Leki na otyłość – najnowsze terapie

Zdjęcie: Leki na otyłość - najnowsze terapie [fot. iStock]

Czym jest otyłość?

Otyłość jest chorobą sklasyfikowaną w kategorii ICD-10 oznaczoną kodem E-66. Charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem tkanki tłuszczowej. w tej chwili jest uważana za globalny problem zdrowotny na całym świecie. Nie tylko znacznie ogranicza codzienne funkcjonowanie osoby chorej, ale także prowadzi do rozwoju chorób układu krążenia, układu pokarmowego, zaburza prawidłowe funkcjonowanie gospodarki hormonalnej, może powodować problemy z układem rozrodczym, choroby skórne czy nowotwory.

Walka z otyłością jest bardzo trudna i nierówna. Wobec tego rynek farmaceutyczny oferuje coraz szerszą gamę leków wspomagających redukcję masy ciała, a pacjenci chętnie po nie sięgają.

Dlaczego leki na otyłość są istotnym elementem rynku farmaceutycznego?

Wprowadzenie na rynek agonistów GLP-1 otworzyło drzwi dla bardziej efektywnej formy terapii otyłości. Ze względu na skuteczność oraz wysoką cenę leków powyższa grupa osadziła się na czele dominacji rynku farmaceutycznego wśród leków na receptę. Mimo rejestracji części leków w terapii cukrzycy, po agonistów GLP-1 sięgają w ogromnym procencie pacjenci próbujący zredukować masę ciała.

Oprócz sporego zainteresowania samych pacjentów warto podkreślić, iż nowe terapie na otyłość niosą za sobą innowacje biotechnologiczne, spory udział inwestorów co pozwala na zmianę podejścia do leczenia chorób metabolicznych.

Obecnie dostępne leki na otyłość

Analogi GLP-1

Mechanizm działania analogów GLP-1, czyli grupy, która zdominowała rynek leków na otyłość, opiera się o naśladowanie hormonu GLP-1, odpowiedzialnego za kontrolę glikemii i uczucie sytości. Analogi działają dłużej niż hormon występujący w naszym organizmie, w związku z tym stosując leki, możemy ograniczyć się do wygodnego schematu dawkowania (podawanie raz w tygodniu). w tej chwili na polskim rynku dostępny jest liraglutyd (Saxenda, Victoza, Diavic, Pryzali, Prolidia) oraz semaglutyd (Ozempic, Wegovy, Rybelsus – dawkowanie 1 raz dziennie).

Naltrekson + bupropion

Powyższy skład znajdziemy z leku o nazwie handlowej Mysimba. Oba składniki leku hamują apetyt przez działania na centralny układ nerwowy. Regulują gospodarkę dopaminy, noradrenaliny oraz oddziałują na receptory opioidowe.

Są przeznaczone dla osób otyłych oraz z nadwagą w granicach BMI 27-30 z chorobą towarzyszącą. Podawanie leku skutecznie reguluje apetyt, jednak można doświadczyć nieprzyjemnych skutków ubocznych takich jak: ból głowy, zaburzenia depresyjne i lękowe, nudności czy uderzenia gorąca.

Produkt dostępny jest w tabletkach, a skuteczność terapeutyczną uzyskuje się stopniowo, zwiększając przyjmowany lek.

Orlistat

Orlistat to substancja występująca w leku Xenical. Działa na zasadzie hamowania wchłaniania tłuszczy przez blokadę działania enzymu odpowiedzialnego za ten proces. Konsekwencją tego jest wydalanie całości tłuszczy przyjmowanych w diecie.

Lek jest dobrze tolerowany przez pacjentów. Tabletkę należy zażyć przed w trakcie lub do godziny po posiłku, a żeby uzyskać odpowiedni efekt terapeutyczny, dieta musi składać się w 30% z tłuszczy.

Fentermina i topiramat

Substancje występują w leku Qsiva. Hamują łaknienie przez uwalnianie noradrenaliny (fentermina) i hamowanie perystaltyki jelit, co zwiększa uczucie sytości (topiramat).

Przyjmuje się 1 tabletkę rano. W związku z mechanizmem działania u pacjentów często obserwuje się zaparcia i zawroty głowy.

Tirzepatyd

To pierwszy lek o podwójnym działaniu, co oznacza, iż jednocześnie aktywuje dwa różne receptory hormonów inkretynowych: GIP (glukozozależny polipeptyd insulinotropowy) oraz GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1). To unikalne połączenie daje mu przewagę nad lekami oddziałującymi wyłącznie na receptor GLP-1, takimi jak semaglutyd. w tej chwili mamy na rynku lek o powyższym składzie pod nazwą Mounjaro.

Nowości na rynku

Rynek farmaceutyczny nie zatrzymuje się w miejscu, przez cały czas realizowane są badania na nowych substancjach, których spodziewane pojawienie się na półkach aptecznych nastąpi w najbliższych latach. Wspólnym mianownikiem innowacji w tej dziedzinie jest dążenie do poprawy komfortu pacjenta (przejście na formy doustne) oraz zwiększenia skuteczności poprzez łączenie mechanizmów działania (terapie skojarzone). Wszystkie te rozwiązania wpisują się w dynamiczny rozwój rynku farmaceutycznego, który stawia na personalizację leczenia otyłości jako choroby przewlekłej.

Poniżej nowości na rynku farmaceutycznym:

Orforglipron (Foundayo)

Świeżo zatwierdzony (kwiecień 2026) lek w USA, będący agonistą receptora GLP-1. Posiada porównywalną skuteczność terapii do semaglutydu, to co go wyróżnia to administracja w tabletkach bez konieczności zachowania odpowiedniej pory dnia, lub odległości od posiłku.

Eknoglutyd

Substancja będąca w tej chwili w fazie badań klinicznych. Jest analogiem GLP-1 o bardziej selektywnym działaniu między innymi na cAMP, co pozwala na uzyskanie szybszych efektów redukcji masy ciała przy ograniczeniu działań niepożądanych.

Doustny Wegovy

Formy doustne są preferowane przez pacjentów, jednocześnie pozwalając na brak ryzyka nieprawidłowego podania leku. Firma Novo Nordisk wychodzi w odpowiedzi na potrzeby pacjentów, opracowując doustną formę Wegovy.

Semaglutyd + kagrilintyd (CagriSema)

W trakcie badań klinicznych jest również nowe połączenie dobrze znanego semaglutydu z kagrilintydem, który jest analogiem amyliny. Badania wskazują, iż połączenie dwóch substancji da synergistyczne działanie, prowadząc do skuteczniejszej redukcji masy ciała.

Retatrutyd

Często określany jako „potrójny agonista” (oddziałuje na receptory GLP-1, GIP oraz glukagonu), co w badaniach fazy II wykazało wyjątkowo silny potencjał w redukcji masy ciała, przewyższający dotychczas stosowane terapie.

WVE-007

Eksperymentalny lek rozwijany przez Wave Life Sciences, który w badaniach fazy IIa wykazał redukcję tkanki tłuszczowej porównywalną do analogów GLP-1, przy jednoczesnym korzystniejszym zachowaniu masy mięśniowej. Jedną z jego kluczowych zalet może być rzadsze dawkowanie – potencjalnie raz lub dwa razy w roku.

CT-388

Nowy lek od firmy Roche, będący agonistą receptorów GLP-1/GIP, który pokazał bardzo wysoką skuteczność w redukcji wagi u pacjentów, co czyni go silnym konkurentem na rynku terapii iniekcyjnych.

Marietyd

Agonista receptora GLP-1, który w badaniach klinicznych wykazał bardzo obiecujące spadki wagi (od 17% do 20% w ciągu roku). Firma planuje złożenie wniosku o rejestrację w USA na przełomie 2026 i 2027 roku.

Współczesne badania przesuwają granice farmakoterapii w stronę leków o dłuższym czasie działania, lepszym profilu ochronnym dla tkanki mięśniowej oraz coraz częściej w stronę doustnych, łatwiejszych dla pacjenta metod podania, co sprawia, iż rynek ten pozostaje jednym z najszybciej rozwijających się segmentów medycyny.

Autor: mgr farm. Martyna Piotrowska

Źródła:

1. Fruh SM. Obesity: Risk factors, complications, and strategies for sustainable long-term weight management. J Am Assoc Nurse Pract. 2017;29(S1):S3-S14. doi:10.1002/2327-6924.12510
2. Charakterystyka produktu leczniczego, Mysimba.
3. Charakterystyka produktu leczniczego, Xenical.
4. Charakterystyka produktu leczniczego, Qsiva.
5. Wharton S, et al. Orforglipron, an Oral Small-Molecule GLP-1 Receptor Agonist for Obesity — Results from the ATTAIN-1 trial. The New England Journal of Medicine. 2025;393(12):1122–1135.
6. Knudsen LB, et al. Oral semaglutide for the treatment of obesity: Findings from the OASIS 4 clinical trial. New England Journal of Medicine (Journal Watch/Regulatory Summary). 2025.
7. Sørensen AS, et al. Cagrilintide: A Long-Acting Amylin Analog for the Treatment of Obesity — Clinical development and combination with semaglutide. Obesity Reviews. 2026; PMID: 41747885.
8. Liu Y, et al. Efficacy and safety of a biased GLP-1 receptor agonist ecnoglutide in adults with overweight or obesity: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2025;13(8):645–657.
9. Jastreboff AM, Kaplan LM, Frías JP, et al. Triple-Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity — A Phase 2 Trial. The New England Journal of Medicine. 2023;389(6):514–526.
10. Finan B, Müller TD, Clemmensen C, et al. Next generation GLP-1/GIP/glucagon triple agonists normalize body weight and improve metabolic health in obesity. Molecular Metabolism. 2022;63:101538.
11. Wave Life Sciences. Interim Phase 1 Data for WVE-007 Demonstrate Clinically Meaningful Reductions in Visceral Fat and Preservation of Lean Mass. Clinical Trial Data / Investor Relations. 2026.
12. Heise T, Aronne LJ, Frias JP, et al. (Inicjatywa badawcza dotycząca potrójnych agonistów). Dual and triple agonism of GLP-1/GIP/Gcg receptors in metabolic disorders: current status and future perspectives. PubMed. 2025; PMID: 40685266