Colostrum, znane też jako młodziwo lub siara, to gęsta wydzielina gruczołu mlekowego ssaków, która jest ich pierwszym pokarmem po narodzinach. Powstaje pod koniec ciąży i w ciągu pierwszych dni po porodzie. Od "zwykłego" mleka, czyli dojrzałego i produkowanego przez gruczoły mleczne pokarmu, odróżnia je przede wszystkim nietypowy skład. Colostrum jest swego rodzaju "paliwem startowym", które dostarcza znacznie większą liczbę istotnych dla układu odpornościowego i przewodu pokarmowego związków. To też sprawia, iż staje się cennym fundamentem suplementów.
REKLAMA
Zobacz wideo Czy jedzenie ziemniaków i pieczywa tuczy? Michał Wrzosek rozwiewa wątpliwości [materiał wydawcy kobieta.gazeta.pl]
Co daje stosowanie colostrum i na co pomaga? Doładowuje układ odpornościowy
Wśród zawartych w siarze związków znajdują się enzymy, hormony, białka i związki aktywne immunologicznie. Pierwszy pokarm zawiera m.in. witaminy (A, E, C. kwas foliowy, witaminy z grupy B), aminokwasy (cysteinę, alaninę, tryptofan) czy składniki mineralne (cynk, magnez, potas, wapń, żelazo). To jednak dopiero początek.
Colostrum często nazywane jest "naturalną szczepionką". Jest bowiem bogate w immunostymulanty i komórki odpornościowe: leukocyty, limfocyty T i limfocyty B, immunoglobuliny (IgA i sIgA) odpowiedzialne za odporność bierną, a także czynniki immunomodulujące (wzmacniające układ odpornościowy), w tym laktoferynę (LF, która ma ogromne znaczenie w metabolizmie żelaza), alfa-laktoalbuminę, lizozym, kazeinę i laktoperoksydazę.
Czy colostrum działa? Opinie lekarzy i badania mówią jasno
Jak na łamach dietetycy.org.pl wylicza pielęgniarka i dietetyczka Marta Kraśnicka, związki te wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwpasożytnicze, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne i immunomodulujące. Ponadto laktoferyna i laktoglobulina mogą wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Colostrum jest również cennym probiotykiem, który uzupełnia i równoważy mikroflorę jelitową (w tym bakterii kwasu mlekowego), poprawia trawienie i wspiera układ odpornościowy.
- Działanie colostrum potwierdzają badania zarówno na zwierzętach, jak i na ludziach. Do tej pory prowadzono już wiele badań kontrolowanych placebo, choć przez cały czas brakuje badań z klinicznie istotnymi pomiarami in vivo - podkreśla w rozmowie z Radiem Kraków Magdalena Borowiak, mgr inż. technologii chemicznej i technik farmaceutyczny. Chodzi przede wszystkim o ustalenie optymalnej i bezpiecznej dla organizmu porcji dziennej.
Dowodem może być też badanie z 2023 roku, które przeprowadzono na grupie 57 dzieci w wieku przedszkolnym. Po 20 tygodniach lekarze zaobserwowali, iż grupa suplementująca miała o ok. 31 proc. mniej dni z objawami infekcji niż grupa, której podawano placebo. Występowanie poważnych infekcji spadło o 50 proc.
Co to jest colostrum i na co pomaga?Co to jest colostrum i na co pomaga? Fot. PenguinDaddy / Shutterstock
Kiedy najlepiej zażywać colostrum i które wybrać? Nie tylko jesienią i zimą
W medycynie sięga się przede wszystkim po siarę wołową (Colostrum bovinum), choć pojawiają się też produkty na bazie siary koziej. Jest bardziej aktywna immunologicznie od ludzkiej. Mogą je stosować zarówno dorośli, jak i dzieci, choć w ich przypadku warto zasięgnąć porady lekarza. Szczególnie warto po nie sięgać:
jako wsparcie dla układu odpornościowego, nie tylko w okresach zwiększonego ryzyka infekcji,
przy niedoborach żelaza,
przy dolegliwościach ze strony układu pokarmowego.
Preparaty z colostrum są dostępne w tabletkach, w kroplach, syropach oraz w proszku. Największe znaczenie ma tu przede wszystkim jakość wybranego suplementu diety. Najwyższe stężenie cennych składników zawiera młodziwo pobrane w ciągu pierwszych godzin po porodzie. Dobrze, by było pozyskane od zdrowych zwierząt, pod kontrolą weterynaryjną i w humanitarny sposób.
Ile powinna trwać kuracja colostrum? Sprawdź przed rozpoczęciem suplementacji
Wiele zależy od zaleceń lekarza, dietetyka lub wskazań producenta, ale też celu. Zwykle okres cyklicznej suplementacji powinien trwać ok. 4-8 tygodni. Po tym czasie należy zrobić przerwę. W przypadku częstych infekcji sezonowych czas ten można przedłużyć do ok. 3 miesięcy.
Sprawdź, kto nie powinien brać colostrum. Jakie są skutki uboczne?
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do suplementacji colostrum jest alergia na białka mleka krowiego (m.in. kazeinę). Unikać jej powinny również kobiety w ciąży, karmiące piersią i osoby przyjmujące leki immunosupresyjne (zmniejszające działanie układu odpornościowego). jeżeli zmagasz się z chorobami autoimmunologicznymi (toczeń, łuszczyca, RZS, Hashimoto), przed włączeniem colostrum do diety skonsultuj się z lekarzem.
Siara rzadko wywołuje skutki uboczne. W pierwszych dniach mogą jednak pojawić się łagodne dolegliwości ze strony układu pokarmowego (wzdęcia, dyskomfort w jelitach, bóle brzucha) powodowane adaptacją organizmu. U osób uczulonych na białka mleka objawy te mogą być silniejsze, dodatkowo może pojawić się świąd i wysypka.
