Cukrzyca może przez lata nie dawać objawów ze strony oczu, a mimo to stopniowo niszczyć wzrok. Retinopatia cukrzycowa to jedno z najczęstszych i najgroźniejszych powikłań tej choroby. Sprawdź, dlaczego regularne badanie dna oka powinno być stałym elementem Twojej profilaktyki – choćby jeżeli dobrze kontrolujesz poziom cukru.
Cukrzyca a wzrok – dlaczego to tak ważne?
Cukrzyca wpływa na cały organizm, ale narząd wzroku jest szczególnie wrażliwy na wahania poziomu glukozy we krwi. Długotrwale podwyższony cukier uszkadza drobne naczynia krwionośne w siatkówce oka, prowadząc do rozwoju tzw. retinopatii cukrzycowej.
Na co dzień zajmuję się diagnostyką i leczeniem pacjentów z cukrzycą. Niestety świadomość powikłań w obrębie narządu wzroku wciąż jest zbyt niska. Każdy pacjent z rozpoznaną cukrzycą powinien być skierowany na badanie dna oka. Często cukrzyca trwa wiele lat przed rozpoznaniem, dlatego już w chwili wykrycia choroby możemy obserwować zmiany w siatkówce – wyjaśnia lek. Małgorzata Laskowicz, okulistka z kliniki Oko-Test w Nowym Targu.
Co istotne, zmiany w oku mogą rozwijać się:
- bezobjawowo,
- jeszcze przed rozpoznaniem cukrzycy,
- mimo braku wyraźnych problemów z widzeniem.
To oznacza jedno: brak dolegliwości nie oznacza, iż oczy są zdrowe.
Czytaj też: Cukrzyca w parze z chorobami przyzębia
Czym jest retinopatia cukrzycowa?
Retinopatia cukrzycowa to powikłanie cukrzycy polegające na uszkodzeniu naczyń krwionośnych siatkówki. W wyniku ich osłabienia dochodzi do mikrowylewów, niedokrwienia oraz powstawania nieprawidłowych naczyń.
Nieleczona retinopatia może prowadzić do:
- trwałego pogorszenia ostrości wzroku,
- cukrzycowego obrzęku plamki,
- a choćby całkowitej utraty widzenia.
Właśnie dlatego tak ogromne znaczenie ma wczesne wykrycie zmian.
Objawy, których nie wolno ignorować
Retinopatia przez długi czas może nie dawać żadnych sygnałów ostrzegawczych. jeżeli jednak zauważysz którykolwiek z poniższych objawów, zgłoś się pilnie do okulisty:
- przymglenie widzenia,
- falowanie lub zniekształcenie obrazu,
- mroczki w polu widzenia,
- trudności z widzeniem szczegółów,
- nagłe pogorszenie ostrości wzroku.
U osoby chorej na cukrzycę każde zaburzenie widzenia jest sygnałem alarmowym.
Jakie badania wzroku powinien wykonać diabetyk?
1. Badanie dna oka – podstawa profilaktyki
To najważniejsze badanie przesiewowe u pacjentów z cukrzycą. Pozwala ocenić stan siatkówki i wykryć choćby wczesne, bezobjawowe zmiany.
Na ten moment nie mamy innego przesiewowego badania, które zastąpiłoby ocenę dna oka. To właśnie okulista ocenia, czy doszło do uszkodzeń i czy konieczna jest dalsza diagnostyka – tłumaczy lek. Małgorzata Laskowicz.
Kiedy badać wzrok przy cukrzycy?
- w momencie rozpoznania choroby,
- co najmniej raz w roku – jeżeli nie ma zmian,
- częściej (nawet co kilka miesięcy) – gdy pojawią się nieprawidłowości.
Nawet idealnie wyrównana cukrzyca nie zwalnia z kontroli okulistycznych.
2. OCT – tomografia siatkówki
OCT (optyczna koherentna tomografia) to bezbolesne, nieinwazyjne badanie obrazowe centralnej części siatkówki. Pozwala bardzo dokładnie ocenić obecność obrzęku plamki czy mikrouszkodzeń.
3. Angiografia fluoresceinowa
To specjalistyczne badanie wykonywane w przypadku wykrycia zmian na dnie oka. Polega na podaniu kontrastu dożylnie i ocenie przepływu krwi w naczyniach siatkówki.
Nie u każdego pacjenta można je wykonać – przeciwwskazaniem mogą być m.in. niewydolność nerek czy alergia na kontrast.
Jak wygląda leczenie retinopatii cukrzycowej?
Współczesna okulistyka daje realne szanse na zahamowanie choroby – pod warunkiem, iż zostanie ona wcześnie wykryta.
Laseroterapia
To jedna z najczęściej stosowanych metod leczenia powikłań retinopatii. Laser niszczy patologiczne naczynia i obszary niedokrwienia siatkówki. Zabieg wykonywany jest ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym.
Podczas zabiegu wiązka lasera niszczy patologiczne naczynia lub ogniska niedokrwienia. Zabieg może powodować chwilowy dyskomfort i przejściowe pogorszenie widzenia, ale jest bezpieczny i dobrze tolerowany – wyjaśnia lek. Małgorzata Laskowicz.
Zwykle pacjent potrzebuje kilku sesji.
Iniekcje doszklistkowe
Stosowane głównie w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki. Polegają na podawaniu leku bezpośrednio do wnętrza oka. Terapia wymaga regularności, ale jej skuteczność jest bardzo wysoka.
W zaawansowanych przypadkach konieczne bywa leczenie operacyjne, jednak wtedy rokowanie co do poprawy ostrości wzroku jest znacznie gorsze.
Dobrze kontrolujesz cukier? To wciąż za mało
Wielu pacjentów zakłada, iż skoro poziom glukozy jest wyrównany, problem ich nie dotyczy. To błąd! Wahania glikemii mogą pojawiać się na różnych etapach życia i przyspieszać rozwój zmian w siatkówce. Dlatego:
regularnie kontroluj poziom cukru,
stosuj się do zaleceń diabetologa,
co najmniej raz w roku badaj wzrok u okulisty.
Profilaktyka ratuje wzrok
Cukrzyca może powoli i bezboleśnie odbierać zdolność widzenia. Regularne badania okulistyczne to nie dodatek do leczenia – to jego obowiązkowy element.
Im wcześniej wykryte zostaną zmiany, tym większe są możliwości skutecznego leczenia i zachowania dobrej jakości życia.
Masz cukrzycę? Nie czekaj na objawy. Zbadaj wzrok.
