Dni Krwi Pępowinowej. Polski Bank Komórek Macierzystych zachęca do udziału w akcji

Zdjęcie: dni krwi pępowinowej

Od 2 do 25 listopada w 14 szpitalach w 12 województwach przyszli rodzice będą mogli honorowo oddać krew pępowinową do banku publicznego. Zachęca ich do tego Polski Bank Komórek Macierzystych – organizator ogólnopolskiej akcji pn. Dni Krwi Pępowinowej, której celem jest zwiększenie dostępności krwiotwórczych komórek macierzystych dla pacjentów potrzebujących ich przeszczepienia.

Krwiotwórcze komórki macierzyste można pozyskać z trzech źródeł: szpiku kostnego, krwi obwodowej po mobilizacji farmakologicznej oraz krwi pępowinowej. Ta ostatnia przez wiele lat była utylizowana razem z łożyskiem jako odpad medyczny. w tej chwili jest uznanym źródłem krwiotwórczych komórek macierzystych stosowanych w transplantologii.

Dlaczego krew pępowinowa jest taka cenna?

Krew pępowinowa zawiera krwiotwórcze komórki macierzyste. Są one stosowane w leczeniu ponad 80 chorób onkologicznych, hematologicznych i metabolicznych. Przeszczepia się je m.in. pacjentom z białaczkami, chłoniakami, ciężkimi anemiami czy wrodzonymi niedoborami odporności.

Około 70 proc. pacjentów potrzebujących przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych nie znajduje w pełni zgodnego dawcy w rodzinie. W takiej sytuacji konieczne jest znalezienie dawcy niespokrewnionego, co stanowi ogromne wyzwanie. Zdeponowanie krwi pępowinowej w banku publicznym zwiększa szansę na znalezienie odpowiedniego materiału dla większej liczby potrzebujących.

Krew pępowinowa oddana do banku publicznego trafia do ogólnokrajowego rejestru Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji POLTRANSPLANT, z którego – podobnie jak w przypadku poszukiwania dawców szpiku – mogą korzystać osoby poszukujące dawców krwiotwórczych komórek macierzystych.

Materiał zgromadzony w banku publicznym jest gotowy do użycia. Nie trzeba czekać na dostępność dawcy ani na kwalifikację do pobrania, jak w przypadku komórek z innych źródeł. Przy przeszczepieniu komórek z krwi pępowinowej dopuszczalny jest również większy stopień niezgodności dawcy i biorcy w zakresie antygenów HLA – wystarczy zgodność 4 spośród 6 antygenów HLA zamiast co najmniej 9 na 10. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów, którym trudno znaleźć „genetycznego bliźniaka”.

– Krew pępowinowa to jedno z najcenniejszych źródeł krwiotwórczych komórek macierzystych, jakie mamy. Jest dostępna od ręki, a do przeszczepienia wystarcza mniejsza zgodność tkankowa niż na przykład w przypadku szpiku. Dla pacjentów z chorobami hematoonkologicznymi, u których liczy się każdy tydzień, jest bardzo ważne, aby jak najszybciej znaleźć dawcę. Dlatego każda porcja zdeponowana w banku publicznym ma znaczenie, bo może uratować komuś życie

– podkreśla dr n. med. Dariusz Boruczkowski, specjalista chorób dziecięcych i transplantologii klinicznej.

Polski Bank Komórek Macierzystych organizuje Dni Krwi Pępowinowej już po raz kolejny, a okazją jest przypadający 17 listopada Światowy Dzień Krwi Pępowinowej. W ramach akcji trwającej od 2 do 25 listopada zaprasza przyszłych rodziców do honorowego oddawania krwi pępowinowej na cele publiczne.

Oddana podczas akcji krew, po spełnieniu odpowiednich kryteriów jakościowych, zostanie zarejestrowana w banku publicznym i może być przekazana do leczenia pacjentów z Polski oraz innych krajów, którzy potrzebują przeszczepienia.

Jak wygląda oddanie krwi pępowinowej?

Rodzice, którzy chcą honorowo oddać krew pępowinową na cele publiczne, powinni poinformować o tym położną przed porodem i wypełnić krótką ankietę dotyczącą zdrowia oraz przebiegu ciąży. Pobranie wykonuje przeszkolony personel.

Krew pobiera położna po przecięciu pępowiny, nie wcześniej niż 60 sekund po narodzinach. Zabieg nie zabiera krwi dziecku, jest nieinwazyjny i całkowicie bezpieczny dla mamy i noworodka.

Pobrany materiał trafia do laboratorium Polskiego Banku Komórek Macierzystych, gdzie jest preparowany i badany. Informacja o jego parametrach zostaje następnie przekazana do Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji POLTRANSPLANT.

Krew pępowinowa trafia do specjalnego kriostatu i jest przechowywana w oparach ciekłego azotu, w temperaturze minus 176°C.

Każde dziecko, którego rodzice zdecydują się oddać jego krew pępowinową do banku publicznego, otrzyma pamiątkowy certyfikat „Najmłodszego Honorowego Dawcy Krwi Pępowinowej”.

Jeden gest, który może pomóc uratować życie

Znalezienie niespokrewnionego dawcy bywa szczególnie trudne w przypadku pacjentów z rzadkimi układami antygenów HLA. Im większe są zasoby krwi pępowinowej w bankach publicznych, tym większa szansa na znalezienie odpowiedniego materiału dla chorego.

– Narodziny dziecka to jedyny moment, kiedy można zabezpieczyć krew pępowinową. jeżeli jej nie pobierzemy, bezpowrotnie przepadnie, a oddana na cele publiczne może uratować komuś życie. Każda porcja krwi pępowinowej w banku publicznym to realna szansa dla pacjenta, który czeka na przeszczepienie, a który nie ma dawcy w rodzinie. Na ostatnich konferencjach medycznych widać renesans zainteresowania komórkami z krwi pępowinowej. Tym bardziej nie powinniśmy pozwolić, by trafiała do utylizacji

– mówi lekarz Tomasz Baran, dyrektor ds. Medycznych i Publicznych Polskiego Banku Komórek Macierzystych.

Gdzie i kiedy można włączyć się do akcji?

Akcja obejmie 14 szpitali w 12 województwach.

Termin	Województwo	Miasto	Szpital
2–4 listopada	mazowieckie	Warszawa	Szpital Bielański, ul. Cegłowska 80
2–4 listopada	mazowieckie	Warszawa	Warszawski Instytut Zdrowia Kobiet ul. Inflancka 6
2–4 listopada	warmińsko-mazurskie	Olsztyn	Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie, ul. Żołnierska 18
2–4 listopada	dolnośląskie	Wrocław	Szpital Specjalistyczny im. A. Falkiewicza we Wrocławiu, ul. Warszawska 2
16–18 listopada	pomorskie	Gdańsk	Copernicus Podmiot Leczniczy w Gdańsku, ul. Nowe Ogrody 1-6
16–18 listopada	opolskie	Opole	Kliniczne Centrum Ginekologii, Położnictwa i Neonatologii w Opolu, Reymonta 8
16–18 listopada	kujawsko-pomorskie	Bydgoszcz	Szpital Uniwersytecki nr 2 im. dr. Jana Biziela w Bydgoszczy, ul. Ujejskiego 75
16–18 listopada	zachodniopomorskie	Szczecin	Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 2 PUM w Szczecinie, al. Powstańców Wielkopolskich 72
16–18 listopada	lubelskie	Lublin	Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Lublinie, al. Kraśnicka 100
23–25 listopada	śląskie	Katowice	Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskiego ŚUM w Katowicach, ul. Ceglana 35
23–25 listopada	śląskie	Bielsko-Biała	Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej, ul. Armii Krajowej 101
23–25 listopada	małopolskie	Kraków	Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie, os. Złotej Jesieni 1
23–25 listopada	wielkopolskie	Poznań	Szpital Miejski im. Franciszka Raszei w Poznaniu, ul. Mickiewicza 2
23–25 listopada	lubuskie	Zielona Góra	Kliniczny Oddział Położniczo-Ginekologiczny, Szpital Uniwersytecki w Zielonej Górze, ul. Zyty 26

Polski Bank Komórek Macierzystych to polska firma biotechnologiczna, która od prawie 25 lat specjalizuje się w pobieraniu, preparatyce, przechowywaniu oraz przygotowaniu do późniejszego wykorzystania w leczeniu komórek macierzystych. Jako jedyny bank w Polsce jest akredytowany przez Association for the Advancement of Blood and Biotherapies, jest również regularnie poddawany audytom Krajowego Centrum Bankowania Tkanek i Komórek, który w imieniu Ministerstwa Zdrowia sprawdza poprawność dokonywanych procesów i stosowanych procedur.