Niewielkie czerwone lub fioletowe punkty na podniebieniu, policzkach czy błonie śluzowej jamy ustnej są często bagatelizowane przez pacjentów. Choć w wielu przypadkach ich przyczyną jest niegroźny uraz, niekiedy mogą stanowić jeden z wczesnych objawów zaburzeń krzepnięcia, chorób krwi, infekcji lub schorzeń autoimmunologicznych. Dlatego ich obecność nie zawsze powinna być traktowana jako przypadkowa zmiana.
Wybroczyny (petechiae) w jamie ustnej o średnicy zwykle nieprzekraczającej kilku milimetrów powstają w wyniku pęknięcia drobnych naczyń włosowatych i wynaczynienia krwi do tkanek. Charakterystyczną cechą tych zmian jest to, iż nie bledną pod wpływem ucisku, co odróżnia je od wielu innych zmian naczyniowych. Najczęściej pojawiają się na podniebieniu miękkim, błonie śluzowej policzków oraz w obrębie gardła.
W większości przypadków przyczyna ich występowania jest błaha. Wybroczyny mogą pojawić się po silnym kaszlu, intensywnych wymiotach, urazie mechanicznym błony śluzowej, spożyciu twardych pokarmów lub w wyniku działania źle dopasowanych uzupełnień protetycznych. Takie zmiany zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku dni i nie wymagają leczenia.
Kiedy wybroczyny powinny wzbudzić czujność?
Niepokój powinny budzić sytuacje, w których wybroczyny pojawiają się bez wyraźnej przyczyny, są liczne, nawracają lub towarzyszą im inne objawy krwawienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na samoistne krwawienia z dziąseł, częste krwawienia z nosa, łatwe powstawanie siniaków czy przedłużone krwawienie po niewielkich urazach. Takie symptomy mogą wskazywać na zaburzenia liczby lub funkcji płytek krwi bądź nieprawidłowości układu krzepnięcia.
W niektórych przypadkach wybroczyny w jamie ustnej mogą być wczesnym objawem małopłytkowości. Mogą również towarzyszyć chorobom rozrostowym układu krwiotwórczego, w tym białaczce, oraz innym schorzeniom hematologicznym. Zdarza się, iż zmiany w obrębie błony śluzowej zostają zauważone przez lekarza dentystę wcześniej niż objawy ogólnoustrojowe.
Nie tylko choroby krwi
Wybroczyny mogą pojawiać się także w przebiegu niektórych infekcji wirusowych i bakteryjnych. Klasycznym przykładem jest mononukleoza zakaźna, w której na podniebieniu mogą występować charakterystyczne drobne wybroczyny. Podobne zmiany obserwuje się również w niektórych zakażeniach wirusowych u osób z obniżoną odpornością. Przyczyną mogą być także choroby wątroby prowadzące do zaburzeń syntezy czynników krzepnięcia. U części pacjentów wybroczyny stanowią jeden z pierwszych sygnałów rozwijającej się dysfunkcji tego narządu.
Zmiany tego typu spotyka się również u chorych cierpiących na schorzenia autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy czy zapalenia naczyń. W takich przypadkach wybroczynom często towarzyszą inne objawy dotyczące błon śluzowych oraz skóry.
Jaką rolę może spełnić lekarz dentysta?
Obecność wybroczyn w jamie ustnej nie oznacza automatycznie poważnej choroby. Wymaga jednak oceny klinicznej oraz zebrania dokładnego wywiadu. Stomatolog powinien ustalić, czy zmiany mogły powstać w wyniku urazu, czy pacjent przyjmuje leki wpływające na krzepliwość krwi oraz czy występują dodatkowe objawy sugerujące chorobę ogólnoustrojową. o ile przyczyna zmian nie jest oczywista lub wybroczynom towarzyszą inne niepokojące objawy, konieczna może być dalsza diagnostyka lekarska, obejmująca między innymi morfologię krwi i ocenę układu krzepnięcia.
Jama ustna często odzwierciedla stan zdrowia całego organizmu. Dlatego choćby niewielkie, pozornie nieistotne zmiany mogą dostarczyć cennych informacji o procesach chorobowych rozwijających się poza jej obrębem.
Źródło: https://www.rdhmag.com/
Objawy złych nawyków, takich jak przygryzanie wargi czy policzka, pierwsze symptomy bruksizmu, skutki uboczne przyjmowania leków lub różnego rodzaju zaburzeń ogólnoustrojowych – m.in. o tym mogą świadczyć wykrywane podczas badania stomatologicznego zmiany w obrębie błon śluzowych jamy ustnej u dzieci. – Błona śluzowa jest dla ciała tym, czym dla duszy są oczy, czyli zwierciadłem. Na niej widać wszystko – mówi prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, kierownik Zakładu Stomatologii Dziecięcej WUM, prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej, konsultant krajowa z zakresu stomatologii dziecięcej.
