Indian Health Service (IHS), czyli federalna służba zdrowia dla rdzennych Amerykanów oraz mieszkańców Alaski, ogłosiła, iż do roku 2027 zaprzestanie stosowania w swoich placówkach stomatologicznych wypełnień amalgamatowych, zastępując je materiałami wolnymi od rtęci. Decyzja ta jest częścią szerokiej strategii mającej na celu zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów oraz ograniczenie negatywnych skutków stosowania rtęci dla środowiska.
Ze względu na swoją trwałość i relatywnie niską cenę wypełnienia amalgamatowe były w Stanach Zjednoczonych przez dziesięciolecia standardem w leczeniu ubytków zębowych. Jednak ich udział w praktykach dentystycznych systematycznie malał wraz z rozwojem materiałów kompozytowych i żywic, które są bardziej estetyczne i wolne od potencjalnie szkodliwych dla zdrowia substancji.
Choć rtęć w połączeniu z innymi metalami w amalgamacie nie jest w USA uważana za bezpośrednio toksyczną w formie utwardzonej, to kwestie środowiskowe oraz obawy dotyczące emisji par rtęci podczas zakładania lub usuwania wypełnień skłoniły IHS do rezygnacji z tego materiału.
Wybór materiałów wolnych od rtęci ma też związek z ogólnoświatowym trendem, by ograniczać stosowanie rtęci w medycynie i przemyśle. Ponadto Stany Zjednoczone są stroną Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci, międzynarodowej umowy mającej na celu redukcję użycia rtęci w różnych sektorach zdrowia i środowiska, z planowanym całkowitym wycofaniem amalgamatów do 2034 r. Działanie IHS, które przewiduje zakończenie stosowania amalgamatów siedem lat wcześniej, stawia agencję na czele praktyk zmierzających w stronę bezrtęciowej stomatologii.
Ochrona pacjentów i zapobieganie szkodom
W oficjalnym komunikacie przedstawiciele Indian Health Service oraz federalnego Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS) podkreślili, iż decyzja ta jest „zdroworozsądkowym krokiem chroniącym pacjentów i zapobiegającym szkodom, zanim jeszcze się pojawią”. Sekretarz HHS zwrócił uwagę, iż wybór materiałów wolnych od rtęci wspiera profilaktykę i jest zgodny z zobowiązaniami wobec 575 uznanych plemion rdzennych społeczności w USA, które korzystają z usług IHS. Dodał, iż zmiana ta pociągnie za sobą konieczność aktualizacji procedur klinicznych i przeprowadzenia szkoleń dla personelu, aby zapewnić wysoką jakość i dostępność opieki stomatologicznej podczas tej transformacji.
IHS już od lat ogranicza stosowanie amalgamatu, zwłaszcza wśród grup wysokiego ryzyka (kobiety w ciąży oraz dzieci poniżej 6. roku życia). Obecne działania zakładają całkowite wycofanie materiałów zawierających rtęć i zwiększenie roli profilaktyki oraz leczenia zachowawczego, co – zdaniem autorów zmian – w przyszłości przyczyni się do ograniczenia liczby niezbędnych działań leczniczych.
Amerykańscy dentyści wciąż bronią amalgamatu
Reakcje środowiska stomatologicznego są mieszane. Choć wiele organizacji popiera wprowadzenie nowoczesnych materiałów i technologii, część dentystów podkreśla, iż amalgamat przez cały czas pozostaje bezpiecznym, trwałym i ekonomicznym rozwiązaniem w określonych przypadkach klinicznych – jeżeli decyzja o jego użyciu jest podejmowana wspólnie przez lekarza i pacjenta. Jednak presja na zastąpienie amalgamatów coraz częściej wynika nie tylko z powodów medycznych, ale też ze względów środowiskowych i społecznych.
Decyzja Indian Health Service może być ważnym sygnałem dla całego sektora opieki dentystycznej w Stanach Zjednoczonych i stanowi kolejny krok na drodze do ograniczenia użycia rtęci w stomatologii.
Źródło: https://www.rdhmag.com/
