W Warszawie powstał projekt, który zmienia zasady gry – nie tylko na boisku, ale i w społecznym postrzeganiu kobiet z niepełnosprawnościami. FFK Furia Warszawa dołącza do grona pierwszych kobiecych drużyn amp futbolu w Polsce, aktywnie wspierając rozwój tej dyscypliny i otwierając przestrzeń dla kolejnych zawodniczek. Inicjatywa rozwija się dzięki połączeniu dostępnej infrastruktury, zaangażowania lokalnych instytucji i determinacji ludzi, którzy wierzą, iż sport może być impulsem do realnej zmiany społecznej.
FFK Furia Warszawa to nowa drużyna tworzona z myślą o kobietach po amputacjach, które chcą trenować, rywalizować i być częścią silnej, wspierającej społeczności. Projekt od początku łączy sport, dostępność i działania społeczne, pokazując, iż nowoczesna infrastruktura i lokalne zaangażowanie mogą się przekładać na konkretne szanse i nowe możliwości.
– Polski Związek Amp Futbolu podjął decyzję o utworzeniu w tym roku minimum dwóch ośrodków kobiecego amp futbolu, więc Warszawa nie mogła nie podjąć tego wyzwania. Klub FFK Sport zaprosił związek na spotkanie, zaprezentowaliśmy nasz dostępny obiekt i nasze partnerstwo projektowe, które zapewniło wspaniały sztab szkoleniowy i rozwój FFK Furii Warszawa – mówi Lidia Krawczyk, dyrektor Domu Kultury Świt i ARTHOUSE Kołowa, współinicjatorka projektu FFK Furia Warszawa.
Pod koniec marca FFK Furia Warszawa rozegrała mecze z Wartą Poznań w ramach ORLEN Amp Futbol Ekstraklasy 2026. Spotkania, które odbyły się w ARTHOUSE Kołowa na warszawskim Targówku i miały wymiar historyczny – były to pierwsze w Europie klubowe rozgrywki kobiecego amp futbolu – wygrała FFK Furia Warszawa.
To wydarzenie było czymś znacznie więcej niż udanym debiutem sportowym. Było wyraźnym sygnałem, iż kobiecy amp futbol w Polsce wchodzi na nowy poziom, a FFK Furia Warszawa staje się jednym z pionierów tej zmiany.
– Ten projekt jest absolutnie wyjątkowy. Skupia ludzi, którzy są otwarci na zmiany, i wszyscy mamy szansę być częścią zmiany świadomości, zmiany postrzegania kobiet z niepełnosprawnościami w sporcie i ich aktywności – powiedziała Magdalena Roguska, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji.
Amp futbol rozwija się w ponad 60 krajach i obejmuje ponad 5 tys. zawodników. Pierwsze mistrzostwa świata kobiet odbyły się w 2024 roku z udziałem 10 reprezentacji i 117 zawodniczek. Dynamika rozwoju kobiecego amp futbolu rośnie. Przybywa zawodniczek i inicjatyw, które mają na celu popularyzację tej formy aktywności. Decyzje o budowie ośrodków treningowych oraz wejściu do oficjalnych rozgrywek oznaczają przejście od pojedynczych inicjatyw do bardziej uporządkowanej struktury sportowej. najważniejsze znaczenie ma przy tym dostęp do infrastruktury oraz zaplecza szkoleniowego.
– Od pierwszego momentu wiedzieliśmy, iż amp futbol zmienił życie tych kobiet. Na stronach Amp Futbol Polska są filmy z udziałem tych zawodniczek i rozmowy z nimi. One bardzo się angażują w to, by przekonywać kolejne dziewczyny do tego, iż sport jest dla nich dobrą terapią, motywacją do wyjścia z domu i z własnej strefy komfortu – mówi Lidia Krawczyk. – Rozwój drużyny pełni jednocześnie funkcję społeczną i edukacyjną. Projekty tego typu zmieniają sposób postrzegania aktywności osób z niepełnosprawnościami oraz przełamują bariery związane z uczestnictwem kobiet w sporcie – dodaje.
Jednym z najważniejszych celów projektu jest dziś rozwój drużyny i dotarcie do kolejnych kobiet oraz dziewczyn, które chciałyby spróbować swoich sił w amp futbolu. Inicjatorzy podkreślają, iż dołączenie do zespołu nie wymaga wcześniejszego doświadczenia piłkarskiego – liczy się otwartość, chęć działania i gotowość, by zrobić pierwszy krok.
– Przed FFK Furia Warszawa stoi kilka celów. Pierwszym jest zadbanie o zawodniczki, które już są w drużynie, żeby miały poczucie, iż w pełnym komforcie sięgają po swoje sportowe ambicje. Drugi cel to zachęcanie kolejnych kobiet i dziewczyn do dołączenia. Trzeci cel to edukacja i przełamywanie stereotypów – podkreśla współinicjatorka projektu FFK Furia Warszawa.
– Warszawa chce być miastem otwartym i dostępnym. Dużą wagę przywiązujemy do tego, żeby każdy czuł się tutaj dobrze. Takie projekty jak drużyna Furii Warszawa są bardzo istotne, bo one pokazują, iż można grać o więcej i bez względu na sytuację, w jakiej się znajdziemy, normalnie żyć. To też jest ważne ze względu na inwestycje w dostępność, które realizujemy zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i w budynkach – podkreśla Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy.
Jak dodaje, drużyna ma wymiar symboliczny nie tylko dlatego, iż tworzą ją kobiety po amputacjach, ale także dlatego, iż rozwija się lokalnie – na warszawskim Targówku – w przestrzeni, która łączy sport, kulturę, dostępność i rewitalizację społeczną.
Warszawa wpisuje takie inicjatywy w szerszą politykę miejską, łącząc inwestycje infrastrukturalne z działaniami społecznymi. Do 2030 roku miasto przeznaczy na rewitalizację prawobrzeżnych dzielnic blisko 3 mld zł, obejmując działania na Pradze-Północ, Pradze-Południe i Targówku. Program obejmuje dziś ok. 156 tys. mieszkańców, czyli blisko 9 proc. populacji miasta, a inwestycje są łączone z projektami społecznymi wzmacniającymi lokalne wspólnoty.
– Rewitalizacja w Warszawie to nie jest tylko program inwestycyjny, budynki i ulice, chociaż to też jest bardzo istotne. To, co jest dla nas bardzo ważne, to zmiana społeczna. Właśnie takie inicjatywy i projekty jak Furia Warszawa sprawiają, iż możemy mieć realny wpływ na zmianę społeczną – przekonuje Aldona Machnowska-Góra.
Na obszarze rewitalizacji funkcjonuje ponad 2,6 tys. orzeczeń o niepełnosprawności, co odpowiada ok. 17 przypadkom na tysiąc mieszkańców. W aktualnym programie rośnie liczba projektów społecznych realizowanych równolegle z modernizacją budynków i przestrzeni publicznych. Projekty rewitalizacyjne coraz częściej łączą funkcje społeczne, sportowe i kulturalne, co pozwala lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę i wzmacniać lokalne więzi. Takie podejście ma zwiększać trwałość inwestycji i ich realny wpływ na codzienne życie mieszkańców.
Miliardy z funduszy krajowych i unijnych finansują w Polsce inwestycje w dostępność infrastruktury i usług publicznych – od transportu i przestrzeni miejskiej po obiekty sportowe. – Te nakłady to nie tylko wypełnianie wymagań ustawy o dostępności, ale też zmienianie rzeczywistości osób z niepełnosprawnościami – podkreślają przedstawiciele władz Warszawy. Dzięki takim inwestycjom możliwe jest rozwijanie nowych inicjatyw społecznych i sportowych, w tym kobiecego amp futbolu.
– Budowa dostępnej infrastruktury to absolutny priorytet. Powinniśmy być otwarci na zmienianie przestrzeni, z której korzystamy, by włączać jak najwięcej osób do korzystania z niej, ale to dopiero początek. Infrastruktura dostępna to taka, w której możemy rozwijać skrzydła na potrzeby bardzo różnych grup społecznych – podkreśla Magdalena Roguska, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji.
System finansowania dostępności w Polsce opiera się na środkach unijnych oraz krajowych programach wsparcia. PFRON dysponuje budżetem ok. 9–10 mld zł rocznie, z którego finansowane są m.in. działania na rzecz likwidacji barier oraz aktywizacji osób z niepełnosprawnościami. Równolegle duża część inwestycji realizowana jest w ramach polityki spójności i KPO – obejmuje transport publiczny, przestrzeń miejską oraz infrastrukturę społeczną. W Polsce z różnymi formami niepełnosprawności żyje od ok. 4 do 7 mln osób, w zależności od przyjętej metodologii.
– Dostępność daje możliwości. jeżeli z nich skorzystamy, to mamy szansę tworzyć takie projekty jak amp futbol kobiet – ocenia Magdalena Roguska. – Na pewno potrzebujemy takiego sprzężenia – działań systemowych, odgórnych, ogólnopolskich, ale one muszą dawać przestrzeń wszystkim lokalnym inicjatywom. To, co wychodzi oddolnie, od mieszkańców, ma szansę pięknie się rozwijać, kiedy jest wspierane instytucjonalnie.
Choć inwestycje finansowane są ze środków publicznych, ich efekty w dużej mierze zależą od aktywności lokalnych środowisk. Organizacje społeczne, instytucje kultury i kluby sportowe coraz częściej wykorzystują dostępne środki do tworzenia inicjatyw, które łączą funkcje społeczne i sportowe.
