Kto dziś pisze historię? O pamięci, manipulacji i nowych standardach medialnych

Niepokoi mnie coraz bardziej jedno zjawisko.
W Polsce roku 2026 coraz częściej nie relacjonuje się wydarzeń. Coraz częściej tworzy się narracje. Wybiera kadry. Wycina ludzi. Dopasowuje rzeczywistość do środowiskowej opowieści.

Tak było również podczas uroczystości odsłonięcia tablicy upamiętniającej Żydów z Dęblina, polskich obywateli zamordowanych przez niemieckiego okupanta podczas akcji „Reinhardt”.

To powinien być moment ponad polityką, ponad mediami, ponad małymi wojnami lokalnych środowisk. Chwila ciszy, pamięci i refleksji nad tym, do czego prowadzi nienawiść nakręcana latami.

Tymczasem choćby przy takiej uroczystości znaleźli się ludzie, którzy postanowili budować własną wersję rzeczywistości.

Od czasu covidu i roku 2020 powstały nowe standardy „dziennikarstwa”. Dziś dla części środowisk ważniejsze od prawdy jest to, kto pasuje do narracji. Nie pokazuje się całego wydarzenia. Pokazuje się tylko wygodny fragment.

Historia zaczyna być montowana jak rolka na Facebooku.

Najbardziej boli jednak coś innego. Dlaczego dla części środowisk tak niewygodne staje się upamiętnianie polskich obywateli pochodzenia żydowskiego? Dlaczego każde takie wydarzenie musi być natychmiast filtrowane przez polityczne sympatie, medialne układy i środowiskowe animozje?

Marszałek Jarosław Stawiarski zrobił coś, co powinno być naturalne dla wszystkich człowieka szanującego historię — uczestniczył w upamiętnieniu ofiar niemieckiego terroru. A mimo to od miesięcy obserwujemy próby podważania wszystkiego, co robi, przez samozwańczych strażników jedynej słusznej pamięci.

Pytanie brzmi: czy ci ludzie naprawdę rozumieją historię?
Czy wiedzą, jak działa spirala nienawiści?

Bo historia XX wieku pokazuje jedno bardzo wyraźnie, spirala pogardy nigdy nie zatrzymuje się tam, gdzie planują jej autorzy. Z czasem zaczyna pożerać wszystkich wokół. Także tych, którzy ją nakręcali.

I może właśnie o tym zapomniały dziś środowiska próbujące zawłaszczyć patriotyzm, historię i prawo do decydowania, kto jest „właściwy”, a kto ma zostać wycięty z obrazu.