środowisku, w którym presja ciągłego przesuwania granic jest wpisana w sam model – podkreśla. Część obserwatorów dodaje, iż mimo wysokich nagród dla uczestników są to małe pieniądze w odniesieniu do eksperymentów na wysoko wytrenowanych organizmach. W innym przypadku z pewnością trudno było by zachęcić uczestników badań do takiego ryzyka.
Organizatorzy Enhanced Games próbowali nadrobić słaby poziom sportowy robiąc wizualny „show”. Na trybunach trwających wiele godzin igrzysk widać było sporo wolnych miejsc. Transmisję na YouTube miało oglądać w szczytowych momentach 250 tysięcy widzów, ale na ogólnodostępnym chacie można było przeczytać głównie żarty z poziomu sportowego „igrzysk”. Ponadto obraz ulegał kilka razy „zmrożeniu” na długie minuty, co zniechęcało do dalszego oglądania.
Mimo tylko jednego rekordu świata, dyrektor imprezy Maximilian Martin obiecał, iż Enhanced Games powrócą za rok i będą jeszcze lepsze. – Dziś wieczorem spodziewaliśmy się kilku kolejnych rekordów świata, ale to sport na żywo – tłumaczył. Można przypuszczać, iż projekt dalej będzie się rozwijał, by pokonać i takie ograniczenia.
Wyniki podnoszenia ciężarów na Enhanced Games
| Konkurencja | Rekord świata | Enhanced Games results |
| Rwanie kobiet | Kategoria – Rekord 53 kg – 99 kg 86 kg –129 kg 86+ kg – 144 kg | Beatriz Pirón (53 kg) – Leidy Solís (86 kg) – 100 kg Maryam Usman (86+ kg) – 115 kg |
| Rwanie mężczyzn | Kategoria – Rekord 79 kg – 166 kg 94 kg – 182 kg 110 kg – 196 kg | Yoni Andica (79 kg) – 135 kg Juan Solis (94 kg) – 150 kg Dylan Cooper (110 kg) – 160 kg |
| Podrzut kobiet | Kategoria – Rekord 53 kg –126 kg 86 kg –162 kg 86+ kg – 181 kg | Beatriz Pirón (53 kg) – 118 kg* Leidy Solís (86 kg) – 140 kg Maryam Usman (86+ kg) – |
| Podrzut mężczyzn | Kategoria – Rekord 79 kg – 205 kg 94 kg – 222 kg 110 kg – 237 kg | Yoni Andica (79 kg) – 170 kg Juan Solis (94 kg) – 188 kg Dylan Cooper (110 kg) – 205 kg* |
| Rwanie mężczyzn II | Kategoria – Rekord 88 kg – 181 kg 94 kg – 182 kg 110 kg – 196 kg | Arley Méndez (88 kg) – 155 kg Boady Santavy (94 kg) – 177 kg Wesley Kitts (110 kg) – 185 kg* |
| Podrzut mężczyzn II | Kategoria – Rekord 88 kg – 220 kg 94 kg – 222 kg 110 kg – 237 kg | Arley Méndez (88 kg) – Boady Santavy (94 kg) – 118 kg Wesley Kitts (110 kg) – 220 kg |
| Martwy ciąg | 510 kg | Thor Björnsson – 475 kg Mitchell Hooper – 440 kg |
Źródła: Enhanced Games, The Guardian, BBC News Polska, sportowefakty.wp.pl
