Do Częstochowskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej wpłynęła petycja pacjentki dotycząca, jak wskazano w piśmie – „opieki farmaceutycznej w dzielnicy Zawodzie-Dąbie”. Autorka zarzucała, iż mieszkańcy tej części miasta są pozbawieni dostępu do opieki farmaceutycznej. Izba w odpowiedzi w pierwszej kolejności odniosła się do dostępności aptek na terenie Częstochowy. Podkreślono, iż miasto należy do obszarów o wysokim nasyceniu aptekami, zarówno w liczbach bezwzględnych, jak i w przeliczeniu na liczbę mieszkańców. Jednocześnie zaznaczono, iż sama obecność aptek nie jest równoznaczna z realizacją w nich opieki farmaceutycznej.
Czym jest opieka farmaceutyczna według prawa?
W piśmie przypomniano, iż opiekę farmaceutyczną zdefiniowano w ustawie o zawodzie farmaceuty, jako świadczenie zdrowotne. Z kolei ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wskazuje, iż świadczenie to powinno być finansowane z budżetu państwa.
Izba wymieniła także przykładowy zakres działań mieszczących się w definicji opieki farmaceutycznej. Obejmują one m.in. konsultacje farmaceutyczne, receptę kontynuowaną, przeglądy lekowe, badania diagnostyczne oraz opracowanie indywidualnego planu opieki farmaceutycznej.
Opieka farmaceutyczna w Polsce nie jest realizowana?
Najistotniejsza część odpowiedzi Izby dotyczy jednak praktycznej realizacji obowiązujących przepisów. Częstochowska Okręgowa Izba Aptekarska wskazuje wprost, iż mimo formalnych podstaw prawnych świadczenia te nie funkcjonują w systemie ochrony zdrowia.
– Należy podkreślić, iż mimo przygotowania merytorycznego polskich farmaceutów oraz starań naszego samorządu zawodowego, w budżecie nie przewidziano środków na finansowanie świadczeń OF – czytamy w piśmie.
W konsekwencji, jak podkreśla Izba, nie można mówić o realnym dostępie pacjentów do opieki farmaceutycznej w jakiejkolwiek części miasta.
– Trudno więc zgodzić się ze stwierdzeniem, iż „środek dzielnicy Zawodzie-Dąbie pozbawiony jest opieki farmaceutycznej”. Mimo zapisów prawnych, OF w Polsce nie jest realizowana – wskazano w odpowiedzi na zarzut dotyczący braku OF w jednej z dzielnic Częstochowy.
Izba podkreśla tym samym, iż w tej chwili nie funkcjonuje ani jedna apteka – również na terenie Częstochowy, która mogłaby realizować ustawową opiekę farmaceutyczną w sposób systemowy i finansowany ze środków publicznych.
Apteki jako działalność gospodarcza, a nie element systemu świadczeń
W odpowiedzi zwrócono również uwagę na charakter funkcjonowania aptek w Polsce. Działalność aptek opiera się na decyzjach przedsiębiorców. Nie na centralnym planowaniu świadczeń zdrowotnych przez państwo.
– Działalność aptek opiera się na decyzjach przedsiębiorców, którzy dobrowolnie mogą, ale nie muszą ją podejmować – zaznaczono w piśmie.
Izba przypomniała, iż apteki nie otrzymują dotacji z budżetu państwa. Ich funkcjonowanie musi uwzględniać rachunek ekonomiczny. Samorząd aptekarski nie posiada przy tym narzędzi prawnych, które pozwalałyby wymuszać otwieranie aptek w określonych lokalizacjach lub realizowanie świadczeń nieobjętych finansowaniem publicznym.
Brak kompetencji izby do systemowych zmian
W końcowej części odpowiedzi Częstochowska Okręgowa Izba Aptekarska przypomniała zakres swoich ustawowych zadań. Izba reprezentuje środowisko farmaceutów, sprawuje pieczę nad wykonywaniem zawodu oraz dba o standardy etyczne.
Jednocześnie podkreślono, iż samorząd aptekarski nie ma kompetencji do zmiany przepisów prawa. Nie ma także kompetencji do wprowadzania mechanizmów finansowania opieki farmaceutycznej. Z tego względu petycji pacjentki nie można uwzględnić. To dlatego, iż jej postulaty wykraczały poza ustawowe zadania Izby.
Źródło: CzOIA
