Wysoki poziom stresu, presja akademicka oraz emocjonalnie obciążające doświadczenia kliniczne sprawiają, iż studia medyczne i stomatologiczne należą do najbardziej wymagających ścieżek edukacyjnych. Coraz więcej danych wskazuje jednak, iż koszty psychiczne tej drogi są dla studentów alarmująco wysokie. Jak czołowe amerykańskie uczelnie próbują przeciwdziałać wypaleniu oraz depresji wśród przyszłych lekarzy i lekarzy dentystów?
Badania jednoznacznie pokazują, iż wypalenie zawodowe i problemy ze zdrowiem psychicznym są powszechne wśród studentów medycyny i stomatologii. Metaanaliza opublikowana w 2016 r. na łamach „Journal of the American Medical Association” (JAMA) wykazała, iż 27,2% studentów medycyny na świecie doświadcza depresji lub objawów depresyjnych, a 11,1% przyznaje się do myśli samobójczych.
Podobnie niepokojące dane dotyczą studentów stomatologii – według publikacji „Burnout, Depression and Suicidal Ideation in Dental Students” wysoki poziom stresu, przeciążenie nauką, konkurencyjne środowisko oraz ograniczony dostęp do wsparcia sprzyjają wypaleniu i obniżeniu dobrostanu psychicznego.
Kompleksowy program wsparcia na Harvardzie
W odpowiedzi na narastający kryzys coraz więcej uczelni na całym świecie wdraża innowacyjne programy wspierające dobrostan studentów.
Harvard Medical School – elitarna, jedna z najstarszych i najbardziej prestiżowych szkół medycznych na świecie, będąca częścią Uniwersytetu Harvarda – postawiła na holistyczne podejście do zdrowia psychicznego, obejmujące sferę emocjonalną, fizyczną, społeczną, intelektualną i finansową. Celem programu jest – jak podkreśla uczelnia – umożliwienie studentom definiowania własnego dobrostanu oraz funkcjonowania w roli przyszłych lekarzy w sposób autentyczny i zrównoważony.
W ramach inicjatywy oferowane są m.in. konsultacje psychologiczne, grupy wsparcia rówieśniczego, coaching well-being, internetowe przesiewowe badania zdrowia psychicznego oraz środki finansowe na studenckie inicjatywy prozdrowotne. Program jest zintegrowany z programem nauczania i uzupełniany regularnymi aktywnościami budującymi wspólnotę – od paneli dyskusyjnych i spotkań integracyjnych po zajęcia relaksacyjne (np. joga) czy wydarzenia sezonowe. Dodatkowo, poprzez fundusz HMS Student Maxi Well-being Fund, studenci medycyny i stomatologii mogą ubiegać się o wsparcie finansowe dla projektów wzmacniających odporność psychiczną i zdrowe nawyki.
Na uwagę zasługuje także działający przy Harvardzie Mental Health for All Lab, którego program EMPOWER koncentruje się na równości w dostępie do opieki psychiatrycznej oraz wsparciu inicjatyw skierowanych do społeczności marginalizowanych.
Siła wsparcia rówieśniczego i potrzeba długofalowych działań
Z kolei na University of Washington School of Dentistry położono szczególny nacisk na wsparcie rówieśnicze. W ramach programu „Peer wellness coaching” przeszkoleni studenci – edukatorzy zdrowotni – oferują poufną, niekliniczną pomoc kolegom i koleżankom zmagającym się ze stresem, wypaleniem czy poczuciem osamotnienia. Uzupełnieniem jest inicjatywa „LiveWell” łącząca wiedzę specjalistów z zaangażowaniem studentów w zakresie promocji zdrowia, profilaktyki i edukacji opartej na dowodach naukowych. Studenci mogą również skorzystać z bezpłatnych konsultacji online „Let’s Talk” z licencjonowanym terapeutą.
Eksperci i organizacje branżowe – takie jak American Association of Medical Colleges czy American Dental Education Association – podkreślają, iż pojedyncze inicjatywy, choć cenne, nie wystarczą. Konieczne są systemowe, długofalowe działania: rozwój dostępnych i inkluzywnych usług psychologicznych, tworzenie bezpiecznych przestrzeni do rozmowy oraz uwzględnianie specyficznych potrzeb różnych grup studentów.
Presja związana z kształceniem przyszłych lekarzy i dentystów nie zniknie, ale inwestując w zdrowie psychiczne swoich studentów uczelnie mogą realnie ograniczać ryzyko wypalenia, a także zadbać o dobrostan kolejnych pokoleń profesjonalistów ochrony zdrowia.
Źródło: https://insightintoacademia.com
O największe problemy związane z kształceniem przeddyplomowym lekarzy dentystów w Polsce zapytaliśmy przedstawiciela samorządu lekarskiego – dr. n. med. Dariusza Paluszka, przewodniczącego Komisji ds. Lekarzy Dentystów OIL w Warszawie, członka Komisji Stomatologicznej NIL. – Ogólnie systemy nauczania prowadzone na uczelniach są bardzo dobre, choć oczywiście muszą one ewoluować, bo czasy się zmieniają i technologie się zmieniają – zauważył.
