Dobry stomatolog musi nie tylko prawidłowo zdiagnozować problem, a następnie zaplanować i przeprowadzić leczenie. Musi również umieć słuchać, zadawać adekwatne pytania, reagować na emocje pacjenta oraz wyjaśniać skomplikowane kwestie w sposób dla niego zrozumiały. Tych umiejętności trudno nauczyć się wyłącznie z podręczników. Na University of Colorado Anschutz School of Dental Medicine adepci zawodu lekarza dentysty ćwiczą rozmowy z pacjentami, których rolę odgrywa sztuczna inteligencja.
Wykorzystywani przez uczelnię wirtualni pacjenci, w tym John i Judy, symulują różne sytuacje, z którymi student może spotkać się podczas pracy w gabinecie. Ćwiczenia obejmują między innymi zbieranie wywiadu medycznego, ocenę potrzeb pacjenta oraz rozmowy dotyczące zdrowia psychicznego. W planach są również scenariusze dotyczące starszych pacjentów, którym podczas wizyty towarzyszy opiekun.
Najciekawsze jest jednak to, iż wirtualny pacjent nie przekazuje automatycznie wszystkich istotnych informacji. o ile student chce poznać pełną historię choroby, musi odpowiednio pokierować rozmową i zadawać pytania uzupełniające. Ma to odzwierciedlać rzeczywiste zachowanie pacjentów, którzy często nie wiedzą, które informacje mogą być ważne z punktu widzenia leczenia stomatologicznego.
W ten sposób AI nie zastępuje nauczyciela ani prawdziwego pacjenta. Staje się natomiast narzędziem do wielokrotnego ćwiczenia sytuacji, które trudno bezpiecznie przećwiczyć w warunkach klinicznych. Student może powtórzyć scenariusz, zwiększyć jego trudność, a choćby przećwiczyć rozmowę w innym języku.
Czy AI rzeczywiście poprawia komunikację?
Pierwsze badania sugerują, iż tego rodzaju zastosowanie sztucznej inteligencji to nie tylko nowinka technologiczna i efektowny gadżet. W badaniu opublikowanym w „BMC Medical Education” 38 studentów czwartego roku stomatologii podzielono na grupę korzystającą z AI oraz grupę ćwiczącą komunikację poprzez tradycyjne odgrywanie ról z innymi studentami. Po zakończeniu szkolenia grupa wykorzystująca sztuczną inteligencję uzyskała istotnie lepsze wyniki podczas konsultacji ze standaryzowanymi pacjentami (p < 0,001). Szczególnie wyraźną poprawę odnotowano w przygotowaniu do konsultacji i jej zakończeniu.
Podobne wyniki przyniosło inne randomizowane badanie – z udziałem 60 studentów stomatologii. Po ośmiu tygodniach treningu z wykorzystaniem wirtualnego pacjenta studenci osiągnęli wyższe wyniki zarówno w zakresie kompletności wywiadu, jak i umiejętności komunikacyjnych. Oceny przeprowadzone trzy miesiące później wskazywały również na utrzymanie efektów szkolenia.
To ważna obserwacja, ponieważ komunikacja kliniczna jest umiejętnością praktyczną. Samo przeczytanie, jak prawidłowo prowadzić wywiad, nie oznacza jeszcze, iż student będzie potrafił zrobić to skutecznie podczas rzeczywistej wizyty.
Wirtualny pacjent nie zastąpi prawdziwego
Co oczywiste, AI ma jednak swoje ograniczenia. Autorzy badań zwracają uwagę między innymi na problemy z elastycznością dialogu i odwzorowaniem ludzkich emocji. W przypadku stomatologii ma to szczególne znaczenie, ponieważ rozmowa z pacjentem często wymaga reagowania na lęk, frustrację, uczucie wstydu czy niepewność – emocje, które towarzyszą niemałej części pacjentów.
Technologia może więc pełnić przede wszystkim funkcję bezpiecznego środowiska treningowego. Student może popełnić błąd, wrócić do początku rozmowy i spróbować ponownie, zanim podobna sytuacja wydarzy się w kontakcie z rzeczywistym pacjentem.
Na tym jednak zastosowanie wirtualnych pacjentów się nie kończy. University of Colorado planuje wykorzystać ich także w środowisku rozszerzonej rzeczywistości, między innymi podczas symulacji pracy w gabinecie. Rozwijane są również scenariusze, w których wirtualni pacjenci reagują na wypowiedzi studenta w czasie rzeczywistym, a rozmowy mogą być prowadzone w różnych językach.
AI nie zastąpi więc doświadczenia zdobywanego w kontakcie z prawdziwymi pacjentami. Może natomiast pozwolić przyszłemu dentyście wielokrotnie ćwiczyć umiejętności, które w gabinecie są równie ważne jak wiedza medyczna: słuchanie, zadawanie pytań, empatię oraz jasne komunikowanie się.
Źródła: https://www.drbicuspid.com/
https://news.cuanschutz.edu/
Jakie mogą być zastosowania sztucznej inteligencji w radiologii stomatologicznej? – W tej chwili sztuczna inteligencja pozwala na przeprowadzenie segmentacji, superimpozycji, badań przed i po terapii, a także przewidywanie wyników, jakie możemy uzyskać po leczeniu ortodontycznym czy chirurgicznym – mówi dr hab. n. med. Piotr Regulski, prodziekan Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego WUM, pracownik Zakładu Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej oraz kierownik Pracowni Obrazowania Cyfrowego i Wirtualnej Rzeczywistości WUM, autor ponad 50 artykułów naukowych i wystąpień zjazdowych, który w swojej pracy naukowo-badawczej zajmuje się m.in. algorytmami sztucznej inteligencji i metodami przetwarzania obrazów medycznych.
